\NormalFont\ShortTitle{Yohaannisa Mishiraachchuwaa}

{\MT Yohaannisi S'aafeedda

\par }{\MTB Mishiraachchuwaa K'aalaa

\par }{\IMT Geluwaa

\par }{\IP {\IT{Yohaannisi s'aafeedda mishiraachchuu, Yesuusi ashuwaa mayyiide asaa gidduwaan beetteedda De'uwaa S'oossaa K'aalaa gidiyaawaa k'onc'c'issee. Ha mas'aafay bare huup'ew k'onc'c'issiyaawaadan ha Mishiraachchuwaa K'aalay s'aafetteeddawe, Aa nabbabiyaa Asay Yesuusi asaa ashshiyaa d'aliyaa gidiide yaanawaa geetetteedda S'oossaa Na'aa gidiyaawaa ammanana malanne aan ammano gaasuwaan med'inaa de'uu unttunttoo de'anawaa unttunttu erana mala s'aafetteedda}} (20:31).

\par }{\IP Mishiraachchuwaa K'aalaw koyro shaakuu Med'inaa S'oossaa k'aalaynne Yesuusinne ittuwaa gidiyaawaa odi simmiide, Yesuusi ashshiyaawaa gidiide yaana geetetteedda S'oossaa Na'aa gidiyaawaa bessiyaa dumma dumma malaatatuwaa shiishshee. Hewaappe kaalliide k'ay ha malaatatuwaappe beetteedda ayfiyaa odiyaa taarikatuu kaalliino. Ha kifilii itti itti Asay Yesuusan ammaniide, Aa kaalliyaawantta gideeddawaa odee; haratuu k'ay Aa ayaw is's'eeddenttonne aan ayaw ammanokko geeddentto odiino. (Shemppuwaa
13—17) Yesuusi oyk'etteedda omarssi aw Aa kaalliyaawanttunna ay keena mino ittipetetsay de'inttonne, k'ay I kak'ettanaw mateedda wonttetsa gallassi unttunttoo giigettana malanne minnana mala I haasayeedda k'aalaa odiino. Wurssetsaa shemppatuu Yesuusi oyk'etteeddawaanne pirddaw shiik'eeddawaa, Aa kak'uwaanne Aa dendduwaa, k'aykka dendduwaappe guyyiyaan barena kaalliyaawanttoo I k'onc'c'eedda hanotaa odiino.

\par }{\IP Yohaannisi Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana beettiyaa Med'inaa De'uwaa k'onc'c'iyaan bessiyaa ha aad'd'o keekatetsay ha"ippe doommiide Yesuusi oge, tumanne de'o gidiyaawaa ammaniyaawanttussa. Yohaannisi s'aafeedda mishiraachchuwaa k'aalaa haratuwaappe dummayiyaawe, ayaanaa tumatetsatuwaa tamaarissanaw de'uwaa ubbaan Asay meezeteedda k'aalatuwaa go"ettiyaa diraassa. Hewanttukka, haatsaa, sooluwaa, poo'uwaa, hentsanchchaa, dorssaa, woyniyaa mitsaa, woyniyaa ayfiyaanne hewantta malatiyaawantta.

\par }{\IP Woshummaadde oyk'etteedda mishiratti taarikiyaa
7:53—8:11 c'ora biletsatuunne beni mas'aafatuu barenttun gujjikkino; haratuu Yohaannisa mishiraachchuwaan
21:24 ppe guyyiyaan gelissiino; haranttu k'ay Luuk'aasa mishiraachchuwaa
Luk'. 21:38 ppe guyyiyaan gelissiino; itti beni s'aafetteedda biletsay Yohaannisa mishiraachchuwaa
7:36 ppe guyyiyaan gelisseedda.

\par }{\IOT Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

\par }{\IO Ha Mas'aafaa s'aafeeddawaa k'ofaa
{\IOR{1:1-18}}

\par }{\IO S'ammak'iyaa Yohaannisanne Yesuusa koyro kaalleeddawantta
{\IOR{1:19-51}}

\par }{\IO Yesuusa oosuwaa doometsaa
{\IOR{2:1—12:50}}

\par }{\IO Yerusaalameninne izi yuushshuwaan wurssetsaa gallassatuwaan haneedda Yesuusa oosuwaa
{\IOR{13:1—19:42}}

\par }{\IO Godaa Yesuusa dendduwaanne k'onc'c'etsaa
{\IOR{20:1-31}}

\par }{\IO Wurssetsaa k'utiyaa, Galiilaan zaariide barena kaalliyaawanttoo Yesuusi k'onc'c'eeddawaa
{\IOR{21:1-25}}



\par }\ChapOne{1}{\SH De'uwaa K'aalaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}K'aalay koyro de'ee; k'aalaykka S'oossaanna ittippe de'ee; k'aalaykka S'oossaa.

\VS{2}I koyroppekka S'oossaanna de'ee.

\VS{3}Ubbabay k'aalaa baggana med'etteedda. Med'etteeddabaan ubbabaan I baynnaan ittibaynne med'ettibeenna.

\VS{4}Aan de'uu de'ee; de'uu asaw poo'uwaa.

\VS{5}Poo'uu d'umaan poo'ee; d'umay poo'uwaa s'oonibeenna.


\par }{\PP \VS{6}S'oossaappe kiitetti yeedda Aa suntsay Yohaannisa geetettiyaa itti bitanii de'ee.\XREF{}{{\XO 1:6 }{\XT{Mat. 3:1; Mar. 1:4; Luk'. 3:1-2}}}

\VS{7}Asay ubbay Aa baggana ammanana mala, poo'uwaabaa markkattanaw yeedda.

\VS{8}Poo'uwaabaa markkattanaw yeeddappe attin, I bare huup'ew poo'uwaa gidenna.

\VS{9}Ikka tumu poo'uwaa gideeddawe asaw poo'issanaw ha sa'aa yiyaawaa.


\par }{\PP \VS{10}K'aalay alamiyaan de'ee; S'oossay K'aalaan alamiyaa med'd'eedda; shin alamii Aa eribeenna.

\VS{11}I bare baggatuwaakko yeedda; shin unttunttu Aa shiishshi akkibeykkino.

\VS{12}Gidoppe attin I barena shiishshi akkeedda ubbatoo, bare suntsaan ammaneeddawanttoo, S'oossaa naanaa gidana mala, maataa immeedda.

\VS{13}Unttunttu S'oossaappe yeletteeddinoppe attin, Asay yeliyaa maaraan woy ashuwaa sheniyaan woy attuma asaa sheniyaa s'alalaan yelettibeykkino.


\par }{\PP \VS{14}K'aalay asaa gidiide, aad'd'o keekatetsaaninne tumatetsaan kumiide nu gidduwaan de'eedda. Nuuni, I bare aabboo itti Na'aa gidiide akkeedda aw de'iyaa bare Aawuwaa bonchchuwaa be'eeddo.


\par }{\PP \VS{15}Yohaannisi aabaa bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Taani, ‹Taappe kaala yiyaawe taappe bollaa; ayaw gooppe, ta yeletanaappe kasenna I de'iyaawaa› gaade hinttenttoo odowe hawaa» yaagi markkatteedda.


\par }{\PP \VS{16}Nuuni ubbay Aa kumentsaa aad'd'o keekatetsaan palaheedda anjjuwaa akkeeddo.

\VS{17}S'oossay higgiyaa Muse baggana immeedda; shin aad'd'o keekatetsaynne tumatetsay Yesuusi Kiristtoosa baggana yeedda.

\VS{18}S'oossaa be'eedda Asay ooninne baawa; bare Aawuwaa matan de'iyaa bare huup'ew S'oossaa gideeddawe itti Na'aa s'alalay aabaa markkatteedda.


\par }{\SH S'ammak'iyaa Yohaannisa Markkatetsaa
\par }
{\R (Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Luk'. 3:1-18)

\par }{\PP \VS{19}Yerusaalamen de'iyaa Ayihudatuwaa ayissiyaawanttu k'eesatuwaanne Leewatuwaa Yohaannisakko, «Neeni oonee?» giide Aa oochchana mala kiittina, Yohaannisi unttunttoo markkatteedda markkatetsay hawaa.


\par }{\PP \VS{20}Yohaannisi, «Taani Kiristtoosa gidikke» yaagiide geeshshi markkatteeddawaappe attin, markkattussaa is's'ibeenna.


\par }{\PP \VS{21}Unttunttu, «Yaatina, neeni oonee? Neeni Eelaasee?» yaagiide oochcheeddino.

\par }{\PP Yohaannisi, «Aa gidikke» yaageedda.

\par }{\PP K'aykka unttunttu, «Neeni nabee?» yaagiide oochcheeddino.

\par }{\PP Yohaannisi, «Gidikke» yaagi zaareedda.\XREF{}{{\XO 1:21 }{\XT{Zar. 18:15, 18; Mil. 4:5}}}


\par }{\PP \VS{22}Unttunttu, «Yaatina neeni oonee? Nuuni nuuna kiitteeddawanttoo odana mala, neeni neena oona gay?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{23}Yohaannisi zaariide, «Nabiyaa Isiyaasi geeddawaadan, woraan bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide,

\par }{\Q « ‹Godaa ogiyaa sitti ootsite!›

\par }{\QB giyaa kooshshay tawaa»

\par }{\MM yaageedda.\XREF{}{{\XO 1:23 }{\XT{Isa. 40:3}}}


\par }{\PP \VS{24}K'ay Parisaawatuu kiitteedda asatuu

\VS{25}Yohaannisa, «Neeni Kiristtoosa woy, Eelaasa woy nabiyaa gidana d'ayooppe, yaatina ayaw s'ammak'ay?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{26}Yohaannisi, «Taani haatsaan s'ammak'ay; shin hinttenttu erennawe ittuu hawaan hinttenttu gidduwaan de'ee.

\VS{27}I taappe kaala yee. Taani Aa c'aammaa k'ashuwaa billanawukka bessikke» yaagi zaareedda.


\par }{\PP \VS{28}Hawe ubbay Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa bagga Yohaannisi s'ammak'iyaasaa Biitaaniyaan haneedda.


\par }{\SH S'oossaa Orgge Dorssaa
\par }
{\PP \VS{29}Yohaannisi wonttetsa gallassi Yesuusi barekko yiyaawaa be'iide, «S'oossaa orgge dorssaa,\FTNT{*}{{\FR 1:29 }{\FQ{S'oossaa orgge dorssaa:
}}{\FT{Paasigaa (kessuwaa), Ayihude asatuwaa payduwaan Niisaan geetettiyaa agenaa gidiide Top'p'iyaa asaa payduwaan laappuniyaanne hosppuniyaa agenatuwaa. Ayihude asaan Paasigaa geetettowe, S'oossay Israa'eeliyaa asatuwaa Gibs'eppe wolk'k'aama malaataan kesseedda wodiyaa gidiyaa diraassa.
}}{\XT{Wog. 23:5-8}}{\FT{ s'eellite.
}}{\FQ{S'oossaa Orgge Dorssaa,
}}{\FT{Ooratsa C'aak'uwaan Kiristtoosan s'eeseetto gaasuu, I ha alamiyaa asaa hayk'oo barena aatsi immiide med'inaa muraappe kessi akko diraassa.
}}{\XT{1 K'or. 5:7; 1 P'es'. 1:18-19}}{\FT{ s'eellite.}}} Alamiyaa asaa nagaraa d'ayissiyaawe, hawesh!

\VS{30}Taani, ‹Taappe kaala ittuu yaanawaa; I taappe bollaa; ayaw gooppe, ta yelettanaappe kasenna I de'iyaawaa› gaade odeeddawe hawaa.

\VS{31}I oonentto taani erikke; shin Israa'eeliyaa asaw Aa k'onc'c'issanaw haatsaan s'ammak'aadde yaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{32}Yohaannisi markkattiidde, «Geeshsha Ayyaanay saluwaappe harap'p'iyaadan wod'd'ishiinanne Aa bollan uttishshin, taani be'aaddi.

\VS{33}Taani Aa erikke; shin haatsaani s'ammak'ana mala taana kiitteedda S'oossay, ‹Geeshsha Ayyaanay wod'iide, itti asaa bolla shemppishshin, neeni be'ana; ikka Geeshsha Ayyaanaan s'ammak'ee› yaagiide taw odeedda.

\VS{34}Taani hewaa be'aaddi; I S'oossaa Na'aa gidiyaawaakka markkattay» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusi Koyro Barena Kaalliyaawantta Dooreedda
\par }
{\PP \VS{35}Wonttetsa gallassi Yohaannisi shirettiidekka barena kaalliyaawanttuppe laa"atuwaanna ittippe ek'k'eedda;

\VS{36}I Yesuusi aad'd'ishshin be'iide, «S'oossaa dorssay hawesh!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{37}Yohaannisa kaalliyaa laa"atuu Yohaannisi giyaawaa sisiide, Yesuusa kaalleeddino.

\VS{38}Yesuusi barena kaalliyaawantta guyye simmi be'iide, «Ayaa koyyiitee?» yaagi oochcheedda.

\par }{\PP Unttunttu zaariide, «Rebii, neeni hak'an de'ay?» yaageeddino. «Rebii» guussay «Tamaarissiyaawoo» giyaawaa.


\par }{\PP \VS{39}Yesuusi unttuntta, «Haa yiide be'ite» yaageedda. Unttunttu biide, I de'iyaasaa be'eeddino; he gallassi sa'ay tammu saate heera gidiyaa diraw, unttunttu aanana peesheeddino.


\par }{\PP \VS{40}Yohaannisi geeddawaa sisiide, Yesuusa kaalleedda laa"u asatuwaappe ittuu, Simoona P'es'iroosa ishaa Inddiraasa.

\VS{41}Inddiraase koyro bare ishaa Simoona demmiide, «Nuuni S'oossay kiitteeddawaanna gaketteeddo» yaageedda. Hewaa guussay «Kiristtoosa» giyaawaa.

\VS{42}Inddiraase Simoona Yesuusakko aheedda.

\par }{\PP Yesuusi Simoona be'iide, «Neeni Yohaannisa na'aa Simoona; ne suntsay Keefaa geetettanawaa» yaageedda. «Keefaa» giyaawaa biletsay «P'es'iroosa» woy «Zaallaa» giyaawaa.


\par }{\SH Yesuusi Pilip'oosanne Naatinaa'eela S'eegeedda
\par }
{\PP \VS{43}Wonttetsa gallassi Yesuusi Galiilaa baanaw k'ofaa k'achcheedda; I Pilip'p'oosanna gakettiide, «Taana kaala!» yaageedda.

\VS{44}Pilip'oosi, Inddiraasinne P'es'iroose de'eedda Beetesayda geetettiyaa katamaappe yeedda asaa.


\par }{\PP \VS{45}Pilip'oosi Naatinaa'eelanna gakettiide, «Muse mas'aafatuwaaninne Nabatuwaa mas'aafatuwaan\FTNT{†}{{\FR 1:45 }{\FQ{Muse mas'aafatuwaaninne Nabatuwaa mas'aafatuwaan:
}}{\FT{Ayihudatuwaa mas'aafaa, Ec'a C'aak'uwaa.}}} aabay s'afetteeddawaadan, Yooseefo na'aa Yesuusi Naazireete katamaan de'iyaawaanna nuuni gaketteeddo» yaagi odeedda.


\par }{\PP \VS{46}Naatinaa'eeli zaariide, «Naazireete katamaappe lo"obay kesanaw danddayii?» yaageedda.

\par }{\PP Pilip'oosi, «Yaade be'a» yaageedda.


\par }{\PP \VS{47}Naatinaa'eeli barekko yiyaawaa Yesuusi be'iide, «Makkalay baynna tumu Israa'eeliyaa Asay hawaa!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{48}Naatinaa'eeli Yesuusa, «Neeni taana hak'an eray?» yaagi oochcheedda.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Pilip'oosi neena s'eesanaappe kase, neeni balasiyaa geetettiyaa mitsaappe hirkkinna de'ishshin, taani neena be'aaddi» yaageedda.


\par }{\PP \VS{49}Naatinaa'eeli zaariide, «Tamaarissiyaawoo, neeni S'oossaa Na'aa! Neeni Israa'eeliyaa kaatiyaa!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{50}Yesuusi, «Taani neena balasiyaa geetettiyaa mitsaappe hirkkinna be'aaddi geedda diraw ammanay? Neeni hawaappe aad'd'iyaawaa be'ana!» yaageedda.

\VS{51}K'aykka Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; saluu dooyettina, S'oossaa kiitanchchatuu ta bolla, Asaa Na'aa bolla, pude kesishshiinanne duge wod'd'ishiin, hinttenttu be'ana» yaageedda.\XREF{}{{\XO 1:51 }{\XT{Dom. 28:12}}}




\par }\Chap{2}{\SH Yesuusi K'aanaa Katamaa Bullachchaasaa Beedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Heezzentso gallassi Galiilaa gadiyaan K'aanaa geetettiyaa katamaan bullachchay bullachchetteedda; Yesuusa daaya he bullachchaan de'aw.

\VS{2}Yesuusikka barena kaalliyaawanttunna ittippe he bullachchaa s'eesetteedda.

\VS{3}Woynniyaa ushshay wuri diggina, Yesuusa daaya Aa, «Unttunttoo woyniyaa ushshay wuri diggeedda» yaaga oochchaaddu.


\par }{\PP \VS{4}Yesuusi zaariide, «Ta daayee, hawe ta oosuwaa gidiyaa diraw, ne yayana koshshenna. Ta wodii\FTNT{*}{{\FR 2:4 }{\FQ{Ta wodii:
}}{\FT{Hawaa guussay Yesuusa tumu bonchchuu be'ettanaw besseenne I S'oossaa Na'aa gidowe erettanaw bessee giyaawaa.}}} biro gakkibeenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{5}Yesuusa daaya kiitettiyaawanttoo, «I hinttenttoo odiyaawaa ayaa gidooppenne ootsite» yaaga odaaddu.


\par }{\PP \VS{6}Ayihudatuu kase ootsiyaa dooyaadan, meechchaa wogaw ittuu ittuu s'eetu s'aaramusiyaa oyk'k'iyaa usuppun shuchchaa baatsatuu hewan de'iino.

\VS{7}Yesuusi kiitettiyaawantta, «Baatsatuwaan haatsaa kuntsite» yaageedda; geetettowaadankka unttunttu baatsatuwaan doonaa gakkanaw haatsaa kuntseeddino.

\VS{8}Yesuusi unttuntta, «Ha"i duuk'k'iide, bullachchaa kaappoo immite» yaageedda; unttunttu aw afiide immeeddino.


\par }{\PP \VS{9}Bullachchaa kaappuu woyniyaa ushshaa gideedda haatsaa gans's'i s'eelliide, hak'appe yeeddentto eribeenna; shin haatsaa kuntseedda oosanchchatuu eriino. Bullachchaa kaappuu machchatto akkiyaawaa s'eesiide,

\VS{10}«Ooninne ayife gideedda woyniyaa ushshaa imatsaa asaa kasetiide ushshee; yaatiide Asay darssi usheeddawaappe guyyiyaan, k'iraariyaa ushshee. Shin neeni ayife gideedda woyniyaa ushshaa hanno gakkanaw naagaadda!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{11}Yesuusi bare ootseedda wolk'k'aama malaatatuwaappe hawaa koyruwaa Galiilaa gadiyaan K'aanaa geetettiyaa heeraan ootseedda; hewan bare bonchchuwaa I k'onc'c'issina, Aa kaalliyaawanttu aan ammaneeddino.


\par }{\PP \VS{12}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi bare daayinna, bare ishatuwaannanne barena kaalliyaawanttunna ittippe K'ifirinaahooma geetettiyaa katamaa biide amareeda gallassaa takkeeddino.


\par }{\SH Yesuusi Geeshsha Golliyaa Gibbiyaappe Zal"iyaawantta Kesseedda
\par }
{\R (Mat. 21:12-13; Mar. 11:15-17; Luk'. 19:45-46)

\par }{\PP \VS{13}Ayihudatuu bonchchiyaa Paasigaa Baalaa gallassay matattina, Yesuusi Yerusaalame beedda.

\VS{14}Geeshsha Golliyaa gibbiyaan miizzaa, dorssaanne dogommatuwaa zal"iyaa asaa demmeedda; k'ay haratuu barenttu oydiyaan uttiide, miishshaa laammiyaawantta demmeedda.

\VS{15}I golaa jiraafiyaa dook'k'iide, asaa ubbaa dorssaannanne miyaanna Geeshsha Golliyaa gibbiyaappe karew kessiide yederisseedda. Miishshaa laammiyaawanttu oydiyaakka aatsi yeggiide, unttunttu miishshaa laaleedda.

\VS{16}Dogommuwaa zal"iyaawantta I, «Ha dogommatuwaa hawaappe kessite; Ta Aabbu golliyaa geyaa ootsoppite!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{17}Yesuusa kaalliyaawanttu S'oossaa mas'aafan, «Taani ne gollew seelettiyaa seelay taana tamaadan guuddee» geetettiide s'aafetteeddawaa hassayeeddino.\XREF{}{{\XO 2:17 }{\XT{Maz. 69:9}}}


\par }{\PP \VS{18}Hewaappe guyye, Ayihude asaa ayissiyaawanttu zaariide, «New hawaa ootsanaw danddayiyaa maatay de'iyaawaa nuuna ayaa malaataa bessanii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{19}Yesuusi, «Ha Geeshsha Golliyaa kolite; taani heezzu gallassaan zaaraade kees's'ana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{20}K'aykka Ayihude asaa ayissiyaawanttu, «Ha Geeshsha Golliyaa kees's'anaw oytamanne usuppun laytsaa akkeedda; shin neeni heezzu gallassaan kees's'anii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{21}Shin I haasayeedda Geeshsha Gollii bare asatetsaabaa.

\VS{22}Hewaa diraw, Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, Yesuusa kaalliyaawanttu I hewaa geeddawaa hassayeeddino. K'ay unttunttu S'oossaa Mas'aafay geeddawaanne Yesuusi haasayeeddawaa ammaneeddino.


\par }{\PP \VS{23}Paasigaa baalaa bonchchiyaa wode, Yesuusi Yerusaalamen de'ishshin, I ootseedda malaataa be'iide, c'ora Asay Aa ammaneeddino.

\VS{24}Shin Yesuusi asaa ubbaa eriyaa diraw, hewantta ammanibeenna.

\VS{25}Asaabaa ooninne aw markkattana mala koyyibeenna; ayaw gooppe, asaa wozanaan ayee de'intto, I bare huup'ew eriyaa diraassa.




\par }\Chap{3}{\SH Yesuusanne Nik'oodimoosa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Parisaawatuwaappe gideedda kaappuwaa Nik'oodimoosa geetettiyaa itti bitanii de'ee.

\VS{2}Nik'oodimoosi k'amma Yesuusakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, neeni nuuna tamaarissana mala S'oossay kiitteedda gidiyaawaa nuuni ereetto; ayaw gooppe, S'oossay aanana de'iyaa asaappe attin, ha neeni ootsiyaa wolk'k'aama malaatatuwaa ootsanaw danddayiyaa Asay baawa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{3}Yesuusi zaariide, «Taani new tumuwaa oday; Asay laa'entsuwaa yelettana d'ayooppe, S'oossaa kawutetsaa be'anaw danddayenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{4}Nik'oodimoosi, «C'ima Asay waaniide laa'entsuwaa yelettanaw danddayii? Bare daay uluwaa simmi geliide, laa'entsuwaa yelettanaw Asay danddayii?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{5}Yesuusi zaariide, «Taani new tumuwaa oday; Asay haatsaappenne Geeshsha Ayyaanaappe yelettana d'ayooppe, S'oossaa kawutetsaa gelanaw danddayenna.

\VS{6}Asay ashuwaan asaappe yelettee; shin Asay ayyaanaan Geeshsha Ayyaanaappe yelettee;

\VS{7}‹Hinttenttu laa'entsuwaa yelettanaw bessee› gaade taani odeedda diraw, maalalettoppa.

\VS{8}C'arkkuu bare koyyeeddasaa c'arkkee. Neeni Aa kooshunchchaa sisaasa; shin I hak'appe yintto woy hak'a bintto erakka. Geeshsha Ayyaanaappe yeletteedda ubbay hewaa mala» yaageedda.


\par }{\PP \VS{9}Nik'oodimoosi, «Hawe waaniide hananaw danddayii?» yaagiide oochcheedda.


\par }{\PP \VS{10}Yesuusi zaariide, «Neeni Israa'eelatuwaa tamaarissiyaawaa gidaadde hawaa erikkii?

\VS{11}Taani new tumuwaa oday; nuuni eriyaawaa haasayeettonne be'eeddawaa markkatteetto; shin nuuni markkattiyaawaa hinttenttu akkikkita.

\VS{12}Taani hinttenttoo sa'aabaa odina, ammanennawantta gidooppe, saluwaabaa odina waan ammananitee?

\VS{13}Saluwaappe wod'd'eedda taappe attin, saluwaa keseeddawe ooninne baawa; saluwaan de'iyaa Asaa Na'ay taana.


\par }{\PP \VS{14-15}«Muse woraan s'ank'k'imaaluwaa shooshshaa sulleeddawaadan, taana ammaneedda ubbay med'inaa de'uwaa akkana mala, taani Asaa Na'ay mask'k'aliyaa bolla pude denddana bessee.\XREF{}{{\XO 3:14-15 }{\XT{Pay. 21:9}}}


\par }{\PP \VS{16}«S'oossaa Na'aa ammaniyaa ubbay med'inaa de'uwaa akkanaappe attin, d'ayenna mala, S'oossay ha alamiyaa asaa loytsi siik'eedda diraw, bare mes's'i itti Na'aa immeedda.

\VS{17}Ayaw gooppe, S'oossay bare Na'aa ha alamiyaa asaa pirddanaw kiittibeenna; shin unttuntta Aa baggana ashshanaw kiitteedda.


\par }{\PP \VS{18}«Aa Na'aa ammaniyaa ooninne pirddettenna; shin Na'aan ammanenna ooninne, S'oossaa Na'aa ittuwaa ammanibeenna diraw, ha"ikka pirddetti utteedda.

\VS{19}Asaa bolla yiyaa pirdday hawaa: Poo'uu ha alamiyaa yeedda; shin asaa kiitay iita gidiyaa diraw, poo'uwaappe aatsiide, d'umaa siik'eedda.

\VS{20}Iitabaa ootsiyaa ooninne poo'uwaa is's'ee; ayaw gooppe, bare kiitay k'onc'c'enna mala, poo'uwaakko shiik'enna.

\VS{21}Shin tumuwaa ootsiyaa ooninne S'oossay azazeeddawaadan, I ootseeddawaa poo'uu k'onc'c'issana mala, poo'uwaakko shiik'ee» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusanne S'ammak'iyaa Yohaannisa
\par }
{\PP \VS{22}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu Yihudaa gadiyaa beeddino; Yesuusi he gadiyaan unttunttunna amareeda wodiyaa uttiide, asaa s'ammak'iidde de'ee.


\par }{\PP \VS{23}K'ay Yohaannisi Saaleeme mataan de'iyaa Henoona giyaa saan wogga haatsay de'iyaa diraw, Asay aakko yiina s'ammak'ee.

\VS{24}Hewe haneeddawe Yohaannisi k'ashettanaappe kasenna.


\par }{\PP \VS{25}Hewaappe guyyiyaan, Yohaannisa kaalliyaawanttunna amareeda Ayihudatuwaa meechchaa wogaabaa\FTNT{*}{{\FR 3:25 }{\FQ{Ayihudatuwaa meechchaa wogaabaa:
}}{\FT{Hawaa guussay Ayihudatuu barenttu goynaanna gatsanaw ootsiyaa dumma dumma barentta meechchaabaynne barenttu saaniyaa meec'c'iyaa wogatuu de'iyaawaa bessee.}}} palumetteeddino.

\VS{26}Unttunttu Yohaannisakko biide, «Tamaarissiyaawoo, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsan neenanna de'iyaawe, neeni aabaa markkattowe, be'a ha"i s'ammak'ee; Asay ubbaykka aakko bee» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{27}Yohaannisi zaariide, «S'oossay immana d'ayooppe, Asay ayinne akkanaw danddayenna.

\VS{28}‹Taani Kiristtoosa gidikke; shin taani aappe sintsaw kiitettaad› geeddawoo hintte hinttenttu huup'ew markka.

\VS{29}Mishira mac'c'awunna de'iyaa uray ikka mishiraa; he mishiraa miyaatay ek'k'iide, I giyaawaa sisiyaawe Aa haasayaan daro nashettee. Hewaa diraw, hawe ta nashechchay poletteedda.

\VS{30}I darina ta guus's'ana bessee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{31}Bollappe yiyaawe ubbaappe bollaa. Sa'aappe beetteeddawe sa'aassa. Ikka sa'aabaa haasayee. Saluwaappe yiyaawe ubbaappe bollaa.

\VS{32}I bare be'eeddabaanne siseeddabaa markkattee; shin Aa markkatetsaa akkiyaawe baawa.

\VS{33}Aa markkatetsaa akkiyaa ooninne S'oossay tumanchcha gidiyaawaa hewan markkattee.

\VS{34}S'oossay kiitteeddawe S'oossaa k'aalaa odee; ayaw gooppe, S'oossay bare Geeshsha Ayaanaa palahissiide immee.

\VS{35}S'oossay bare Na'aa siik'iide ubbabaa Aa kushiyan wotseedda.

\VS{36}Na'aa ammaniyaa uraw med'inaa de'uu de'ee; shin Na'aa ammanennaawaa bolla S'oossaa hank'k'uu de'anawaappe attin, I de'uwaa be'enna.




\par }\Chap{4}{\SH Yesuusanne Sammaariyaa Mishiratto
\par }
{\PP \VerseOne{1-3}Yesuusi Yohaannisawaappe dariyaa barena kaalliyaawantta barekko shiishsheenne s'ammak'ee giyaawaa Parisaawatuu siseeddawaa Yesuusi ereedda wode, Yihudaa aggiide, Galiilaa beedda; gidooppenne, Yesuusa kaalliyaawanttu s'ammak'eeddawaappe attin, Yesuusi bare huup'ew oonanne s'ammak'ibeenna.

\VS{4}Galiilaa biidde, Sammaariyaanna aad'd'anawe Aa ashshenabaa gideedda.


\par }{\PP \VS{5}Hewaa diraw, Yaak'oobi bare na'aa Yooseefoo immeedda gadiyaa matan de'iyaa Sikaaro geetettiyaa Sammaariyaa katamaa beedda.\XREF{}{{\XO 4:5 }{\XT{Dom. 33:19; Iya. 24:32}}}

\VS{6}He sa'aan Yaak'ooba haatsaa ollay de'ee; Yesuusi hametan daaburiide, he haatsaa ollaa matan utteedda. He wode sa'ay usuppun saatiyaa heera.


\par }{\PP \VS{7}Sammaariyaa mishiratta haatsaa duuk'k'anaw yeeddawunno Yesuusi, «Taana haatsaa ushshaarikkii!» yaageedda.

\VS{8}Yesuusa kaalliyaawanttu k'umaa shammanaw katamaa beeddino.


\par }{\PP \VS{9}He Mishiratta zaaraade Aa, «Neeni Ayihuda asaa gidaadde, Sammaariyaa mac'c'a asaa gideedda taana, woota de'uwaa immiyaa haatsaa ushsha gay?» yaagaaddu; ayaw gooppe, Ayihudatoonne Sammaariyaa asaw ittipetetsay baynna diraassa.\XREF{}{{\XO 4:9 }{\XT{Izr. 4:1-5; Nah. 4:1-2}}}


\par }{\PP \VS{10}Yesuusi zaariide izo, «Neeni S'oossaa imotaanne k'ay neena ‹Taana haatsaa ushsha› giyaawe oonentto eriyaawaa gidintto, Aa woossanaassa; ikka new de'uwaa immiyaa haatsaa immana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{11}Mishiratta zaaraade, «Godaw, new duuk'k'iyaabay baawa; ollaykka c'iimmuwaa. Yaatina, de'uwaa immiyaa haatsaa hak'appe akkanii?

\VS{12}Nuw ha haatsaa ollaa immeedda nu aawuwaa Yaak'oobappe neeni daray? I, Aa naanaynne Aa mehii hawaappe usheeddino» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{13}Yesuusi zaariide, «Ha haatsaappe ushiyaa ooninne laa'entsuwaa saamettanawaa.

\VS{14}Shin taani immiyaa haatsaa ushiyaa ooninne laa'entsuwaa saamettenna. Taani immiyaa haatsay he Aa giddon med'inaa de'uwaassi pulttiyaa pulttuwaa gidanawaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{15}Mishiratta, «Godaw, taani saamettenna malanne haatsaa tikkanawukka haa yeenna mala, taw he haatsaa imma!» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{16}Yesuusi izo, «Baade ne asinaa s'eesaade haa simma» yaageedda.


\par }{\PP \VS{17}Mishiratta zaaraade, «Taw asinay baawa» yaagaaddu.

\par }{\PP Yesuusi, «Taw asinay baawa giyaawaan tumuwaa gaadda.

\VS{18}Neeni ichcheshu asinaa gelaadda; ha"i neenanna de'iyaa bitanii ne asinaa gidenna. Neeni ha"i taw odeeddawe tuma» yaageedda.


\par }{\PP \VS{19}Mishiratta k'ay, «Godaw, neeni nabiyaa gidiyaawaa ta ha"i eraad;

\VS{20}nu Sammaariyaa asaa aawotuu ha deriyaan\FTNT{*}{{\FR 4:20 }{\FQ{Ha deriyaan,
}}{\FT{Giyaawe deriyaa Geerizaana gidiide Seekeema geetettiyaa katamaa matan de'iyaawaa.}}} goyinneeddino; shin Ayihudatuu hinttenttu Asay S'oossaw goyinnanaw bessiyaa sa'ay Yerusaalamenna yaagiita» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{21}Yesuusi, «Ha mishirattee, taana ammana; ha deriyaan woy Yerusaalamen Aawuwaa S'oossaw hinttenttu goyinnenna wodii yaanawaa.

\VS{22}Hinttenttu Sammaariyaa Asay hintte erennabaw goyinniita; S'oossay nuuna Ayihudatuwaa go"ettiide atotetsaa ahiyaa diraw, nuuni nu eriyaawoo goyinneetto.

\VS{23}Shin Aawuwaa S'oossaw tumuwaappe goyinniyaawanttu Aa, Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aaninne S'oossaa S'oossatetsaadan goyinniyaa wodii matatteedda; ubbaa ha"ikka gakkeedda. Ayaw gooppe, asaa barew goyinnana mala, Aawuu S'oossaykka ha ogiyaan goyinniyaawantta koyyee.

\VS{24}S'oossay Ayaanaa; aw goyinniyaawanttukka Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aan S'oossaa S'oossatetsaadan goyinnanaw bessee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{25}Mishiratta, «Masihiyaa geetettiyaa Kiristtoosi yaanawaa taani eray. I yiyaa wode nuw ubbabaa odanawaa» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{26}Yesuusi, «Ha neenanna haasayiyaawe taani Aa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{27}Hawaa unttunttu haasayishshin, Yesuusa kaalliyaawanttu beeddasaappe simmeeddino. Yesuusi mishirattinna haasayishshin unttunttu be'iide darssi maalaletteeddino; shin mishiratto, «Ayaa koyyay?» woy Yesuusa, «Iinanna ayaw haasayay?» giide oochchowe ooninne baawa.


\par }{\PP \VS{28}Hewaappe guyyiyaan, Mishiratta bare haatsaa otuwaa agga basha guyye katamaa baade asaw,

\VS{29}«Taani ootseeddawaa ubbaa taw odeedda bitaniyaa be'anaw denddite; hewe Kiristtoosa gidaanddeeshsha?» yaagaaddu.

\VS{30}Asay katamaappe kesiide, Yesuusakko beedda.


\par }{\PP \VS{31}Hewe hanishin, Aa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Guutsabaa maarikkii!» yaagiide woosseeddino.


\par }{\PP \VS{32}Shin I, «Taw hinttenttu erenna k'umay taani miyaawe de'ee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{33}Hewaa diraw, Aa kaalliyaawanttu barenttu giddon, «Aw miyaabaa aheedda Asay de'anddeeshsha?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{34}Yesuusi unttunttoo, «Ta k'umay taana kiitteeddawaa sheniyaa oosussaanne Aa oosuwaa polussaa.

\VS{35}Hinttenttu, ‹Oyddu agenaappe guyyiyaan, katsay c'akettanawaa› giikkiteeyee? Taani hinttenttoo oday; goshshaa loytsi s'eellite; katsay c'aka besseedda.

\VS{36}Zeriyaawenne c'akkiyaawe ittippe nashettana mala, c'akkiyaawe dirgguwaa akkeenne katsaa med'inaa de'oo shiishshee.

\VS{37}Ha gaasuwaan, ‹Ittuu zeree; k'ay ittuu c'akkee› giyaa haasayay tuma.

\VS{38}Hinttenttu daaburibeennawaa c'akkana mala, taani hinttentta kiittaad; haratuu ootsi daabureeddino; hinttenttu haratuwaa daaburan geleeddita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{39}Mishiratta, «I taani ootseedda ubbabaa odeedda» gaade markkatteedda diraw, he katamaan de'iyaa Sammaariyaa asaappe c'oray Yesuusa ammaneedda.

\VS{40}Sammaariyaa Asay Yesuusakko yeedda wode, barenttu mataan gam"ana mala, Yesuusa woossina I yaan laa"u gallassaa utteedda.


\par }{\PP \VS{41}I odiyaa k'aalaa diraw, kasewaappe c'ora Asay ammaneedda;

\VS{42}k'ay unttunttu mishiratto, «Nuuni nu huup'ew I giyaawaa sisiide ammaneeddawaappe attin, neeni markkatteedda diraassa gidenna; I tumu alamiyaa asaa ashshiyaawaa gidiyaawaakka nuuni ereeddo» yaageeddino.


\par }{\SH Yesuusi Itti Kaappuwaa Na'aa Patseedda
\par }
{\PP \VS{43}Laa"u gallassaappe guyyiyaan, Yesuusi Sammaariyaappe kesiide, Galiilaa gadiyaa beedda.

\VS{44}Ayaw gooppe, I bare huup'ew, «Nabii bare gadiyaan bonchchettenna» yaagi odeedda.

\VS{45}Yesuusi Galiilaa gakkeedda wode, Galiilaa Asay Aa mokkeedda; Paasigaa bonchchiyaa gallassi unttunttu Yerusaalamen de'iyaa diraw, I ootseedda ubbabaa be'eeddino.


\par }{\PP \VS{46}Yesuusi haatsaa woyniyaa ushshaa kesseedda, Galiilaan de'iyaa K'aanaa katamaa beedda. K'ifirinaahooman Aa na'ay sakettiyaa, kaatiyaa gollen ootsiyaa itti kaappuu de'ee.

\VS{47}Yesuusi Yihudaappe Galiilaa yeeddawaa he kaappuu sisiide, aakko yiide hayk'k'anaw mateedda bare na'aa biide patsana mala, Yesuusa woosseedda.


\par }{\PP \VS{48}Yesuusi he kaappuwaa, «S'oossay ootsiyaa malaataanne hechcho giissiyaabaa be'ennaan de'iidde, hinttenttu ayinne ammanikkita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{49}He kaappuu zaariide, «Godaw, ta na'ay hayk'k'ennan de'ishshin, taananna baarikkii» yaageedda.


\par }{\PP \VS{50}Yesuusi, «Ba; ne na'ay pas'a de'anawaa!» yaageedda.

\par }{\PP He kaappuu Yesuusi geeddawaa ammaniide beedda.

\VS{51}I bare golle biishshin, Aa k'oomatuu aanana ogiyaan gakettiide Aa, «Ne na'ay pas'a de'ee» geeddino.


\par }{\PP \VS{52}I bare k'oomatuwaa bare na'aw ay saatiyaan keekeeddentto oochchina unttunttu, «Zino laappu saatiyaan k'oos'uu Aa aggeedda» yaageeddino.

\VS{53}Na'aa aawuu Yesuusi barew, «Ne na'ay pas'a de'anawaa» geeddawe he saatiyaanna gideeddawaa hassayeedda. Hewaa diraw, inne Aa soy Asay ubbay ammaneeddino.


\par }{\PP \VS{54}Hawe Yesuusi Yihudaappe Galiilaa yiide ootseedda laa'entso malaataa.




\par }\Chap{5}{\SH Yesuusi Gundda Bitaniyaa Dagatti \newline  Utteedda Haatsaa Mataan Patseedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Ayihudatuu bonchchiyaa baalaw Yerusaalame beedda.

\VS{2}Yerusaalamen dorssaa penggiyaa matan Ibraayiss's'e k'aalaan Beetesayda geetettiyaa dagatti utteedda haatsay de'ee; he dagatti utteedda haatsaa yuuyyi aad'd'eedda ichcheshu kashay de'ee.

\VS{3}Hewaan c'ora hargganchchatuu, k'ook'atuu, wobbatuunne sileeddawanttu giseeddino. [Haatsay k'aas's'iyaawaa naagiino.

\VS{4}Ayaw gooppe, itti itti gede Godaa kiitanchchay he dagatteedda haatsaakko geliide, haatsaa k'aatsee; haatsay k'aas's'eeddawaappe guyyiyaan, koyro geleedda uray barena oyk'k'eedda ay harggiyaappekka pas'ee.]\FTNT{*}{{\FR 5:4 }{\FT{Ha payduu itti beni koyrottiide s'aafetteedda Geeshsha Mas'aafatuwan baawa.}}}

\VS{5}Hewaan hattamanne hosppun laytsaa saketteedda itti bitanii de'ee.

\VS{6}He bitanii hewan giseeddawaa Yesuusi be'iide, daro wodiyaa saketteeddawaakka eriide bitaniyaa, «Pas'anaw koyyay?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{7}Sakettiyaa bitanii zaariide, «Godaw, haatsay k'aas's'iyaa wode, taana haatsaan yeggiyaa Asay d'ayeedda; taani gelana haniyaa wode, hara uray taappe kasetiide geli aggee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}Yesuusi Aa, «Dendda ek'k'a; neeni gisowaa tookkaade ba» yaageedda.

\VS{9}Bitanii ellekka pas'i aggeedda; bare gisuwaa tookkiide beedda.

\par }{\PP Hewe haneeddawe Sambbata gallassaana.

\VS{10}Hewaa diraw, Ayihudatuu pas'eedda bitaniyaa, «Hachche sa'ay Sambbataa; neeni ne gisuwaa tookka biyaawe woga gidenna» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 5:10 }{\XT{Nah. 13:19; Erm. 17:21}}}


\par }{\PP \VS{11}Shin bitanii, «Taana patseeddawe, ‹Ne gisuwaa tookkaade ba› yaageedda» giide unttunttoo zaareedda.


\par }{\PP \VS{12}Unttunttu Aa, «Neena, ‹Ne gisuwaa tookkaade ba› geeddawe I oonee?» giide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{13}Shin hewaan c'ora Asay de'iyaa dirawunne, Yesuusikka geemetteedda diraw, bitanii barena patseeddawe oonentto erenna.

\VS{14}Yesuusi guyyeppe he bitaniyaa Geeshsha Golliyaan demmiide, «Be'a, neeni ha"i pas'aadda; hawaappekka iitabay neena gakkenna mala, laa'entso nagaraa ootsoppa» yaageedda.

\VS{15}Hewaappe guyyiyaan, bitanii biide, barena patseeddawe Yesuusa gidiyaawaa Ayihuda asaa kaappatoo odeedda.


\par }{\PP \VS{16}Yesuusi hawaa Sambbataan ootseedda diraw, unttunttu Yesuusa yedesaan waayissuwaa doommeeddino.

\VS{17}Yesuusi zaariide unttunttoo, «Ta Aabbu ubbaa wode ootsee; taanikka ootsanaw bessee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{18}Hewaa diraw, Yesuusi Sambbata gallassaa bonchchenna diraa s'alalaassa gidennaan, barena S'oossaanna k'arayiide, «S'oossay ta Aabba» geedda diraw, Ayihuda asaa kaappatuu Aa wod'anaw kasewaappe minisiide koyyiino.


\par }{\SH S'oossaa Na'aa Maataa
\par }
{\PP \VS{19}Yesuusi zaariide unttunttoo, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Na'ay barekka ayinne ootsenna. I bare Aabbu ootsishshin be'iyaawaa s'alalaa ootsee; Aawuu ootsiyaawaa Na'aykka ootsee.

\VS{20}Ayaw gooppe, Aawuu bare Na'aa siik'ee; k'ay I ootsiyaa oosuwaa ubbabaa bare Na'aa bessee. Ubbaa hinttenttu maalalettana gakkanaw, I hawaappe aad'd'iyaa oosuwaakka bare Na'aa bessanawaa.

\VS{21}Gaasuunnee, Aawuu hayk'k'eeddawantta hayk'uwaappe dentsiide shemppuwaanna wotsiyaawaadan, Na'aykka k'ay bare koyyowantta shemppuwaanna wotsee.

\VS{22-23}Asay ubbay Aawuwaa bonchchiyaawaadan, Na'aakka bonchchana mala, Aawuu pirddaa ubbaa Na'aw immeeddawaappe attin, I oonanne pirddenna; Na'aa bonchchenna uray, Aa kiitteedda Aawuwaakka bonchchenna.


\par }{\PP \VS{24}«Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ta k'aalaa sisiyaawoonne taana kiitteeddawaan ammaniyaawoo med'inaa de'uu de'ee. Hayk'uwaappe de'oo I pinneeddawaappe attin, pirddettenna.

\VS{25}Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hayk'k'eedda Asay S'oossaa Na'aa kooshshaa sisiyaa wodii yaanawaa; hewenneekka ha"a. He kooshshaa sisiyaawanttu shemppuwaanna de'ana.

\VS{26}Ayaw gooppe, Aawoo de'uwaa immiyaa wolk'k'ay de'iyaawaadan, de'uwaa immiyaa he wolk'k'aa bare Na'awukka immeedda.

\VS{27}S'oossaa Aawuu bare Na'aw pirddiyaa maataa immeedda; ayaw gooppe, Na'ay Asaa Na'aa.


\par }{\PP \VS{28}«Hawaan malalettoppite; ayaw gooppe, duufuwaan de'iyaawanttu Aa kooshshaa sisiyaa wodii yee.

\VS{29}Sisiide unttunttu duufuwaappe gas'aa kesana; lo"obaa ootseeddawanttu de'uwaan de'anaw denddana; k'ay iitabaa ootseeddaawanttu pirddettanaw denddanawantta.\XREF{}{{\XO 5:29 }{\XT{Dan. 12:2}}}


\par }{\SH Yesuusaw Markkatteedda Asatuwaa
\par }
{\PP \VS{30}«Taani taappe ayinne ootsanaw danddaykke; S'oossay taw odeeddawaadan pirdday. Ta pirdday tuma; ayaw gooppe, taani taana kiitteeddawaa sheniyaa poliyaawaappe attin, taani dosiyaawaa ootsikke.


\par }{\PP \VS{31}«Taani ta huup'ew tabaa markkattooppe, ta markkatetsay tuma gidenna.

\VS{32}Tabaa markkattiyaawe haray de'ee; I tabaa markkattiyaawe tuma gidiyaawaa taani eray.


\par }{\PP \VS{33}«Hinttenttu Yohaannisakko asaa kiittina, I unttunttoo tumuwaa markkatteedda.

\VS{34}Taani hewaa hinttentta attino gaade giyaawaappe attin, asaa markkatetsay taw koshshina gidenna.

\VS{35}Yohaannisi muk'aaddaadan, ees's'eeddanne poo'isseedda; hinttenttukka amareeda wodiyaa Aa poo'uwaan nashettanaw koyyeeddita.


\par }{\PP \VS{36}«Shin taw Yohaannisawaappe aad'd'iyaa markkatetsay de'ee; ayaw gooppe, taani wurssanaw Ta Aabbu taw immeedda kiitay, ha taani ootsiyaawe, I taana kiitteeddawaa gidiyaawaa markkattee.


\par }{\PP \VS{37}«K'ay taana kiitteedda Ta Aabbu bare huup'ew tabaa markkattee. Hinttenttu Aa kooshshaa ayinne sisibeykkita; Aa malaakka be'ibeykkita.

\VS{38}I kiitteeddawaa ammanenna diraw, Aa k'aalay hinttenttu wozanaan baawa.


\par }{\PP \VS{39}«S'oossaa Mas'aafatuwaappe med'inaa de'uwaa demmiyaawaa hinttew malatina, unttuntta biddiita; unttunttukka tabaa markkattiyaawantta.

\VS{40}Shin de'uwaa demmanaw taakko yiyaawaa hinttenttu koyyikkita.


\par }{\PP \VS{41}«Taani asaappe bonchchuwaa koyyikke.

\VS{42}Shin taani hinttenttu wozanaan S'oossaa siik'uu baynnawaa eray.

\VS{43}Taani ta Aabbu suntsan yaad; shin taana akkibeykkita. Shin hara Asay bare suntsan yiyaa wode, Aa akkiita.

\VS{44}Hinttenttu ittuu ittuwaa bonchchiita; shin itti S'oossaappe yiyaa bonchchuwaa koyyikkita. Yaatina, waaniide ammananaw danddayiite?


\par }{\PP \VS{45}«Taani Ta Aabbu sintsan hinttentta mootiyaawaa hinttew malatoppo; hinttentta mootiyaawe, hintte hidootaa wotsiyaa Musa.

\VS{46}Hinttenttu Musa ammaneeddabaa gidintto, taanakka ammananita; ayaw gooppe, tabaa s'aafeeddawe Aa.

\VS{47}Shin hinttenttu I s'aafeeddawaa ammanennaan is's'ooppe, taani giyaawaa wooti ammananitee?» yaageedda.




\par }\Chap{6}{\SH Yesuusi 5,000 Asaa Mizeedda
\par }
{\R (Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Luk'. 9:10-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Galiilaa Abbaappe woy S'ibiriyaadoosa Abbaappe hefintsa pinneedda.

\VS{2}I hargganchchatuwaa bolla ootseedda wolk'k'aama malaataa be'eedda diraw, c'ora Asay Aa kaalleedda.

\VS{3}Yesuusi deriyaa kesiide, yaan barena kaalliyaawanttunna ittippe utteedda.

\VS{4}Ayihudatuu bonchchiyaa Paasigaa gallassay gakkeedda.

\VS{5}Yesuusi sintsakko s'eelliide, c'ora Asay barekko yiyaawaa be'iide Pilip'p'oosa, «Ha asaa ubbaa mizanaw gidiyaa k'umaa hak'appe shammanee?» yaageedda.

\VS{6}I hewaa Pilip'p'oosa paac'c'anaw geedda; ayaw gooppe, I bare huup'ew ayaa ootsana bessintto ootsanabaa eree.


\par }{\PP \VS{7}Pilip'p'oosi zaariide Yesuusa, «Huup'iyaan huup'iyaan, haray atto itti itti barssuwaa gatsanaw, laa"u s'eetu dinaariyaan shammeedda ukitsaykka gidenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}K'ay Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Simooni P'es'iroosa ishay Inddiraasi,

\VS{9}«Banggaa ukitsaa ichcheshuunne laa"u molii de'iyaa itti na'ay hawaan de'ee; shin ha asaa ubbaw hewe wooti gidanee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{10}Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Asay uttanaadan ootsite» yaageedda. He sa'aan daro maatay de'ee. Asay ubbay utteedda; attuma Asay ichcheshu sha"aa gidiyaawaa.

\VS{11}Yesuusi ukitsaa akkeedda; S'oossaa galatiide, hewan utteedda asaw gisheedda. Moliyaakka hewaadan ootsina Asay bare koyyeeddawaa keenaa meedda.

\VS{12}Unttunttu ubbay kalleeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi barena kaalliyaawantta «Ittibaykka c'oo bayenna mala, atteedda dokkaa shiishshite» yaageedda.

\VS{13}Hewaa diraw, unttunttu ubbaakka shiishsheeddino; Asay kallina atteedda banggaa ukitsaa dokkaa shiishshiide, tammanne laa"u zambbeeliyaa kuntseeddino.


\par }{\PP \VS{14}Asay Yesuusi ootseedda wolk'k'aama malaataa be'eedda wode, «Hawe tumuwaappe ha sa'aa yaana geedda nabiyaa» yaageeddino.

\VS{15}Unttunttu yiide barena wolk'k'an oyk'k'i kaatiyaa ootsanaw haniyaawaa Yesuusi eriide, barekka deriyaa bolla shirettiide keseedda.


\par }{\SH Yesuusi Abbaa Bollan Hamettiidde Beedda
\par }
{\R (Mat. 14:22-33; Mar. 6:45-52)

\par }{\PP \VS{16}Sa'ay omarsseedda wode, Yesuusa kaalliyaawanttu abbaakko beeddino;

\VS{17}Sa'ay k'ammeedda; shin Yesuusi unttunttukko he saatii gakkanaw yibeenna; hewoo unttunttu wonggiriyaan geliide, abbaa pinni hefintsa K'ifirinaahooma beeddino.

\VS{18}Wolk'k'aama c'arkkuu c'arkkeedda diraw, abbay k'aas's'eedda;

\VS{19}itti saatiyaa keenaa unttunttu abbaa shaagowaappe guyyiyaan, Yesuusi abbaa bollanna hamettiidde yiyaawaa be'iide yayyeeddino.

\VS{20}Shin I, «Yayyoppite; taanattee!» yaageedda.

\VS{21}Unttunttu wonggiriyaan Aa gelissanaw koyyeeddino; wonggirii unttunttu biyaasaa abbaa gas'aa ellekka gakki aggeedda.


\par }{\SH Yesuusi De'uwaa Ukitsaa
\par }
{\PP \VS{22}Wonttetsa gallassi, abbaappe hefintsanna atteedda c'ora Asay abbaa bolla itti wonggiriyaa s'alalay de'iyaawaa be'eeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttunna wonggiriyaan geliide, unttunttunna beennaan, unttunttu barekka beeddawaa akeekeeddino.

\VS{23}Shin S'ibiriyaadoosappe hara wonggiratuu Yesuusi S'oossaa galatina, Asay ukitsaa meeddasaa mataa yeeddino.

\VS{24}Asay Yesuusi woy Aa kaalliyaawanttu hewaan baynnawaa be'iide, Yesuusa koyyanaw wonggiriyaan geliide, K'ifirinaahooma beeddino.


\par }{\PP \VS{25}Asay Yesuusa abbaappe hefintsan demmeedda wode, «Tamaarissiyaawoo, hawaa awude yaaddii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{26}Yesuusi zaariide, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu taana koyyiyaawe ukitsaa meedda diraassanne kalleedda diraassa gidiyaawaappe attin, wolk'k'aama malaataa be'eedda diraassa gidenna.

\VS{27}Med'inaa de'uwaa k'umaw, taani Asaa Na'ay hinttenttoo immanawoo, ootsiteppe attin, samiyaa k'umaw ootsoppite; ayaw gooppe, Aawuu S'oossay hewaa d'iishissanaw maatafaa attami wotseedda» yaageedda.


\par }{\PP \VS{28}Hewaappe guyyiyaan unttunttu, «Nuuni S'oossaa oosuwaa ootsanaw ayaa ootsanaw bessii?» yaagiide Yesuusa oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{29}Yesuusi zaariide, «Hinttenttu ootsana mala, S'oossay koyyiyaa kiitay hawaa; I kiitteeddawaan ammanite» yaageedda.


\par }{\PP \VS{30}Unttunttu zaariide, «Nuuni be'iide, neenan ammanana mala, ay wolk'k'aama malaataa ootsanii? Ayaa kiitettanii?

\VS{31}S'oossaa mas'aafaan, ‹Unttunttu mannaa\FTNT{*}{{\FR 6:31 }{\FK{Mannaa:
}}{\FT{Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesi Kanaane biidde mela biittaan hamettiidde biyaa wode, unttunttu maanaadan S'oossay immeedda mal"iyaa k'umaa. Mannaa guussay Ibraayiss's'iyaa k'aalaan «Hawe ayee?» giyaawaa.}}} mala saluwaappe ukitsaa immeedda› yaagetti s'aafettowaadan, nu aawotuu mela biittaan mannaa meeddino» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 6:31 }{\XT{Kes. 16:4, 15; Maz. 78:24}}}


\par }{\PP \VS{32}Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttoo saluwaappe tumu ukitsaa immiyaawe ta Aabbappe attin, hinttenttoo saluwaappe ukitsaa immeeddawe Musa gidenna.

\VS{33}Ayaw gooppe, tuma gideedda S'oossaa ukitsay, saluwaappe wod'd'iyaawe ha alamiyaa asaw de'uwaa immee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{34}Unttunttu zaariide, «Godaw, nukka he ukitsaa ubbaa wode imma» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{35}Yesuusi, «Taani de'uwaa ukitsaa; taakko yiyaa uray ubbakka koshattenna. K'ay taana ammaniyaa uray ayinne saamettenna.

\VS{36}Shin taani hinttenttoo odeeddawaadan, hinttenttu taana be'eeddita; shin ammanikkita.

\VS{37}Ta Aabbu taw immiyaa ubbay taakko yaanawaa; k'ay taakko yiyaa oonanne ubbakka taani kare yeddikke.

\VS{38}Ayaw gooppe, taani taana kiitteeddawaa sheniyaa polanaw saluwaappe yaaddippe attin, ta sheniyaa polanaw yabeykke.

\VS{39}Taana kiitteeddawe koyyiyaawe hawaa; taani I taw immeedda ubbatuwaakka wurssetsaa gallassi dentsanaappe attin, ittuwaakka bayizzana mala koyyenna.

\VS{40}Ayaw gooppe, ta Aabbu koyyiyaawe hawaa; taana Na'aa be'iide, ammaniyaa ubbatuu med'inaa de'uwaa akkanawantta; taanikka he ubbatuwaa wurssetsaa gallassi dentsana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{41}Yesuusi, «Taani saluwaappe wod'd'eedda ukitsaa» geedda diraw, Ayihudatuu Aa bolla zuuzummeeddino.

\VS{42}Unttunttu, «Hawe nuuni Aa aawuwaanne Aa aatto eriyaa Yooseefo na'aa Yesuusa gidennee? Yaatina, I waagiide, ‹Taani saluwaappe wod'd'aaddi› gaanaw danddayii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{43}Yesuusi zaariide, «Ittuu ittuwaanna zuuzummiyaawaa aggite.

\VS{44}Taana kiitteedda ta Aabbu taakko aheedda asaappe attin, taakko yaanaw danddayiyaa Asay baawa; taanikka wurssetsaa gallassi Aa dentsana.

\VS{45}Nabatuu ‹S'oossay asaa ubbaa tamaarissana› yaagiide s'aafeeddino; Aawuu giyaawaa sisiyaawenne Aawuwaappe tamaariyaawe ooninne taakko yee.\XREF{}{{\XO 6:45 }{\XT{Isa. 54:13}}}

\VS{46}S'oossaa matappe yeeddawaappe attin, S'oossaa be'eedda Asay baawa; Aa s'alalay S'oossaa be'eedda.


\par }{\PP \VS{47}«Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taana ammaniyaa uraw med'inaa de'uu de'ee.

\VS{48}Taani de'uwaa ukitsaa.

\VS{49}Hinttenttu aawotuu mela biittaan mannaa meeddino; shin hayk'k'eeddino.

\VS{50}Asay aappe miide hayk'k'enna ukitsay saluwaappe yiyaawe hawaa.

\VS{51}Saluwaappe wod'd'eedda de'uwaa ukitsay taana; ooninne ha Ukitsaappe mooppe, med'inaw de'anawaa; k'ay ha alamiyaa asaw de'o gidana mala, taani immana ukitsay ta ashuwaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{52}Ayihudatuu, «Ha bitanii bare ashuwaa nuuni maana mala, nuw wootiide immanaw danddayii?» yaagiide barenttu gidduwaan palumetteeddino.


\par }{\PP \VS{53}Hewaa diraw, Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ta ashuwaa, Asaa Na'aa ashuwaa, hinttenttu maana d'ayooppe, k'ay ta suutsaakka ushana d'ayooppe, hinttew de'uu baawa.

\VS{54}Ta ashuwaa miyaa urawunne, ta suutsaa ushiyaa uraw med'inaa de'uu de'ee. Taani wurssetsa gallassi unttuntta dentsana.

\VS{55}Ayaw gooppe, ta ashuu tumu k'umaa; ta suutsaykka tumu ushshaa.

\VS{56}Ta ashuwaa miyaa uraynne ta suutsaa ushiyaa uray taanan de'ee; taanikka aanani de'ay.

\VS{57}De'uwaa Aawuu taana kiittina, taani Aa gaasuwaan de'iyaawaadan, taana miyaa uraykka ta gaasuwaan de'ana.

\VS{58}Saluwaappe wod'd'eedda ukitsay hawaa; hinttenttu aawotuu miide hayk'k'eedda mannaa mala gidenna; ha ukitsaa miyaa uray med'inaw de'ana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{59}Yesuusi K'ifirinaahooma katamaan Ayihuda woosa gollen tamaarissiidde, hawaa odeedda.


\par }{\SH Med'inaa De'uwaa K'aalaa
\par }
{\PP \VS{60}Yesuusa kaalliyaawanttuppe dariyaa baggay hewaa siseedda wode, «Hawe gelenna timirttiyaa; hawaa ooni akkanawee?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{61}Shin Yesuusi barena kaalliyaawanttu hewoo zuuzummeeddawaa eriide, «Hawe hinttentta d'ubbii?

\VS{62}Simmi taani, Asaa Na'ay, kase de'iyaasaa pude kesishshin be'intto ayaa gaanitee?

\VS{63}Geeshsha Ayyaanay de'uwaa immee; asaa minotay ayinne go"enna. Taani hinttenttoo odeedda k'aalay ayyaanaanne de'uwaa.

\VS{64}Shin hinttenttu gidduwaan ammanennawanttu de'iino» yaageedda; ayaw gooppe, ammanennawanttu hak'awanttenttonne barena aatsi immanawe oonentto Yesuusi koyroppe doommiide ereedda.

\VS{65}K'aykka Yesuusi, «Ta Aabbuppe gidana d'ayooppe ooninne taakko yaanaw danddayenna yaagaade ta odeeddawe hewaa diraassa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{66}Hewaa gaasuwaan, Yesuusa kaalliyaawanttuppe c'oratuu Aa aggiide, guyye simmeeddino; laa'entso Aa kaallibeykkino.

\VS{67}Yesuusi k'ay tammanne laa"u barena kaalliyaawantta «Hinttekka aggiide baanaw koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{68}Simooni P'es'iroose zaariide, «Godaw, nuuni ookko baanee? New med'inaa de'uwaa k'aalay de'ee.

\VS{69}Neeni S'oossaa Geeshsha gidiyaawaa nuuni ammaneettonne ereetto» yaageedda.


\par }{\PP \VS{70}Yesuusi unttuntta, «Taani hinttentta tammanne laa"atuwaa doorabeykkitaa? K'ay hintteppe ittuu s'alahiyaa» yaageedda.

\VS{71}Yesuusi hewaa Simoona na'aa Yihudaa Ask'k'oroota\FTNT{†}{{\FR 6:71 }{\FQ{Ask'k'oroota:
}}{\FT{Ha k'aalaa biletsay, «Woretiyaa bitaniyaa» woy «Hayk'oo aatsi immiyaa bitaniyaa» giyaawaa.}}} gee; ayaw gooppe, Yihuday Yesuusa kaalliyaa tammanne laa"atuwaappe ittuwaa; I Yesuusa aatsi immanawaa.




\par }\Chap{7}{\SH Yesuusi Daasiyaa Baalaw Yerusaalame Beedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hewaappe guyye, Yesuusi Galiilaan yaa haa yuuyyeedda; Ayihudatuu Aa wod'anaw koyyiyaa diraw, Yihudaan yuuyyana koyyibeenna.

\VS{2}Ayihudatuu bonchchiyaa Daasiyaa Baalay gakki utteedda.\XREF{}{{\XO 7:2 }{\XT{Wog. 23:34; Zar. 16:13}}}

\VS{3}Hewaa diraw, Yesuusa ishatuu Aa, «Neena kaalliyaawanttu neeni ootsiyaawaa be'ana mala, hawaappe denddaade Yihudaa gadiyaa ba.

\VS{4}Ayaw gooppe, barew erettanaw koyyiyaa Asay ooninne bare oosuwaa gentsenna. Neeni hawantta ootsina, nebaa alamiyaa ubbay ero!» yaageeddino.

\VS{5}Ayaw gooppe, haray atto Aa ishatuukka Aa ammanibeykkino.


\par }{\PP \VS{6}Yesuusi unttuntta, «Taw injjetiyaa wodii gakkibeenna; shin hinttenttoo ay wodekka injjetee.

\VS{7}Alamii hinttentta is's'anaw danddayenna; shin taani sa'aa kiittay iita gidiyaawaa markkattiyaa diraw, taana is's'eedda.

\VS{8}Baalaa bonchchiyaasaa hinttenttu biite; taw injjetiyaa wodii gakkibeenna diraw, taani baalaa bonchchiyaasaa baanawe biraa» yaageedda.

\VS{9}I hawaa giide, Galiilaan atteedda.


\par }{\SH Yesuusi Daasiyaa Baalaasan Beetteedda
\par }
{\PP \VS{10}Shin Aa ishatuu baalaa gallassaa bonchchiyaasaa beeddawaappe guyyiyaan, ikka Asay be'ennaan geeman yaa beedda.

\VS{11}Ayihudatuu baalaa gallassaa bonchchiyaasan Aa koyyiinonne, «I hak'an de'ii?» yaagiidde, Aa labiino.


\par }{\PP \VS{12}Asaa gidduwaan daro zuuzuntsay denddeedda. Amareeda asay, «I lo"o asaa» yaagee; haratuu k'ay, «Aa, I asaa baletsee» yaagiino.

\VS{13}Shin Ayihudatuu yayyeedda diraw, ooninne aabaa k'onc'c'iyaan haasayenna.


\par }{\PP \VS{14}Baalaa bonchchiyaa gallassaa baggan, Yesuusi Geeshsha Golliyaa biide, tamaarissuwaa doommeedda.

\VS{15}Ayihudatuu maalalettiide, «Ha bitanii ayinne tamaarennaan hawaa keena waan ereeddee?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{16}Hewaa diraw, Yesuusi zaariide, «Taana tamaarissiyaawe taana kiitteedda S'oossaa matappe yiyaawaappe attin, tawaa gidenna.

\VS{17}S'oossaa sheniyaa ootsanaw dosiyaa ooninne ha taani tamaarissiyaawe S'oossaa matappe yintto woy k'ay taani taappe haasayayitantto erana.

\VS{18}Barewaa haasayiyaa uray bare huup'iyaw bonchchuwaa koyyee; shin barena kiitteeddawe bonchchettana mala koyyiyaa uray tumanchchaa; aan worddobay baawa.

\VS{19}Muse hinttenttoo higgiyaa immibeennee? Shin hintteppe ittuunne higgiyaa naagenna. Taana ayaw wod'anaw koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{20}Asay zaariide, «Neenan s'alahii de'ee; neena wod'anaw oonee koyyeeddawe?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{21}Yesuusi, «Taani itti wolk'k'aamabaa ootsina, hinttenttu ubbay maalaletteeddita.

\VS{22}Hinttenttu naanaa hinttenttu dookaalana mala, Muse hinttentta azazeedda. Shin dookaalussay hinttenttu aawotuwaana yeeddawaappe attin, Musenna yibeenna; hewoo hinttenttu Sambbataan attuma naanaa dookaaliita.\XREF{}{{\XO 7:22 }{\XT{Dom. 17:10; Wog. 12:3}}}

\VS{23}Muse higgii azazeedda diraw, hinttenttu Sambbataan dookaaliyaawaa gidooppe, yaatina taani itti asaw kumentsaa bollaa patseedda diraw, taana ayaw hank'k'ettiitee?

\VS{24}Tumu pirddaa pirdditeppe attin, asaa deemuwaa s'eelliide pirddoppite» yaageedda.


\par }{\SH Hawe Kiristtoosee?
\par }
{\PP \VS{25}Hewaa diraw, Yerusaalame asaappe ittuu ittuu, «Unttunttu wod'anaw koyyiyaa bitanii hawaa gidennee?

\VS{26}Be'ite, k'onc'c'iyaan I haasayee; unttunttu Aa ayinne giikkino. Hawe Kiristtoosa gidiyaawaa nu kaappatuu tumu eriinooshsha?

\VS{27}Shin nuuni Aa hak'appe yeeddentto eroytte; Kiristtoosi yiyaa wode, I hak'appe yinttonne ooninne erenna» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{28}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Geeshsha Golliyaan tamaarissiidde, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Hinttenttu taana eriita; k'ay taani hak'appe yeeddenttokka eriita. Taani ta sheniyaan yabeykke; shin taana kiitteeddawe tumanchchaa; hinttenttu Aa erikkita.

\VS{29}Shin taani Aa eray; ayaw gooppe, I taana kiittina, taani Aa matappe yaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{30}Hewaa diraw, unttunttu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin Aa wodii biro gakkibeenna diraw, ooninne Aa bolla kushiyaa wotsibeenna.

\VS{31}Shin daro Asay Yesuusa ammaniide, «Kiristtoosi yiyaa wode, ha bitanii ootseedda malaataappe dariyaawaa ootsaneeyee?» yaageeddino.


\par }{\SH Yesuusa Oyk'k'anaw Wotaadaratuu Kiitetteeddino
\par }
{\PP \VS{32}Parisaawatuu daro Asay Yesuusabaa zuuzummiyaawaa siseeddino; k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Aa oyk'k'i k'ashissanaw amareeda wotaadaratuwaa kiitteeddino.


\par }{\PP \VS{33}Yesuusi, «Taani hinttenanna laafaa gam"ana; hewaappe guyyiyaan, taana kiitteeddawaakko baana.

\VS{34}Hinttenttu taana koyyana; shin demmikkita; ayaw gooppe, taani de'iyaa sa'aa hinttenttu baanaw danddaykkita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{35}Ayihudatuu ittuu ittuwaanna, «Hawe nuuni Aa demmennassaa hak'a baana hanii? Ayihudatuu de'iyaa Giriike katamaa biide, Giriike asatuwaa tamaarissana hanii?

\VS{36}I, ‹Hintte taana koyyana; shin demmikkita› k'ay, ‹Taani de'iyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› yaagee; hewaa giyaawe waagiyaawee?» yaageeddino.


\par }{\SH De'uwaa Immiyaa Haatsaa
\par }
{\PP \VS{37}He baalaa gallassaa bonchchiyaa gallassaappe waannatiyaa wurssetsa gallassaan Yesuusi denddi ek'k'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Saametteedda uray ooninne taakko yiide usho.\XREF{}{{\XO 7:37 }{\XT{Wog. 23:36}}}

\VS{38}Taanan ammaniyaawoo, S'oossaa Mas'aafay giyaawaadan, Aa uluwaappe de'uwaa immiyaa haatsaa pulttuu gogganawaa» yaageedda.\XREF{}{{\XO 7:38 }{\XT{Hiz. 47:1; Zak. 14:8}}}

\VS{39}I hewaa Aa ammaneeddawanttu akkana Geeshsha Ayaanaabaa haasayeedda. Yesuusi biro bare bonchchuwaakko kesibeenna\FTNT{*}{{\FR 7:39 }{\FQ{Yesuusi biro bare bonchchuwaakko kesibeenna:
}}{\FT{Yohaannisa mishiraachchuwaa k'aalaan, Yesuusaw kumentsaa bonchchuu imetteeddawe, I mask'k'aliyaa bollan kak'etteedda wodenne bare Aabbu ushechcha baggan uttanaw hayk'uwaa s'ooniide denddeedda wodiyaanna gidiyaawaa k'onc'c'issee.}}} diraw, he wode Geeshsha Ayyaanay unttunttoo imettibeenna.


\par }{\SH Asaa Giddon Med'etteedda P'alk'k'etsaa
\par }
{\PP \VS{40}He asaappe dariyaa baggay I giyaawaa sisiide, «Tumu hawe naagettiyaa Nabiyaa» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{41}Haranttu, «Hawe Kiristtoosa» yaageeddino.

\par }{\PP Shin haranttu k'ay, «Kiristtoosi Galiilaappe yeenna.

\VS{42}S'oossaa Mas'aafay, ‹Kiristtoosi Daawite zariyaappe, Daawite de'eedda Beeteleeme katamaappe yaana› geenneyee?» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 7:42 }{\XT{2 Sam. 7:12; Mik. 5:2}}}

\VS{43}Yesuusa gaasuwaan Asay bare gidduwaan shaaketteedda.

\VS{44}He asaappe ittuu ittuu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin kushiyaaninne Aa bochchibeykkino.


\par }{\PP \VS{45}Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu k'eesatuwaa kaappatuwaakkonne Parisaawatuwaakko simmi yeedda wode unttunttu naagiyaawantta, «Ayaw Aa ahibeykkitee?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{46}Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu unttunttoo, «Ha bitanii haasayeeddawaadan, ubbakka ooninne haasayibeenna!» yaagiide zaareeddino.


\par }{\PP \VS{47}Parisaawatuu zaariide, «I hinttenakka baletsuwaa?

\VS{48}Kaappatuwaappe woy Parisaawatuwaappe Aa ammaneedda Asay de'ii?

\VS{49}Shin higgiyaa erenna ha Asay shek'etteeddawaa» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{50}Unttunttuppe ittuu kasenna Yesuusakko beedda Nik'oodimoosi unttuntta,

\VS{51}«Itti uray giyaabaa sisennaan woy I ayaa ootseeddentto erennaan de'iidde, kasetiide Aa bolla pirddiyaawe nu higgiyan de'ii?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{52}Unttunttu zaariide Aa, «Neenikka k'ay Galiilaa gadiyaa asee? Galiilaa gadiyaappe Nabii beettenawaa S'oossaa Mas'aafatuwaa biddaade era» yaageeddino.


\par }{\SH Woshummaadde Oyk'etteedda Mishiratto
\par }
{\PP \VS{53}Asay ubbay aggiide, bare soy bare soy beedda.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Shin Yesuusi Wogaraa Mitsaan eretteedda Deriyaakko beedda.

\VS{2}Wonttetsa gallassi guuran Geeshsha Golliyaa simmeedda; ubbaa Asay aakko yiina, uttiide unttuntta tamaarissuwaa doommeedda.

\VS{3}Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu woshummishshin oyk'etteedda itti mishiratto aakko aheeddino. Unttunttu asaa ubbaa sintsan izo essiide Yesuusa,

\VS{4}«Tamaarissiyaawoo, ha mishiratta woshummaadde oyk'ettaaddu.

\VS{5}Higgiyaa bollan Muse hanni mala mac'c'a asaa shuchchaan c'addana mala, nuuna azazeedda. Yaatina neeni waagay?» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 8:5 }{\XT{Wog. 20:10; Zar. 22:22-24}}}


\par }{\PP \VS{6}Unttunttu hewaa geeddawe Yesuusa mootiyaawaa demmiide Aa paac'c'anaassa; shin Yesuusi hokkiide, bare birad'd'iyan biittaa bolla s'aafeedda.

\VS{7}Unttunttu Aa oochchiide aggenaan is's'ina, pude d'ok'k'u giide, «Hinttenttu gidduwaan nagaraa ootsibeenna Asay kasetiide, izo shuchchaan c'addo» yaageedda.

\VS{8}K'aykka hokkiide, biittaa bolla s'aafeedda.


\par }{\PP \VS{9}Unttunttu hewaa siseedda wode, kasetiide c'imatuu kesina, ittuu ittuu kesiidde wureeddino; Aa sintsaan mishiratta ek'k'a de'ishshin, Yesuusi bare s'alalaa atteedda.

\VS{10}I pude d'ok'k'u giide mishiratto, «Mishirattee, asatuu hak'an de'iino? Ooninne ne bolla pirddibeennee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{11}Mishiratta, «Godaw, ooninne ta bolla pirddibeenna» yaagaaddu.

\par }{\PP Yesuusi izo, «Taanikka ne bolla pirddikke; ba; laa'entsaade nagaraa ootsoppa» yaageedda.\FTNT{*}{{\FR 8:11 }{\XT{7:53—8:11}}{\FT{Itti itti beni s'aafetteedda Geeshsha Mas'aafatuwan ha payduu baawa.}}}


\par }{\PP \VS{12}K'aykka Yesuusi asaw, «Taani alamew poo'uwaa; Taana kaalliyaa ooninne de'uwaa immiyaa poo'uwaa demmanaappe attin, d'umaan ubbaakka hamettenna» yaagiide haasayeedda.


\par }{\PP \VS{13}Hewaappe guyye Parisaawatuu, «Neeni nebaa markkattaasa; ne markkatetsay tuma gidenna» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{14}Yesuusi zaariide, «Taani Tabaa markkattooppekka, Ta markkatetsay tuma; ayaw gooppe, Taani hak'appe yaadditanttonne k'ay hak'a baytantto eray; shin hinttenttu erikkita.

\VS{15}Asay pirddiyaa ogiyaan hinttenttu pirddiita; Taani itti uraa bollaakka pirddikke.

\VS{16}Shin Taani pirddiyaawaa gidooppenne, Ta pirdday tuma; ayaw gooppe, Taana kiitteedda Ta Aabbu Taananna de'eeppe attin, Taani Taarekka de'ikke.

\VS{17}Laa"u asaa markkatetsay tuma gidiyaawe hinttenttu higgiyaan s'aafetti utteedda.\XREF{}{{\XO 8:17 }{\XT{Zar. 19:15}}}

\VS{18}Taani Tabaa Ta huup'ew markkattaaddi; k'ay Taana kiitteedda Ta Aabbukka Tabaa markkattee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{19}Unttunttu, «Ne aabbu hak'an de'ii?» yaagiide Yesuusa oochcheeddino.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Hinttenttu Taanakka woy Ta Aabbakka erikkita; Taana ereeddawaa gidintto, Ta Aabbakka eranita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{20}Yesuusi Geeshsha Golliyaa tamaarissiidde, imotaa miishshay uttiyaa saas'iniyaa matan hewaa haasayeedda. Aa ooninne oyk'k'ibeenna; ayaw gooppe, Aa wodii biro gakkibenna.


\par }{\SH Ammanennaan Is's'eeddawanttoo Imetteedda Mino Akeekissuwaa
\par }
{\PP \VS{21}K'aykka Yesuusi unttuntta, «Taani baana hinttenttu Taana koyyana; shin hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayk'k'anita. Taani biyaasaakka baanaw hinttenttu danddaykkita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{22}Ayihudatuu, «I, ‹Taani biyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› yaagee; I barena barekka wod'aneeyye?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{23}Yesuusi zaariide, «Hinttenttu garssa asaa; Taani bolla asaa. Hinttenttu ha alamiyaa asaa; Taani ha alamiyaa asaa gidikke.

\VS{24}Hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayk'k'anawaa Taani hinttenttoo odeeddawe hawaassa; Taani Taana\FTNT{†}{{\FR 8:24 }{\FQ{Taani Taana:
}}{\FT{Ayihude asaw wolk'k'aamanne geeshsha gideedda S'oossaa suntsay «Yahiweh» gidiide, hawaa biletsaykka Taani Taana giyaawaa.}}} gidiyaawaa hinttenttu ammanana d'ayooppe, hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayyanita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{25}Unttunttu, «Neeni oonee?» yaagiide oochcheeddino.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Taani Taana.

\VS{26}Taani hinttebaa haasayiyaabaynne pirddiyaabay darobay de'ee. Shin Taana kiitteeddawe tumanchchaa; k'ay Taani aappe siseeddawaa alamiyaa asaw oday» yaageedda.


\par }{\PP \VS{27}I bare Aawuwabaa haasayiyaawaa unttunttu akeekibeykkino.

\VS{28}Hewaa diraw, Yesuusi unttuntta, «Taana Asaa Na'aa hinttenttu mask'k'aliyaa bolla pude dentsiyaa wode, Taani Taana gidiyaawaanne k'ay Taani Ta Aabbu Taana tamaarisseeddawaadan haasayiyaawaappe attin, Ta sheniyaan ayinne ootsennawaa hinttenttu eranita.

\VS{29}K'ay taana kiitteeddawe Taananna de'ee; Taani ubbaa wode Aa nashechchiyaawaa ootsiyaa diraw, I Ta s'alalaa aggibeenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{30}Yesuusi hewaa haasayishshin siseedda daro Asay Aa ammaneeddino.


\par }{\SH Nagaraa Ayiletetsaappe La"a Kessaa
\par }
{\PP \VS{31}Yesuusi barena ammaneedda Ayihudatuwaa, «Hinttenttu Taani tamaarissiyaawoo azazettooppe, tumu Taana kaalliyaawantta.

\VS{32}Hinttenttu tumatetsaakka eranita; k'ay tumatetsay hinttentta ayiletetsaappe kessanawaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{33}Unttunttu zaariide, «Nuuni Abraahaamo zare; nuuni oossinnekka ayiletibeykko. Yaatina neeni waagaade, ‹Ayiletetsaappe hinttenttu kesanita› gay?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{34}Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; nagaraa ootsiyaa ooninne nagaraa ayiliyaa.

\VS{35}Ayilii ubbaa wode soyin de'enna; shin na'ay med'inaw gollen de'ee.

\VS{36}Na'ay hinttentta ayiletetsaappe kesooppe, hinttenttu ayiletetsaappe tumu kessanita.

\VS{37}Hinttenttu Abraahaamo zare gidiyaawaa Taani eray; shin Ta tamaarissiyaawaa hinttenttu akkena diraw, Taana wod'anaw koyyiita.

\VS{38}Taani Ta Aabbu Taana besseeddawaa haasayay; k'ay hinttenttukka hinttenttu aawuwaappe siseeddawaa ootsiita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{39}Unttunttu zaariide, «Nu aabbu Abraahaama» yaageeddino.

\par }{\PP Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu Abraahaamo naanaa gideeddentto, I ootseedda oosuwaa malaa ootsanita.

\VS{40}Shin S'oossaappe siseedda tumuwaa odeedda Taana hinttenttu wod'anaw koyyiita; Abraahaame hewaadan ootsibeenna.

\VS{41}Hinttenttu, hinttenttu aawuu ootseeddawaa ootsiita» yaageedda.

\par }{\PP Unttunttu zaariide, «Nuuni woshumaan dik'aalatetsaa yelettibeykko; nuw itti Aawuu, S'oossaa s'alalay de'ee» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{42}Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu S'oossaa naanaa tumu gideeddentto, Taana siik'ana; ayaw gooppe, Taani S'oossaa matappe yaade hawaan de'ay. Taana I kiitteeddawaappe attin, Taani Ta sheniyaan yabeykke.

\VS{43}Taani tamaarissiyaawaa hinttenttu akeekenawe ayaasee? Taani tamaarissiyaawaa hinttenttu akkena diraassa.

\VS{44}Hinttenttu, hinttenttu aawuwaa iita ayaanaa naanaa; k'ay hinttenttu, hinttenttu aawuu amottiyaawaa ootsanaw koyyiita. I kaseppe doommiide, shemppuwaa wod'eeddawaa; tumatetsay aan baynna diraw, tumatetsaakko shiik'i erenna. I wordduwaa haasayiyaa wode, bareppe haasayee; ayaw gooppe, I worddanchchaanne k'ay worddookka aawuwaa.

\VS{45}Shin Taani tumuwaa haasayiyaa diraw, hinttenttu Taana ammanikkita.

\VS{46}Hintteppe Taana nagaraa ootsishshin be'aaddi gaanaw danddayiyaawe oonee? Taani tumuwaa haasayiyaawaa gidoppe, Taana ayaw ammanikkitee?

\VS{47}S'oossaa asaa gideedda uray S'oossay giyaawaa sisee; hinttenttu S'oossaa asaa gidenna diraw, S'oossay giyaawaa sisikkita» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusi Abraahaamoppe Kasennakka De'ee
\par }
{\PP \VS{48}Ayihudatuu zaariide, «Nuuni neena, ‹Neeni Sammaariyaa asaa; neenan iita ayyaanay de'ee› giidde bayizzeeddoo?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{49}Yesuusi unttuntta, «Ta bolla iita ayyaanay baawa. Taani Ta Aabba bonchchay; shin hinttenttu Taana kawushshiita.

\VS{50}Taani Ta huup'iyaw bonchchuwaa koyyikke; hewaa Taw koyyiyaawenne pirddiyaawe de'ee.

\VS{51}Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani tamaarissiyaawaa naagiyaa ooninne ubbakka hayk'k'enna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{52}Ayihudatuu zaariide, «Ne bolla iita ayyaanay de'iyaawaa nuuni ha"i ereeddo. Abraahaame hayk'k'eedda; nabatuu hayk'k'eeddino; shin neeni, ‹Ta k'aalaa naagiyaa ooninne ubbakka hayk'k'enna› yaaga.

\VS{53}Neeni hayk'k'eedda nu aawuwaa Abraahaamoppe daray? Nabatuu k'ay hayk'k'eeddino. Neeni neena oona gaade k'oppay?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{54}Yesuusi, «Taani Taana bonchchooppe, Ta bonchchuu mela; hinttenttu nu S'oossaa giyaa Ta Aabbu Taana bonchchee.

\VS{55}Hinttenttu Aa erana d'ayooppekka, Taani Aa eray. Taani Aa erikke gooppe, hinttenttuwaadan worddo giday; shin Taani Aa eray; k'ay Aa k'aalaakka naagay.

\VS{56}Hinttenttu aawuu Abraahaame, Ta yuussaa wodiyaa be'anaw laamoteedda; be'iidekka nashetteedda» yaageedda.


\par }{\PP \VS{57}Ayihudatuu zaariide Aa, «New haray atto ishatamu laytsaa kumibeennawe Abraahaama be'aaddii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{58}Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Abraahaamo yelettanaappekka kase Taani Taana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{59}Hewaa diraw, unttunttu Yesuusa c'addanaw shuchchaa akkeeddino; shin Yesuusi unttunttuppe geemettiide, Geeshsha Golliyaappe beedda.




\par }\Chap{9}{\SH Yesuusi K'ook'a Gidiide Yeletteedda Bitaniyaa Patseedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yesuusi biidde, yelettoodeppe k'ook'a gidiide de'iyaa itti bitaniyaa be'eedda.

\VS{2}Yesuusa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, ha bitanii k'ook'a gidiide yelettanaadan, nagaraa ootseeddawe oonee? I ootseedeeyye? Woy Aa yeleeddawanttu ootseeddinoo?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{3}Yesuusi, «S'oossaa kiitay Aa bollan k'onc'c'ana mala k'ook'eeddappe attin, I woy Aa daayanne Aa aabbu nagaraa ootsibeykkino.

\VS{4}Nuuni sa'ay k'ammennaan de'ishshin, Taana kiitteeddawaa oosuwaa ootsanaw bessee. Ooninne ootsanaw danddayenna k'ammay yee.

\VS{5}Taani alamiyaan de'aadde alamew poo'o» yaageedda.


\par }{\PP \VS{6}Yesuusi hewaa giide, sa'aan c'uchcheedda; bare c'uchchaan guutsa urk'k'aa shugissiide, he urk'k'aan k'ook'a bitaniyaa ayfiyaa okkiide,

\VS{7}«Baade Salihooma giyaa dagatteedda haatsaan ne ayfiyaa meec'c'a» yaageedda. «Salihooma» giyaawe «Kiitetteeddawaa» guussaa. Hewaa diraw, bitanii biide, bare ayfiyaa meec'ettiide, s'eelliidde simmeedda.


\par }{\PP \VS{8}Bitaniyaa shooratuunne bitanii kase woossishin be'eedda asay, «Hawe uttiide woossiyaa bitaniyaa gidenneeyee?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{9}K'ay amareedawanttu, «Hawe aattennee» yaageeddino.

\par }{\PP Haranttu k'ay, «Tuytti, hawe Aa malatiyaawaappe attin, Aa gidenna» yaageeddino.

\par }{\PP Shin bitanii, «Taani aattee» yaageedda.


\par }{\PP \VS{10}Unttunttu bitaniyaa, «Yaatina, ne ayfii waan s'eelleeddee?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{11}I zaariide, «Yesuusa geetettiyaa bitanii guutsa urk'k'aa shugissiide, ta ayfiyaa okkiide, ‹Salihooma geetettiyaa dagatteedda haatsaani baade ne ayfiyaa meec'etta› yaageedda. Taani baade meec'ettaade s'eellaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{12}Unttunttu Aa, «I hak'an de'ii?» yaagiide oochcheeddino.

\par }{\PP Bitanii, «Taani erikke» yaageedda.


\par }{\PP \VS{13}Unttunttu kase k'ook'iide s'eelleedda bitaniyaa Parisaawatuwaakko afeeddino.

\VS{14}Yesuusi urk'k'aa shugissiide, bitaniyaa ayfiyaa patseedda gallassay Sambbata gallassaa.

\VS{15}Hewaa diraw, bitanii waan s'eelleeddenttonne Parisaawatuu Aa gujjiide oochcheeddino. Bitanii unttunttoo, «I ta ayfiyaan guutsa urk'k'aa wotseedda. Ta ayfiyaa meec'ettaade ha"i s'eellaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{16}Parisaawatuwaappe ittuu ittuu, «Hawaa ootseedda bitanii Sambbataa higgiyaa naagenna diraw, S'oossaa mataappe yibeenna» yaageeddino.

\par }{\PP Shin haranttu, «Nagaranchcha Asay hawaa mala wolk'k'aama malaataa waan ootsanaw danddayii?» yaagiide unttunttu barenttu gidduwaan shaaketteeddino.


\par }{\PP \VS{17}Hewaa diraw, Parisaawatuu bitaniyaa itti kaala gujjiide, «I ne ayfiyaa dooyyeedda diraw, aabaa waagay?» yaageeddino.

\par }{\PP Bitanii, «I nabiyaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{18}Ayihudatuu he s'eelleedda bitaniyaa aattonne aawuwaa s'eesiide oochchana gakkanaw, bitanii k'ook'a gideeddawaanne ha"i I s'eelliyaawaa ammanibeykkino.

\VS{19}Ayihudatuu Aa aattonne aawuwaa, «Hinttenttu, ‹K'ook'a gidiide yeletteedda› giyaa hinttenttu na'ay hawe? Yaatina, ha"i waaniide s'eelleeddee?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{20}Bitaniyaa daayanne aawuu, «Hawe nu na'aa gideeddawaanne k'ook'a gidiide yeletteeddawaa nuuni ereetto.

\VS{21}Shin ha"i I waan s'eelleeddentto, nuuni erokko; woy Aa ayfiyaa ooni patseeddentto, nuuni erokko. Aa oochchite; I donzza asaa; barebaa haasayanaw danddayee!» yaageeddino.

\VS{22}Bitaniyaa daayanne aawuu Ayihudatoo yayyeedda diraw, hewaa geeddino; ayaw gooppe, Ayihudatuu Yesuusi Kiristtoosa yaagiide markkattiyaa uray de'ooppe, he uraa Ayihuda woosa golliyaappe kessanaw kaseti k'ofaa k'achchi wotseeddino.

\VS{23}Aa daayanne aawuu, «I donzza asaa; Aa oochchite!» geeddawe hawaassa.


\par }{\PP \VS{24}Hewaa diraw, k'ook'a gidiide yeletteedda bitaniyaa unttunttu laa'entsuwaa s'eesiide, «S'oossaa galataa; ha bitanii nagaranchcha gidiyaawaa nuuni ereetto» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{25}Bitanii, «I nagaranchcha gidiyaawaanne, gidennawaa erikke; taani k'ook'a gidiyaawaanne ha"i s'eelliyaawaa he ittibaa eray» yaageedda.


\par }{\PP \VS{26}Unttunttu zaariide bitaniyaa, «I new ayaa ootseedee? I ne ayfiyaa wooti patseedee?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{27}I unttuntta, «Taani hinttenttoo odaaddi; sisibeykkita. Ayaw laa'entsuwaa sisanaw koyyiitee? Hinttekka Yesuusa kaalliyaawantta gidanaw koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{28}Unttunttu Aa boriidde, «Neeni he bitaniyaa kaalliyaawaa; nuuni Musa kaalliyaawantta.

\VS{29}S'oossay Musew haasayeeddawaa nuuni ereetto; shin ha bitaniyaa gidooppe, I hak'appe yeeddenttonne nuuni erokko» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{30}Bitanii, «I hak'appe yeeddenttonne hinttenttu erennawe maalalissiyaawaa; shin I ta ayfiyaa patseedda!

\VS{31}S'oossaw yayyiyaa uraynne S'oossay koyyiyaawaa ootsiyaa uray de'ooppe, he uraabaa S'oossay sisiyaawaappe attin, nagaranchchatuwaabaa sisenna.

\VS{32}K'ook'a gidiide yeletteedda asaa ayfiyaa ooninne patsina, sa'ay med'ettoodeppe doommina, sisetti erenna.

\VS{33}Ha bitanii S'oossaappe yibeennawaa gidintto, ittibaanne ootsanawukka danddayenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{34}Unttunttu zaariide aw, «Neeni nagaraan yelettaade dic'c'eeddawe nuuna tamaarissanaw koyyay?» yaageeddino; Ayihuda woosa golliyaappe kare Aa kesseeddino.


\par }{\SH Wozanaa K'ook'atetsaa
\par }
{\PP \VS{35}Unttunttu bitaniyaa kare kesseeddawaa Yesuusi siseedda; Yesuusi bitaniyaa demmiide, «Asaa Na'aa ammanay?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{36}Bitanii Yesuusa, «Godaw, taani Aa ammananaadan I oonee? Taw odaarikkii!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{37}Yesuusi bitaniyaa, «Neeni Aa be'aadda; ha neenanna haasayiyaawekka Aa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{38}Bitanii zaariide, «Godaw, ammanay» yaagiide Yesuusaw goyinneedda.


\par }{\PP \VS{39}Yesuusi, «K'ook'atuu s'eelana malanne s'eelliyaawanttu k'ook'ana mala, taani pirddanaw ha sa'aa yaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{40}Aanana de'iyaa amareeda Parisaawatuu hewaa sisiide, «Nuunikka k'ook'eyee?» yaagiide oochcheeddino.


\par }{\PP \VS{41}Yesuusi, «Hinttenttu k'ook'a gideeddentto, hinttenttoo nagaraa gidenna; shin ha"i hinttenttu, ‹Nuuni s'eelleetto› yaagiita; hinttenttu nagaraanna de'iita» yaageedda.




\par }\Chap{10}{\SH Yesuusi Lo"o Hentsanchchaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; dorssaa sikuwaa penggiyaanna gelennaan harasaanna geliyaa ooninne kaysuwaanne paannuwaa.

\VS{2}Shin penggiyanna geliyaawe dorssaa heemmiyaa asaa.

\VS{3}Penggiyaa naagiyaawe aw penggiyaa dooyyee; dorssatuukka Aa kooshshaa sisana; I bare dorssatuwaa unttunttu suntsan suntsan s'eesiide, kare kaaletsana.

\VS{4}I barewantta kare kesseeddawaappe guyyiyaan, unttunttuppe sintsanna hamettee; unttunttukka Aa kooshshaa eriyaa diraw, Aa kaalliino.

\VS{5}Hara uraa kooshshaa unttunttu erenna diraw, aappe bak'atanaappe attin, Aa geeduwaa kaallikkino» yaageedda.


\par }{\PP \VS{6}Yesuusi unttunttoo ha leemisuwaa odeedda; shin I unttunttoo ay odinttonekka unttunttu akeekibeykkino.


\par }{\PP \VS{7}Yesuusi k'aykka unttunttoo, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taani dorssatoo geliyaa penggiyaa.

\VS{8}Taappe kase yeedda ubbay kayisuwaanne paannuwaa; shin dorssatuu unttunttu giyaawaa sisibeykkino.

\VS{9}Penggii taana; taanan geliyaa ooninne attanawaa. I gelananne kesana; k'ay lo"o maatay de'iyaa saakka demmanawaa.

\VS{10}Kayisuu wuu"anaw, wod'anawunne d'ayissanaw yiyaawaappe attin, harabaw yeenna; taani unttunttoo de'uu de'ana malanne kumiide palahana mala yaad.


\par }{\PP \VS{11}«Taani dorssaa loytsa heemmiyaawaa; dorssaa loytsi heemmiyaawe he dorssatuwaa diraw hayk'k'ee.

\VS{12}Miishshaa akkiide heemmiyaa uray walliyaa yiyaa wode be'iide, dorssatuwaa yeggi bashiide bak'atee. Ayaw gooppe, dorssatuu aawantta gidikkino; k'ay ikka dorssatuwaa heemmiyaawaa gidenna. Hewaa diraw, dorssatuwaa oyk'k'eenne laalee.

\VS{13}Shaluwaa akkiide heemmiyaawe bare shaloo heemmiyaa dirawunne dorssaabay Aa k'ofetsenna diraw, dorssatuwaa aggiide bak'atee.


\par }{\PP \VS{14-15}«Taani dorssaa loytsa heemmiyaawaa; Ta Aabbu Taana eriyaawaadan, Taanikka k'ay Ta Aabba eray. Hewaadankka, Taani Ta dorssatuwaa eray; Ta dorssatuukka Taana eriino. K'ay Taani Ta dorssatuwaa diraw, hayk'k'anaw koyaad.

\VS{16}Ha sikkuwaan baynna hara dorssatuukka Taw de'iino. Taani unttunttakka ahanaw bessee. K'ay unttunttu Ta kooshshaa sisana; itti wudii de'ana; heemmiyaawekka ittuwaa gidanawaa.


\par }{\PP \VS{17}«Taani Ta shemppuwaa zaaraadde akkana mala, aatsaade immanaw koyyiyaa diraw, Ta Aabbu Taana siik'ee.

\VS{18}Taani dosaade Ta shemppuwaa aatsa immiyaawaappe attin, Taappe ooninne akkena. Taw Ta shemppuwaa aatsa immiyaa maatay de'ee; k'ay zaaraadde akkanawukka maatay de'ee. Taani ha azazuwaa Ta Aawuwaappe akkaad» yaageedda.


\par }{\PP \VS{19}He haasayaa diraw, Ayihudatuwaa gidduwaan k'aykka shaakuu med'etteedda.

\VS{20}Unttunttuppe dariyaa baggay, «Aan s'alahii de'ee! I gooyee! Aa haasayaa ayaw sisiitee?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{21}Haratuu k'ay «S'alahii oyk'k'eedda Asay hawaadan haasayenna; s'alahii k'ook'a asaa ayfiyaa s'eelissanaw danddayiiyee?» yaageeddino.


\par }{\SH Yesuusi Is's'etteedda
\par }
{\PP \VS{22}Yerusaalamen Geeshsha Golliyaa anjjisseedda gallassaa hassayissiyaa Baalay gakkeedda; sa'ay he wode balgguwaa.

\VS{23}Yesuusi Geeshsha Golliyaan Solomona baranddaan, yaanne haanne hamettee.

\VS{24}Ayihudatuu Yesuusa matan yuuyyi aad'd'iide, «Neeni nuuna awude gakkanaw sid'issaadde wotsanii? Neeni Kiristtoosa giddoppe, nuw geeshshaade oda» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{25}Yesuusi unttunttoo zaariide, «Taani hinttenttoo odaaddi; shin Taana ammanikkita; Taani Ta Aabbu suntsan ootsiyaa kiitay Tabaa markkattee.

\VS{26}Shin hinttenttu Ta dorssaa gidenna diraw ammanikkita.

\VS{27}Ta dorssatuu Ta kooshshaa sisiino; Taani unttuntta eray; unttunttukka Taana kaalliino.

\VS{28}Taani unttunttoo med'inaa de'uwaa immay; k'ay unttunttu ubbakka hayk'k'ikkino. Ooninne Ta kushiyaappe unttuntta wotsi akkanaw danddayenna.

\VS{29}Unttuntta Taw immeedda Ta Aabbu ooppenne\FTNT{*}{{\FR 10:29 }{\FK{Ooppenne:
}}{\FT{Ubbaappe guussaa.}}} aad'd'ee; ooninne Ta Aabbu kushiyaappe unttuntta wotsi akkanaw danddayenna.

\VS{30}Tanne Ta Aabbu ittuwaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{31}Ayihudatuu Yesuusa c'addanaw k'aykka shuchchaa dentseeddino.

\VS{32}Yesuusi unttuntta, «Taani ootsanaw Ta Aabbu Taw immeedda daro lo"o oosuwaa hinttentta bessaaddi; hewanttuppe hak'awanttu diraw, Taana shuchchaan c'addanaw koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{33}Ayihudatuu zaariide, «Nuuni neena lo"o oosuwaa diraw, shuchchaan c'addanaw koyyokko; shin neeni S'oossaa bolla boriyaa k'aalaa haasayiyaa dirawunne k'ay asaa gidaadde ne huup'iyaa S'oossaa ootseedda diraw, c'addanaw koyyeetto!» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 10:33 }{\XT{Wog. 24:16}}}


\par }{\PP \VS{34}Yesuusi zaariide, «Hinttenttu higgiyan S'oossay, ‹Hintte s'oossatuwaa› geeddawe s'aafettibeennee?\XREF{}{{\XO 10:34 }{\XT{Maz. 82:6}}}

\VS{35}S'oossaa Mas'aafatuwaa laammanaw danddayettenna; S'oossay bare k'aalay yeedda asatuu, ‹s'oossatuwaa› giide s'eeseeddawaa gidooppe,

\VS{36}Taani, ‹Taani S'oossaa Na'aa› geedda diraw, Ta Aabbu anjjiide, sa'aa kiitteedda Taana, ‹S'oossaa bolla boriyaa k'aalaa haasayaa› yaagiitee?

\VS{37}Taani Ta Aabbu ootsiyaawaa ootsana d'ayooppe, Taana ammanoppite.

\VS{38}Shin Taani ootsiyaawaa gidooppe, haray atto hinttenttu Taana ammanana d'ayooppekka, Ta Aabbu Taanan de'iyaawaanne Taanikka Ta Aabbun de'iyaawaa eranaadaaninne akeekanaadan, Ta oosuwaa ammanite» yaageedda.


\par }{\PP \VS{39}K'aykka unttunttu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin I unttunttuppe kessi akkiide beedda.


\par }{\PP \VS{40}Yohaannisi kase s'ammak'iyaasaa Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa Yesuusi pinniide, yaan de'eedda.

\VS{41}Daro Asay Yesuusakko yiide, «Yohaannisi wolk'k'aama malaataa ootsibeenna; shin I ha bitaniyaabaa haasayeeddabay ubbay tuma» yaageeddino.

\VS{42}Yaan daro Asay Yesuusa ammaneedda.




\par }\Chap{11}{\SH Ali'aazara Hayk'uwaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Biitaaniyaa giyaa k'eeri katamaan Ali'aazara giyaa itti bitanii harggeedda; he katamay Mayraamanne izi michchata Martta de'eedda katamaa.

\VS{2}Godaa gediyaa shittuwaa okkaade, bare binnanaan Aa gediyaa k'uc'c'eeddawunna he Mayraamo; harggeeddawe k'ay izi ishaa Ali'aazara.

\VS{3}Hewaa diraw, michchatuu, «Godaw, neeni siik'iyaawe harggeedda» giide Yesuusaw kiitteeddino.


\par }{\PP \VS{4}Yesuusi hewaa siseedda wode, «Taani S'oossaa Na'ay harggiyaa gaasuwaan bonchchettana mala, S'oossaa bonchchoo ha harggii Ali'aazara oyk'k'eeddappe attin, wod'iyaa harggiyaa gidenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{5}Yesuusi Martto, izi michchatonne Ali'aazara siik'ee;

\VS{6}Ali'aazar harggeeddawaa Yesuusi siseedda wode, bare de'iyaa sa'aan laa"u gallassaa peesheedda.

\VS{7}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi barena kaalliyaawantta «Laa'entsuwaa Yihudaa gadiyaa boytte» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide, «Tamaarissiyaawoo, guutsa wodiyaappe kase Ayihudatuu neena shuchchaan c'addanaw koyyeeddino; k'aykka yaa baanii?» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{9}Yesuusi, «Itti gallassan tammanne laa"u saatii de'enneeyye? Gallassi hamettiyaa Asay d'ubettenna; ayaw gooppe, I ha sa'aa poo'uwaa be'ee.

\VS{10}Shin k'amma hamettiyaa uray de'ooppe, poo'uu aan baynna diraw, d'ubettee» yaageedda.

\VS{11}Yesuusi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, k'aykka unttunttoo, «Nu dabbuu Ali'aazar gem"isheedda; shin gem"ishuwaappe Aa dentsanaw Taani bay» yaageedda.


\par }{\PP \VS{12}Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide, «Godaw, I gem"isheeddawaa gidooppe, aw lo"anawaa» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{13}Ali'aazar hayk'k'eeddawaa Yesuusi odeedda; shin Ali'aazar gem"ishiide giseeddawaa odeedda giide, unttunttu k'oppeeddino.

\VS{14}Hewaa diraw, Yesuusi geeshshiide unttuntta, «Ali'aazar hayk'k'eedda.

\VS{15}Hinttenttu ammanana mala, taani he sa'aan de'ennawoo, hinttenttu diraw nashettay. Shin denddite; aakko boytte» yaageedda.


\par }{\PP \VS{16}Hewaappe guyyiyaan, manttiyaa geetettiyaa Toomaasi bare laggetsatuwaa Yesuusa kaalliyaawantta, «Yesuusanna hayk'k'anaw nuunikka k'ay boytte!» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusi, Dendduwaanne De'uwaa
\par }
{\PP \VS{17}Yesuusi gakkiyaa wode, Ali'aazaraw moogettoodeppe oyddu gallassaa gideeddawaa demmeedda.

\VS{18}Biitaaniyaa katamay Yerusaalameppe heezzu kiilo miitiriyaa keenaa haakkee.

\VS{19}Daro Ayihudatuu Marttonne Mayraamo unttunttu ishay hayk'k'eeddawoo mentsetsanaw yeeddino.


\par }{\PP \VS{20}Martta Yesuusi yeeddawaa sisaadde, Aa mokkanaw kessaaddu; shin Mayraama gollen ataadu.

\VS{21}Martta Yesuusa, «Godaw, neeni hawaan de'eeddawaa gidintto, ta ishay hayk'k'enna.

\VS{22}Shin neeni woossiyaawaa ay gidooppenne, S'oossay new haray atto ha"ikka immanawaa taani eray» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{23}Yesuusi, «Ne ishay hayk'uwaappe denddana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{24}Martta, «Wodiyaa wurssetsaan\FTNT{*}{{\FR 11:24 }{\FQ{Wodiyaa wurssetsaan:
}}{\FT{S'oossay asaa zeretsaa ubbaa pirddaw shiishshiyaa wode guussaa.}}} dendduwaa gallassi, I hayk'uwaappe denddanawaa taani eray» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{25}Yesuusi iziw, «Taani dendduwaanne de'uwaa; Taana ammaniyaa uray haray atto, hayk'k'ooppekka de'uwaan de'anawaa.

\VS{26}K'ay de'uwaan de'iyaa uraynne Taana ammaniyaa uray ubbay ubbaakka hayk'k'enna; hewaa neeni ammanay?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{27}Martta zaaraadde, «Godaw, Ee taani ammanay; neeni S'oossaa Na'aa, sa'aa yaanaw de'iyaa Kiristtoosa gidiyaawaa taani ammanay» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{28}Martta hewaa geeddawaappe guyyiyaan, baade bare michchatiw geeman s'eesaade, «Tamaarissiyaawe yiide, neena koyyee» yaagaaddu.

\VS{29}Mayraama hewaa siseedda wode, elleella dendda ek'k'aade Yesuusakko baaddu.

\VS{30}Yesuusi Martta Aa mokkeedda sa'aan de'eeppe attin, biro k'eeri katamaa gakkibeenna.

\VS{31}Mayraamo mentsetsiidde, gollen izinna de'iyaa Ayihudatuu, iza ellekka dendda ek'k'aade kare kesiyaawaa be'iide, Ali'aazar moogetteedda duufuwaa baade yaan yeekkanaw hanaw yaagiide, izo kaalliide keseeddino.


\par }{\PP \VS{32}Mayraama Yesuusi de'iyaasaa baade Yesuusa be'eedda wode, Aa gediyaa bollan kunddaaddu; «Godaw, neeni hawaan de'eeddawaa gidintto, ta ishay hayk'k'enna shin!» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{33}Yesuusi iza yeekkiyaawaanne k'ay izinna yeedda Ayihudatuukka yeekkiyaawaa be'iide, bare wozanaan daro seeletteedda; k'ay tookki shemppeedda.

\VS{34}Unttuntta, «Hak'an moogeedditee?» yaagiide oochchina, «Godaw, yaade be'a» yaagiide zaareeddino.


\par }{\PP \VS{35}Yesuusi afos's'eedda.

\VS{36}Hewaa diraw, Ayihudatuu, «Ali'aazara I ay keenaa siik'intto be'ite!» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{37}Shin unttunttuppe ittuu ittuu, «Hawe k'ook'a bitaniyaa s'eelisseeddawe ha bitanii hayk'k'ennaadan udanaw danddayennee?» yaageeddino.


\par }{\SH Yesuusi Ali'aazara Hayk'uwaappe Dentseedda
\par }
{\PP \VS{38}Yesuusi k'aykka wozanaappe k'arettiide, Ali'aazar moogetteedda duufuwaakko beedda; he duufuu gonggoluwaa gidiide shuchchaan k'um"etti utteedda.

\VS{39}Yesuusi, «Shuchchaa diggite!» yaagiide azazeedda.

\par }{\PP Hayk'k'eedda bitaniyaa michchata Martta, «Godaw, I hayk'k'oodeppe oyddu gallassaa gideedda diraw, ha"i s'ink'k'anawaa!» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{40}Yesuusi Martto, «Ammaniyaawaa gidooppe, neeni S'oossaa bonchchuwaa be'anawaa Taani new odabeykkitaa?» yaageedda.

\VS{41}Unttunttu shuchchaa dentseeddino; Yesuusi saluwaa pude s'eelliide, «Aawoo, Taani giyaawaa neeni siseedda diraw, neena galatay.

\VS{42}Neeni ubbaa wode sisiyaawaa Taani eray; shin hawaan yuuyyi aad'd'iide ek'k'eedda Asay neeni Taana kiitteeddawaa ammanana mala, hawaa Taani unttunttu diraw gay» yaageedda.

\VS{43}Yesuusi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Ali'aazaraa, haa kessa!» yaageedda.

\VS{44}Hayk'k'eedda Ali'aazara kushiinne gedii shaluwaan k'ashetti uttiide Aa deemuukka afilaan kametti utteeddawe kesina Yesuusi unttuntta, «Billi aggite! Bo!» yaageedda.


\par }{\SH Kiristtoosa Bolla Mak'k'eteeddino
\par }
{\R (Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Luk'. 22:1-2)

\par }{\PP \VS{45}Hewaa diraw, Mayraamikko yeedda Ayihudatuwaappe c'oratuu Yesuusi ootseeddawaa be'iide, Aa ammaneeddino.

\VS{46}Shin unttunttuppe ittuu ittuu Parisaawatuwaakko biide, Yesuusi ootseeddawaa unttunttoo odeeddino.

\VS{47}Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu shiik'uwaa shiishshiide, «Ha bitanii daro wolk'k'aama malaataa ootsiyaa diraw, ayaa ootsanee?

\VS{48}Nuuni Aa c'o"u giide, aggooppe, Asay ubbay Aa ammananawaa; k'ay Roome gadiyaa asatuu yiide, nu Geeshsha Golliyaanne nu asaa d'ayissana» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{49}Unttunttuppe ittuu K'ayaafaa giyaa, he laytsi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappo gideeddawe, «Hinttenttu ayinne erikkita!

\VS{50}Asay ubbay d'ayiyaawaappe asaa ubbaa diraw, itti Asay hayk'k'iyaawe lo"a gidiyaawaa hinttenttu akeekite?» yaageedda.

\VS{51}I hewaa bareppe gibeenna; shin he laytsi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappo gidiyaa diraw, Yesuusi Ayihuda asaa diraw hayk'k'anaw bessiyaawaa Nabii odeedda.

\VS{52}K'ay Yesuusi Ayihuda asaa s'alalaw hayk'k'enna; shin laaletti de'iyaa S'oossaa naanaa ittuwaa ootsi shiishshanaw hayk'k'anawaa.


\par }{\PP \VS{53}He gallassaappe doommiide, unttunttu Aa wod'anaw mak'k'eteeddino.

\VS{54}Hewaa diraw, Yesuusi Ayihudatuu gidduwaan k'onc'c'iyaan yaa haa hamettibeenna; shin mela biittaa gas'aan de'iyaa gadiyaa, Efireema geetettiyaa katamaa beedda. Barena kaalliyaawanttunna hewaan takkeedda.


\par }{\PP \VS{55}Ayihudatuu Paasigaa bonchchiyaa gallassay mateedda; k'ay daro Asay barena geeshshanaw, Paasigaa bonchchiyaa gallassay gakkanaappe kase dumma dumma saappe Yerusaalame beedda.

\VS{56}Unttunttu Yesuusa koyyiino; Geeshsha Golliyaan ek'k'iide, «Ayaa k'oppiitee? Paasigaa bonchchiyaasaa Yesuusi yeennee?» yaagiide ittuu ittuwaa oochcheeddino.

\VS{57}K'ay k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Yesuusa k'achchanaw, I de'iyaasaa eriyaawe ooninne barenttoo odana mala azazeeddino.




\par }\Chap{12}{\SH Yesuusa Shittuwaa Okkeedda Mishiratto
\par }
{\R (Mat. 26:6-13; Mar. 14:3-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Paasigaa bonchchiyaa gallassaappe usuppun gallassaa kasetiide, Yesuusi I hayk'uwaappe dentseedda Ali'aazar de'iyaa Biitaaniyaa giyaa katamaa beedda.

\VS{2}He sa'aan unttunttu aw kawuwaa katseeddino; Ali'aazar aanana uttiide ittippe miyaawanttu giddon utti de'ishshin, Martta kawuwaa gisha mizaaddu.

\VS{3}Mayraama daro shaluwaan zal"ettiyaa itti s'aaramusiyaa gidiyaa narddoosa geetettiyaa geeshsha shittuwaa ahaade, Yesuusa gediyaa okkaade bare binnanaan Aa gediyaa k'uc'c'aaddu; golliyaa ubbay shittuwaa sawuwaan toshikku gee.


\par }{\PP \VS{4}Shin Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yesuusa aatsi immanawe, Yihudaa Ask'k'orootu,

\VS{5}«Ha shittuu heezzu s'eetu diinaariyaani zal"ettina, ayaw hewe hiyyeesaw imettennee?» yaageedda.

\VS{6}I kayisuwaa gideedda diraw, hewaa geeddappe attin, hiyyeesaw k'arettiide gibeenna; I miishshaa k'arc'c'iitiyaa oyk'k'iyaawaa gidiyaa diraw, ubbaa wode aappe barew akkeedda.


\par }{\PP \VS{7}Yesuusi, «Ha shittuwaa Taani moogettiyaa gallassay gakkanaw iza ayaw minjjanee? Izo aggite.

\VS{8}Hiyyeesatuu ubbaa wode hinttenanna de'ana; shin Taani ubbaa wode hinttenana de'ikke» yaageedda.\XREF{}{{\XO 12:8 }{\XT{Zar. 15:11}}}


\par }{\PP \VS{9}Ayihudatuwaappe daro Asay Yesuusi Biitaaniyaan de'iyaawaa sisiide, yaa beedda; unttunttu Yesuusa be'ana gishsha s'alalaw gidennaan, I hayk'uwaappe dentseedda Ali'aazarakka be'anaw beeddino.

\VS{10}Hewaa diraw, k'eesatuwaa kaappatuu Ali'aazarakka k'ay wod'anaw mak'k'eteeddino.

\VS{11}Ayaw gooppe, Ali'aazara gaasuwaan daro Ayihudatuu barena kaaletsiyaawantta aggiide, Yesuusa ammaniino.


\par }{\SH Yesuusi Bonchchuwaan Yerusaalame Geleedda
\par }
{\R (Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Luk'. 19:28-40)

\par }{\PP \VS{12}Wonttetsa gallassi Paasigaa bonchchiyaasaa yeedda daro Asay Yesuusi Yerusaalame biyaawaa siseedda.

\VS{13}Yaatiide zambbaa haytsaa oyk'k'iide,\FTNT{*}{{\FR 12:13 }{\FK{Zambbaa haytsaa oyk'k'iide:
}}{\FT{Hawe Ayihuda Asay eretteedda asaa mokkiyaa wogaa.}}} Aa mokkanaw keseeddino. Barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

\par }{\Q «S'oossay galatetto!

\par }{\QB S'oossaa suntsan yiyaa Israa'eeliyaa kaatii anjjetteeddawaa!»

\par }{\MM yaageeddino.\XREF{}{{\XO 12:13 }{\XT{Maz. 118:25}}}


\par }{\Q \VS{14-15}S'oossaa Mas'aafay,

\par }{\QB «S'iyoone katamaw, yayyoppa!

\par }{\Q Be'a, ne kaatii hare maraa bolla uttiide yee»

\par }{\MM giyaawaadan, Yesuusi hare maraa demmiide, Aa toggeedda.


\par }{\PP \VS{16}Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa kase akeekibeykkino; shin Yesuusi bonchchetteeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa Mas'aafay hewaa ubbaa geeddawaanne k'ay unttunttukka hewaa ubbaa Yesuusaw ootseeddawaa hassayeeddino.


\par }{\PP \VS{17}Ali'aazar moogetteedda gonggoluwaappe Yesuusi Aa s'eesiide, hayk'uwaappe dentseedda wode, Yesuusanna de'iyaa daro Asay Yesuusaw markkatteedda.

\VS{18}Daro Asay Aa mokkanaw kesseeddawe, I he wolk'k'aama maalaliyaawaa ootseedda diraassa.

\VS{19}Hewaa diraw, Parisaawatuu ittuu ittuwaa, «Hinttenttu ayinne ootsanaw danddayennawaa be'iitee! Be'ite, gade ubbay Aa geeduwaa kaalleedda» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{20}Paasigaa bonchchiyaa gallassi goyinnanaw Yerusaalame beeddawanttu giddon itti itti Giriike asatuu de'iino.

\VS{21}Unttunttu Galiilaa gadiyaan Beetesayda geetettiyaa katamaappe yeedda Pilip'p'oosakko biide, «Godaw, nuuni Yesuusa be'anaw koyeetto» yaagiide woosseeddino.

\VS{22}Pilip'p'oosi biide, Inddiraasaw odina laa"atuukka biide, Yesuusaw odeeddino.


\par }{\PP \VS{23}Yesuusi unttunttoo hawaadan yaageedda; «Taani, Asaa Na'ay, bonchchettiyaa saatii gakkeedda.

\VS{24}Taani hinttenttoo tumuwaa oday; itti zarggaa ayfatta biittaan wod'd'aade wook'k'ana d'ayooppe, barekka attaw. Shin he zarggaa ayfatta wook'k'ooppe, daro ayfiyaa ayfaw.

\VS{25}Bare shemppuwaa siik'iyaa ooninne bayizzee; k'ay bare shemppuwaa ha sa'aan is's'iyaa ooninne med'inaa de'oo ashshee.

\VS{26}Ooninne Taw ootsooppe, Taana kaallanaw bessee; k'ay Taani de'iyaa sa'aan Taw ootsiyaawekka de'anawaa. Taw ootsiyaa oonanne, Ta Aabbukka Aa bonchchanawaa.


\par }{\PP \VS{27}«Ha"i Ta shemppuu daro un"etteedda; yaatina waagoo? Taani, ‹Ta Aabboo, Taana ha saatattippe ashsharikki› yaagoo? Tuytti, Taani ha saatiyaan yeeddawe hawaa diraassa.

\VS{28}Ta Aabboo, ne suntsaa bonchcha» yaageedda.

\par }{\PP He wode saluwaappe, «Taani Ta suntsaa bonchchaad; k'aykka gujjaade bonchchana» yaagiyaa k'aalay yeedda.


\par }{\PP \VS{29}He sa'aan ek'k'eedda c'ora Asay he k'aalaa sisiide, «Hewe guuguntsaa» yaageedda.

\par }{\PP Haranttu k'ay, «Kiitanchchay aw haasayeedda» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{30}Yesuusi zaariide unttuntta, «Ha k'aalay hinttenttu diraw yeeddawaappe attin, Ta diraassa gidenna.

\VS{31}Ha sa'ay pirddettiyaa wodii ha"a; ha sa'aa\FTNT{†}{{\FR 12:31 }{\FK{Ha sa'aa:
}}{\FT{Guussay ha alamiyaa gidiide ha Yohaannisa mishiraachchuwaan de'iyaa ha sa'aa giyaawe ha sa'aa bolla de'iyaa asaanne unttunttu kahaa baressa ootsiide mooddiyaa iitaa ayaanaa wolk'k'aa bessee.}}} mooddiyaawe ha"i kare olettanawaa.

\VS{32}K'ay Taani mask'k'aliyaa bolla kak'ettiyaa wode, asaa ubbaa Taakko goochchana» yaageedda.

\VS{33}I hewaa geeddawe ay mala hayk'uwaa I hayk'k'anenttonne unttuntta erissanaassa.


\par }{\PP \VS{34}Daro Asay zaariide Yesuusa, «Nu higgii Kiristtoosi med'inaw de'iyaawaa odee. Yaatina, neeni waagaade, ‹Asaa Na'ay mask'k'aliyaa bolla kak'k'etana› gay? He Asaa Na'ay oonee?» yaageeddino.\XREF{}{{\XO 12:34 }{\XT{Maz. 110:4; Isa. 9:7; Hiz. 37:25; Dan. 7:14}}}


\par }{\PP \VS{35}Yesuusi, «Poo'uu hinttenanna guutsa wodiyaa gam"anawaa. Hinttenttoo d'umenna mala, poo'uu de'ishshin, poo'uwaan hamettite. D'umaan hamettiyaa uray hak'a binttonne erenna.

\VS{36}Poo'uwaa asaa gidana mala, hinttenttoo poo'uu de'ishshin, poo'uwaa ammanite» yaageedda. Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, biide unttunttuppe geemetteedda.


\par }{\SH Ayihudatuu Ammanennaan Is's'eedda Hanotaa
\par }
{\PP \VS{37-38}I hewaa keena wolk'k'aama malaataa unttunttu sintsan ootsooppekka, nabiyaa Isiyaasi,

\par }{\Q «Godaw, nu markkatetsaa ooni ammaneeddee?

\par }{\QB Goday bare wolk'k'aa oona besseedee?»

\par }{\MM geeddawe tuma gidana mala, unttunttu Aa ammanibeykkino.\XREF{}{{\XO 12:37-38 }{\XT{Isa. 53:1}}}


\par }{\Q \VS{39-40}Isiyaasi k'aykka,

\par }{\QB «Unttunttu ayfii s'eellenna mala,

\par }{\QB unttunttu wozanaykka akeekena mala,

\par }{\QB unttunttu S'oossaakko simmina, I unttuntta patsenna mala,

\par }{\Q S'oossay unttunttu ayfiyaa k'ook'isseedda.

\par }{\QB Unttunttu wozanaa dammisseedda»

\par }{\MM geedda diraw, unttunttu ammananaw danddayibeykkino.\XREF{}{{\XO 12:39-40 }{\XT{Isa. 6:10}}}


\par }{\PP \VS{41}Isiyaasi Yesuusa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay aabaa haasayeedda diraw,\FTNT{‡}{{\FR 12:41 }{\FQ{Isiyaasi Yesuusa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay aabaa haasayeedda diraw,
}}{\FT{Woy Isiyaasi S'oossaa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay Yesuusabaa haasayeedda diraw,}}} hewaa geedda.


\par }{\PP \VS{42}Hewaa gidinakka, haray atto Ayihudatuu kaappatuwaappekka c'oratuu Yesuusa ammaneeddino. Shin Parisaawatuu barena Ayihudatuu woosa golliyaappe kessiino giide yayyeedda diraw, ammaneedda giide markkattibeykkino.

\VS{43}Ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa sabaappe aatsiide, asaa sabaa siik'eeddino.


\par }{\PP \VS{44}Yesuusi bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yaageedda; «Taana ammaniyaa ooninne Taana kiitteeddawaakka ammaniyaawaappe attin, Ta s'alalaa ammanenna.

\VS{45}Taana be'iyaa ooninne Taana kiitteeddawaakka be'ee.

\VS{46}Taana ammaniyaa ubbay d'umaan de'enna mala, Taani poo'uwaa gidaade sa'aa yaad.

\VS{47}Ta k'aalaa sisiide azazettena uraa oonanne Taani pirddikke; ayaw gooppe, Taani alamiyaa ashshanaw yeeddawaappe attin, pirddanaw yabeykke.

\VS{48}Taana is's'iyaa oonanne k'ay Ta k'aalaa akkena oonanne pirddiyaawe de'ee. Taani odeedda k'aalay wurssetsaa gallassi he uraa pirddana.

\VS{49}Ayaw gooppe, Taani hawaa Taappe haasayabeykke; shin Taana kiitteedda Ta Aabbu Taani gaanawaanne haasayanawaa Taana azazeedda.

\VS{50}K'ay Aa azazuu med'inaa de'uwaa ahiyaawaa Taani eray; hewaa diraw, Taani odiyaawe Ta Aabbu Taana oda giide odeeddawaa» yaageedda.




\par }\Chap{13}{\SH Yesuusi Bare Kaalliyaawanttu Gediyaa Meec'c'eedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Paasigaa bonchchiyaa gallassay gakkanaappe kasetiide, ha sa'aappe shaakettiide, Aawuwaakko biyaa wodii gakkeeddawaa Yesuusi ereedda; ha sa'aan de'iyaa barewantta ubbaa wode siik'eedda; wurssetsay gakkanaw unttuntta siik'eedda.


\par }{\PP \VS{2}Yesuusinne kaalliyaawanttu kawuwaa miishshin, Simoona na'aa Yihudaa Ask'k'orootu Yesuusa aatsi immanaadan, s'alahii Aa k'ofissi wotseedda.

\VS{3}Yesuusi bare Aawuu ubbabaa Aa kushiyan wotseeddawaa, k'ay S'oossaa matappe I yeeddawaanne, simmiide aakko baanawaa ereedda.

\VS{4}Yesuusi miyasaappe denddi ek'k'iide, bolla bagga mayuwaa k'aari wotsiide, poos'aa bare s'eessan danc'c'eedda.

\VS{5}Hewaappe guyyiyaan, haatsaa meechchaa miishshaan tigiide, barena kaalliyaawanttu gediyaa meechchaanne bare s'eessan danc'c'eedda poos'an k'uc'ussaa doommeedda.


\par }{\PP \VS{6}Yesuusi Simooni P'es'iroosakko yiina P'es'iroose, «Godaw, neeni ta gediyaa meec'c'anaw hanayiyee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{7}Yesuusi zaariide Aa, «Taani ootsiyaawaa neeni ha"i erakka; shin guyyeppe eranaassa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}P'es'iroose, «Neeni ta gediyaa ubbakka meec'c'akka!» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi Aa, «Taani ne gediyaa meec'c'ana d'ayooppe, newunne Tawunne ittipetetsay baawa» yaagiide zaareedda.


\par }{\PP \VS{9}Simoona P'es'iroose Yesuusa, «Godaw, yaatooppe, ta gediyaa s'alalaa meec'c'oppa; ta kushiyaakka ta huup'iyaakka meec'c'a!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{10}Yesuusi zaariide, «Bollaa meec'etti diggeedda uray ooninne gediyaappe harabaa meec'ettanaw koshshenna; aw ubbasaykka geeshsha. K'ay hinttenttukka geeshsha; shin ubbay geeshsha gidikkita» yaageedda.

\VS{11}Ayaw gooppe, Yesuusi barena aatsi immana uray oonenttonne ereedda; I, «Hinttenttu ubbay geeshsha gidikkita» geeddawe hawaassa.


\par }{\PP \VS{12}Unttunttu gediyaa meec'c'eeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi bare mayuwaa mayyiide, baresaa guyye simmi bi uttiide unttuntta yaageedda; «Taani hinttenttoo ootseeddawaa akeekiitee?

\VS{13}Hinttenttu Taana, tamaarissiyaawoonne Godaw giita; Taani he hinttenttu giyaawaa gidiyaa diraw, loytseeddita.

\VS{14}Taani hinttenttoo Godaanne hinttentta tamaarissiyaawaa gidaadde, hinttenttu gediyaa meec'c'iyaawaa gidooppe, hinttenttukka ittuu ittuwaa gediyaa meec'c'anaw bessee.

\VS{15}Ayaw gooppe, Taani hinttenttoo ootseeddawaadan, hinttenttukka ootsana mala, hinttenttoo leemisuwaa gidaaddi.

\VS{16}Taani hinttenttoo tumuwaa oday; k'oomay bare godaappe aad'd'enna. K'ay kiitetteedda uraykka barena kiitteeddawaappe aad'd'enna.

\VS{17}Hinttenttu hewaa eriide ootsiyaawaa gidooppe anjjetteeddawantta.


\par }{\PP \VS{18}«Taani hinttenttoo ubbabaa haasayikke. Taani dooreeddawantta eray; shin S'oossaa Mas'aafay, ‹Taani barsseeddawe Ta kushiyaa sa"eedda› geeddawe tuma gidanaw bessee.\XREF{}{{\XO 13:18 }{\XT{Maz. 41:9}}}

\VS{19}Hewe haniyaa wode Taani Taana\FTNT{*}{{\FR 13:19 }{\FQ{Taani Taana:
}}{\XT{Yoh. 8:24}}{\FT{S'eellite.}}} gidiyaawaa hinttenttu ammanana mala, hewe hananaappe kasetaade hinttenttoo hananawaa oday.

\VS{20}Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani kiittiyaa oonanne mokkiyaa uray taanakka mokkee; k'ay Taana mokkiyaa ooninne Taana kiitteeddawaa mokkee» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusi Barena Aatsi Immanawe Oonentto Kasetiide Odeedda
\par }
{\R (Mat. 26:20-25; Mar. 14:17-21; Luk'. 22:21-23)

\par }{\PP \VS{21}Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, bare wozanaan daro metootiide, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taana hintteppe ittuu aatsi immanawaa» giide k'onc'c'iyaan odeedda.


\par }{\PP \VS{22}I oona haasayinttonne, kaalliyaawanttoo ubbaakka erettennaan is's'ina, ittuu ittuwaa s'eelleeddino.

\VS{23}Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yesuusi siik'iyaawe, Yesuusa matan utteedda.

\VS{24}Hewaa diraw, Simoona P'es'iroose he kaalliyaawaa simi"iide, «I oona gintto, ane Aa oochcha» yaageedda.


\par }{\PP \VS{25}Hewaa diraw, he kaalliyaawe Yesuusa haytsaakko shiik'iide, «Godaw, I oonee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{26}Yesuusi zaariide, «Taani ukitsaan c'abbaa tushaade immiyaawe Aa» yaageedda. K'ay ukitsaa mentsi akkiide, c'abbaa tushiide, Simoona na'aa, Yihudaa Ask'k'orootaw immeedda.

\VS{27}Yihuday ukitsaa mentsowaa akkowaappe guyyiyaan, Sees'aanay ellekka Yihudaan geleedda. Yesuusi Aa, «Neeni ootsanawaa elleella ootsa!» yaageedda.

\VS{28}Shin he sa'aan utteeddawanttuppe ooninne Yesuusi hewaa Aa ayaw geeddenttonne eribeenna.

\VS{29}Yihuday miishshaa k'arc'c'iitiyaa oyk'k'iyaa diraw, kaalliyaawanttuppe ittuu ittuu Yesuusi Yihudaa, «Paasigaa bonchchiyaa gallassaw barena koshshiyaawaa baade shamma woy hiyyeesaw mis'uwaataa imma geedda» yaagiide k'oppeeddino.


\par }{\PP \VS{30}Yihuday ukitsaa mentsowaa akkiide, ellekka kare kesseedda; he wode sa'ay k'amma.


\par }{\SH Ooratsa Azazuwaa
\par }
{\PP \VS{31}Yihuday kare keseeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi yaageedda; «Ha"i Taani Asaa Na'ay bonchchettaaddi: S'oossaykka Ta baggana bonchchetteedda.

\VS{32}S'oossay Ta baggana, Asaa Na'aa baggana bonchchettooppe, I bare huup'ew Taana Asaa Na'aa bonchchanawaa; k'ay I Taana ellekka bonchchanawaa.

\VS{33}Ta naatoo, Taani hinttenanna daro wodiyaa gam"ikke. Hinttenttu Taana koyyana; shin Taani Ayihudatuwaa, ‹Taani biyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› geeddawaadan, hinttewukka ha"i oday.

\VS{34}Taani hinttentta ooratsa azazuwaa azazay; ittuu ittuwaa siik'ite. Taani hinttentta siik'eeddawaadankka, hinttenttu ittuu ittuwaa siik'ana bessee.

\VS{35}Hinttenttu ittuu ittuwaanna siik'ettooppe, Taana kaalliyaawantta gidiyaawaa Asay ubbay erana» yaageedda.


\par }{\SH P'es'iroose Kaddanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda
\par }
{\R (Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Luk'. 22:31-34)

\par }{\PP \VS{36}Simooni P'es'iroose Yesuusa, «Godaw, neeni hak'a bay?» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Taani biyaasaa neeni ha"i Taana kaallanaw danddayakka; shin guyyeppe kaallana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{37}P'es'iroose, «Godaw, taani neena ha"i kaallanaw ayaw danddaykkitaa? Taani ne diraw, hayk'k'anawukka giiga uttaad!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{38}Yesuusi zaariide, «Ta diraw hayk'k'anaw ha"i tumu giiga uttaaddii? Taani new tumuwaa oday; kuttuu waassanaappe kase, neeni Taana heezzu gede kaddanaassa» yaageedda.




\par }\Chap{14}{\SH Yesuusi Aawuwaakko Afiyaa Ogiyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yesuusi kaalliyaawantta «Hinttenttu wozanay hirggoppo; S'oossaan ammanite; Taanankka ammanite.\FTNT{*}{{\FR 14:1 }{\FQ{S'oossaan ammanite; Taanankka ammanite:
}}{\FT{S'oossaan ammanuu hinttew de'ee guussay, Taanankka ammanuu de'ee guussaa.}}}

\VS{2}Ta Aabbu gollen daro sa'ay de'ee. Hewaa gidennentto, Taani hinttenttoo hewaa odikke; Taani hinttenttoo sa'aa giigissanaw bay.

\VS{3}Taani baade sa'aa giigisseeddawaappe guyyiyaan, Taani de'iyaa sa'aan hinttenttukka de'ana mala, simma yaade hinttentta Taakko afana.

\VS{4}K'ay hinttenttu Taani biyaa ogiyaa eriita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{5}Toomaasi, «Godaw, neeni biyaasaa nuuni erokko; ogiyaa waaniide eranaw danddayeetto?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{6}Yesuusi zaariide, «Ogii, tumuunne de'uu Taana; Ta baggannappe attin, ooninne Ta Aabbukko baanaw danddayenna.

\VS{7}Hinttenttu Taana eriyaawaa gidintto, Ta Aabbakka erana; ha"ippe doommiide, hinttenttu Aa eriitanne k'ay Aa be'eeddita» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}Pilip'p'oosi Yesuusa, «Godaw, Aawuwaa nuuna bessa; hewe nuw gidanawaa» yaageedda.


\par }{\PP \VS{9}Yesuusi zaariide yaageedda; «Pilip'p'oosaa, Taani hawaa keena wodiyaa hinttenanna de'inakka Taana erikkii? Taana be'eedda uray Aawuwaakka be'eedda; yaatina, neeni waagaade, ‹Aawuwaa nuuna bessa› gay?»

\VS{10}Taani Aawuwaa giddon de'iyaawaa k'ay Aawukka Ta giddon de'iyaawaa neeni ammanikkii? Taani hinttenttoo odiyaa k'aalaa Taani Taappe odikke; shin Ta giddon de'iyaa Aawuu bare oosuwaa ootsee.

\VS{11}Taani Aawuwaa giddon de'iyaawaanne k'ay Aawukka Ta giddon de'iyaawaa Taana ammanite; hewe d'ayooppe, Ta oosuwaabaw Taana ammanite.


\par }{\PP \VS{12}«Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taana ammaniyaa uray Taani ootsiyaa oosuwaa ootsana. Taani Aawuwaakko biyaa diraw, he uray hawaappe aad'd'iyaa oosuwaa ootsana.

\VS{13}Aawuu Na'aa gaasuwaan, Ta baggana bonchchettana mala, Ta suntsan hinttenttu woossiyaa ubbabaa Taani hinttenttoo polana.

\VS{14}Hinttenttu Ta suntsan Taana ayaanne oochchooppekka, Taani polana.


\par }{\SH Yesuusi Ayaana Geeshsha Kiittanaw Immeedda Hidootaa
\par }
{\PP \VS{15}«Hinttenttu Taana siik'iyaawaa gidooppe, Ta azazuwaa naagana.

\VS{16-17}Taani Aawuwaa woosana; hinttenanna med'inaw de'ana mala, tumatetsaa Ayaanaa, hara mentsetsiyaawaa hinttenttoo I immana. Ha sa'ay he tumatetsaa Ayaana be'ennawaanne erennawaa gidiyaa diraw, Aa akkanaw danddayenna; shin I hinttenanna de'iyaa dirawunne hinttenttu giddon de'ana diraw, hinttenttu Aa eriita.


\par }{\PP \VS{18}«Taani hinttentta aawuunne aata baynna yii'o naanaadan hintterekka aggabashikke; Taani simmaade hinttenttukko yaana.

\VS{19}Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, alamii Taana laa'entsuwaa be'enna; shin hinttenttu Taana be'ana; Taani de'uwaan de'iyaa diraw, hinttenttukka k'ay de'uwaan de'ana.

\VS{20}Taani Ta Aawuwaa giddon de'iyaawaanne hinttenttu Ta giddon de'iyaawaa, k'ay Taani hinttenttu giddon de'iyaawaanne hinttenttu he gallassi erana.


\par }{\PP \VS{21}«Ta azazuu Aa matan de'iyaa asay, k'ay he azazuwaakka naagiyawe, I Taana siik'iyaa asaa. Taana siik'iyaa asaa Ta Aabbukka siik'ee; Taanikka Aa siik'ay. Taani aw k'onc'c'ana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{22}Yihudaa Ask'k'oroota gidenna Yihuday Yesuusa, «Godaw, neeni ne huup'iyaa alamiyaa bessenaan, nuuna bessana giyaawaa waagaade gay?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{23}Yesuusi, «Taana siik'iyaa ooninne Ta k'aalaa naagee; Ta Aabbu Aa siik'anawaa; k'ay Ta Aabbunne Taaninne aakko yiide, aanana de'ana.

\VS{24}Taana siik'enna uray ooninne Ta k'aalaw azazettena; hinttenttu sisiyaa k'aalay Taana kiitteedda Aawuwaappe attin, Tawaa gidenna.


\par }{\PP \VS{25}«Taani hinttenanna ittippe de'aadde hawaa hinttenttoo odaaddi;

\VS{26}shin Geeshsha Ayyaanay, mentsetsiyaawe, Aawuu Ta suntsan kiittanawe, hinttentta ubbabaa tamaarissanawaa. Taani hinttenttoo odeedda ubbabaakka hinttentta hassayissanawaa.


\par }{\PP \VS{27}«Taani sarotetsaa hinttenanna wotsay; Ta sarotetsaa hinttenttoo immay. Taani alamii immiyaa sarotetsaa malaa immikke. Hinttenttu hirggoppitenne yayyoppite.

\VS{28}Taani hinttenttoo, ‹Taani bay; shin simmaade hinttenttukko yaana› geeddawaa siseeddita; hinttenttu Taana siik'eeddawaa gidintto, Taappe Aawuu dariyaa diraw, Taani Aawuwaakko biyaawan hinttenttu nashettanita.

\VS{29}Hewe haniyaa wode hinttenttu ammanana mala, hewe hanennaan de'ishshin, haananna kasetaade Taani hinttenttoo odaaddi.


\par }{\PP \VS{30}«Ha alamiyaa mooddiyaawe yiyaa diraw, Taani hawaappe sintsan hinttenanna loytsa haasayikke. Taana I ayinne ootsanaw danddayenna.

\VS{31}Shin Taani Aawuwaa siik'iyaawaa alamii eranaw bessee; k'ay Taanikka Aawuu Taana azazeeddawaadan ootsay. Denddi ek'k'ite; hawaappe boytte.




\par }\Chap{15}{\SH Woynniyaa Giyaa Turaw Tumu Anuu Yesuusa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Taani woyniyaa geetettiyaa turaw tumu ano; goshshanchchay Ta Aabba.

\VS{2}Ta giddon de'iyaa ayfiyaa ayfena turaa maraa ubbaa I karee; ayfiyaa turaa maraa ubbay kasewaappe loytsi ayfanaadan, he maraa s'eeraa I c'iggiide geeshshana.

\VS{3}Taani hinttenttoo ha"i odeedda k'aalaa gaasuwaan, hinttenttu geeshsha.

\VS{4}Ta giddon de'ite; Taanikka hinttenttu giddon de'ana. Woynniyaa turaa maray anuwaanna ittippe de'ennaan d'ayooppe, he maray barekka ayfiyaa ayfanaw danddayennawaadan, hinttenttukka Ta giddon de'ennaan d'ayooppe, ayfiyaa ayfanaw danddaykkita.


\par }{\PP \VS{5}«Taani woyniyaa turaw ano; hinttenttu he turaa maratuwaa. Ta giddon de'iyaa uray, Taanikka Aa giddon de'iyaa uray, daro ayfiyaa ayfana; ayaw gooppe, Taani baynnaan hintterekka ayinne ootsanaw danddaykkita.
 
\VS{6}Ta giddon de'enna uray turaa maraadan, karen yeggina meleeddawaa shiishshiide tamaan wotsina, I ees's'anawaa.

\VS{7}Hinttenttu Ta giddon de'ooppe, k'ay Ta k'aalaykka hinttenttu giddon de'ooppe, hinttenttu koyyeeddawaa ayaa gidinakka woossite; hinttenttu akkanita.

\VS{8}Hinttenttu daro ayfiyaa ayfooppenne k'ay Taana kaalliyaawantta gidooppe, hewan Ta Aabbu bonchchettanawaa.

\VS{9}Aawuu Taana siik'eeddawaadan, Taanikka hinttentta siik'aaddi; Ta siik'uwaan de'ite.

\VS{10}Taani Ta Aabbu azazuwaa naagaade Aa siik'uwaan de'eeddawaadan, hinttenttukka Ta azazuwaa naagooppe, Ta siik'uwaan de'anita.


\par }{\PP \VS{11}«Ta nashechchay hinttenanna de'ana malanne, hinttenttu nashechchay kumentsaa gidana mala, Taani hawaa hinttenttoo odaaddi.

\VS{12}Ta azazuu hawaa; Taani hinttentta siik'iyaawaadan, hinttenttukka ittuu ittuwaanna siik'ettite.

\VS{13}Bare shemppuwaa bare laggew aatsiide immiyaawaappe aad'd'iyaa siik'uu oossinnekka baawa.

\VS{14}Taani hinttentta azazeeddawaa ubbaa ootsooppe, hinttenttu Ta laggetuwaa.


\par }{\PP \VS{15}«Ayilii bare goday ootsiyaawaa erenna diraw, Taani hinttentta hawaappe sintsaw ayilatuwaa giikke; shin Taani hinttentta Ta laggetuwaa gaad. Ayaw gooppe, Ta Aawuwaappe siseedda ubbabaa Taani hinttenttoo odaaddi.

\VS{16}Taani hinttentta dooreeddawaappe attin, hinttenttu Taana dooribeykkita. Hinttenttu biide ayfiyaa ayfana malanne de'ana mala, Taani hinttentta suntsaad. K'ay Aawuukka hinttenttu Ta suntsan\FTNT{*}{{\FR 15:16 }{\FK{Ta suntsan:
}}{\FT{Woy «Taana kaalliyaawantta gidiyaa diraw»}}} woosseeddawaa ubbaa immana.

\VS{17}Taani hinttentta azaziyaawe hawaa; ittuu ittuwaanna siik'ettite.


\par }{\SH Yesuusi Ha Alamii Is's'iyaawaa Odeedda
\par }
{\PP \VS{18}«Alamii hinttentta is's'ooppe, kasetiide Taana is's'eeddawaa akeekite.

\VS{19}Hinttenttu alamiyaassa gideeddentto, alamii barewaadan hinttentta siik'ana; shin Taani hinttentta alamiyaappe dooreeddawaappe attin, hinttenttu alamiyaassa gidikkita; alamii hinttentta is's'iyaawe hawaassa.

\VS{20}‹Ayilii bare godaappe darenna› gaade Taani hinttenttoo odeeddawaa hassayite. Unttunttu Taana yedersseeddawaa gidooppe, hinttenakka yederssana. Unttunttu Ta k'aalaa naageeddawaa gidooppe, hinttenttu k'aalaakka naaganawantta.

\VS{21}Shin unttunttu Taana kiitteeddawaa erenna diraw, ha ubbaa Ta gaasuwaan unttunttu hinttenttu bolla ootsanawantta.

\VS{22}Taani yaade unttunttoo odennawaa gidintto, unttunttoo nagaraa gidenna; shin ha"i unttunttu ootsiyaa nagaraa gaasoyiyaawe baawa.

\VS{23-24}Taana is's'iyaawe Ta Aawuwaakka is's'eedda. Ooninne ootsibeenna oosuwaa unttunttu giddon Taani ootsabeennabaa gidintto, unttunttoo nagaraa gidennaan attanawaa; shin ha"i unttunttu Taani ootseedda oosuwaa be'iide, Taanakka Ta Aawuwaakka is's'eeddino.

\VS{25}Shin unttunttu higgiyan, ‹Taana c'oo is's'eeddino› geetettiide s'aafetteeddawe polettana mala, hawe haneedda.\XREF{}{{\XO 15:25 }{\XT{Maz. 35:19; 69:4}}}


\par }{\PP \VS{26}«Shin Aawuwaappe yiyaa tumatetsaa Ayyaanay mentsetsiyaawe yaanawaa. Taani Aawuwaappe hinttenttoo Aa yeddana; k'ay I Tabaa markkattanawaa.

\VS{27}Hinttekka k'ay kaseppe doommiide, Taananna de'iyaa diraw, Tabaa markkattana.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}«Taani hawaa hinttenttu d'ubettenna mala, hinttenttoo odaaddi.

\VS{2}Unttunttu hinttentta barenttu Ayihuda woosa golliyaappe kessi yeddanawantta. Hewaa bolla k'ay hinttentta wod'iyaa uray S'oossaw ootsiyaawaa aw malatiyaa wodii yaanawaa.

\VS{3}Unttunttu hewaa hinttenttu bolla ootsiyaawe Taananne Aawuwaa erenna diraassa.

\VS{4}Shin unttunttu hewaa hinttenttu bolla ootsiyaa wodii gakkiyaa wode, Taani hinttenttoo odeeddawaa hinttenttu hassayana mala, Taani hinttenttoo hawaa odaaddi.

\par }{\SH Geeshsha Ayaanaa Oosuwaa
\par }
{\PP «Taani hinttenanna de'iyaa diraw, koyro hewaa hinttenttoo odabeykke.

\VS{5}Shin ha"i Taani Taana kiitteeddawaakko bay; shin hintteppe ooninne, ‹Hak'a bay?› giide Taana oochchiyaawe baawa.

\VS{6}Shin Taani hawaa odeedda diraw, hinttenttu wozanaan daro kayyuu de'ee.

\VS{7}Shin Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani biyaawe hinttenttoo lo"a. Ayaw gooppe, Taani baana d'ayooppe, mentsetsiyaawe hinttenttukko yeenna; shin Taani booppe, Aa hinttenttukko yeddana.

\VS{8}K'ay mentsetsiyaawe yiide, unttunttu nagaraabaa, S'oossaa s'illotetsaabaanne pirddaabaa ha sa'aa Asay bayizzeeddawaa bessanawaa.

\VS{9}Nagaraabay Asay Taana ammanenna diraassa.

\VS{10}S'illotetsaabay k'ay Taani Aawuwaakko biyaa diraw, hinttenttu Taana laa'entsuwaa be'ikkita.

\VS{11}S'oossaa pirddaabay k'ay alamiyaa mooddiyaawe pirddetteedda diraassa.


\par }{\PP \VS{12}«Taani hinttenttoo odiyaabay darobay de'ee; shin ha"i hinttenttoo gelenna.

\VS{13}Tumatetsaa Ayyaanay yiyaa wode, hinttentta tumatetsaa ubbaakko kaalletsanawaa. Ayaw gooppe, I bare siseeddawaa odanaappe attin, bareppe ayinne odenna. K'ay sintsappe yaanabaa hinttenttoo I odanawaa.

\VS{14}I Taana bonchchanawaa; ayaw gooppe, I Taw de'iyaawaappe akkiide, hinttenttoo odanawaa.

\VS{15}Aawoo de'iyaabay ubbay Tawaa; mentsetsiyaawe Taw de'iyaabaappe akkiide, hinttenttoo odanawaa Taani geeddawe hawaassa.


\par }{\SH Yesuusa Kaalliyaawanttu Kayyuu Nashechchaw Laamettana
\par }
{\PP \VS{16}«Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{17}Yesuusa kaaliyaawanttuppe ittuu ittuu barenttu giddon, « ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'anita; ayaw gooppe, Taani Aawuwaakko bay› giyaawe hewe waagiyaawee?» yaageeddino.

\VS{18}« ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan› giyaawe waagiyaawee? I ayaw haasayinttonne nuw erettenna» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{19}Unttunttu barena oochchanaw koyyiyaawaa Yesuusi eriide, unttuntta yaageedda; «Taani, ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ana› geeddawoo hinttenttu ittuu ittuwaa oochchiitee?

\VS{20}Taani hinttenttoo tumuwaa oday. Hinttenttu yeekkananne kayyottana; shin ha alamii nashettana. K'ay hinttenttu kayyottana; shin hinttenttu kayyottowe nashechchaa gidanawaa.

\VS{21}Itti mishiratta na'aa yelana haniyaa wode, bare yeliyaa wodii gakkeedda diraw, oyk'ettaw; shin na'ay yeletteeddawaappe guyyiyaan, na'ay ha sa'aan yeletteedda nashechchaa diraw, bare oytsaa hassayukku.

\VS{22}Hewaa diraw, hinttenttukka hinttenttu wozanaan kayyottiita; shin Taani laa'entsuwaa hinttentta be'ana; k'ay hinttenttu wozanay loytsi nashettana; hinttenttu nashechchaa ooninne hintteppe akkena.


\par }{\PP \VS{23}«He gallassi hinttenttu Taana ayinne woossikkita. Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu Ta suntsan woossiyaawaa ubbaa Aawuu hinttenttoo immanawaa.

\VS{24}Ha"i gakkanaw Ta suntsan ayinne woossibeykkita; hinttenttu nashechchay polettana mala, S'oossaa woossite; hinttenttu akkana.


\par }{\PP \VS{25}«Hawaa Taani hinttenttoo leemisuwaan odaaddi; shin Taani leemisuwaan odenna wodii yaanawaa; shin Aawuwaabaa Taani hinttenttoo k'onc'c'iyaan odana.

\VS{26}Taani he gallassi, hinttenttu Ta suntsan Aawuwaa woosana; k'ay hinttenttu diraw, Taani Aawuwaa woosana giikke.

\VS{27}Ayaw gooppe, Aawuu bare huup'ew hinttentta siik'ee; hinttenttu Taana siik'iyaa dirawunne Taani Aawuwaa matappe yeeddawaa ammano diraw, I hinttentta siik'ee.

\VS{28}Taani Aawuwaa matappe ha alamiyaa yaad; k'ay ha alamiyaa aggaade Aawuwaakko baana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{29}Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide Yesuusa, «Be'a, ha"i neeni k'onc'c'iyaan haasayaasa; leemisuwaan ayinne haasayakka.

\VS{30}Neeni ubbabaa eriyaawaa nuuni ha"i ereetto; k'ay neena ooninne oochchana mala, neeni koyyennawaa ereetto. Hewe nuuna neeni S'oossaappe yeeddawaa ammantsee» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{31}Yesuusi zaariide unttuntta, «Ha"i ammaniitee?

\VS{32}Be'ite, hinttenttu hinttenttu golle golle laalettiyaa wodiinne Ta s'alalaa yeggi bashiyaa wodii yaanawaa; ha"ikka yi diggeedda. Shin Aawuu Taananna de'iyaa diraw, Ta s'alalaa gidikke.

\VS{33}Hinttenttu Ta giddon de'iidde, saro de'ana mala, Taani hawaa hinttenttoo odaaddi. Alamiyaan hinttenttu waayettana. Shin minnite; Taani alamiyaa s'oonaad» yaageedda.




\par }\Chap{17}{\SH Yesuusa Woosaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, pude saluwaa s'eelliide, hawaadan yaageedda; «Ta Aabboo, wodii gakkeedda; ne Na'ay neena bonchchana mala, neenikka ne Na'aa bonchcha.

\VS{2}Ayaw gooppe, neeni aw immeedda ubbaw med'inaa de'uwaa I immana mala, asaa ubbaa bollan aw maataa immaadda.

\VS{3}Asay neena itti tumu S'oossaa gideeddawaa erana malanne, k'ay neeni kiitteedda Yesuusi Kiristtoosa erana mala, hawe med'inaa de'uwaa.

\VS{4}Neeni Taw ootsanaw immeedda oosuwaa polaade, neena sa'aan bonchchaad.

\VS{5}Ha"ikka k'ay Aawoo, alamii med'ettanaappe kase ne matan Taw de'iyaa bonchchuwaan ne sintsan Taana bonchcha.


\par }{\PP \VS{6}«Alamiyaa asaappe neeni Taw immeeddawanttoo ne suntsaa erissaad; unttunttu newantta; k'ay neeni unttuntta Taw immaadda. Unttunttu ne k'aalawukka azazetteeddino.

\VS{7}Ha"i neeni Taw immeedda ubbabay neeppe yeeddawaa unttunttu eriino.

\VS{8}Ayaw gooppe, neeni Taw immeedda k'aalaa Taani unttunttoo immaaddi; unttunttukka he k'aalaa akkeeddino. Taani ne matappe yeeddawe tuma gidiyaawaa eriide Neeni Taana kiitteeddawaakka ammaneeddino.


\par }{\PP \VS{9}«Taani unttunttoo woossay; alamew neena woossikke. Shin Neeni Taw immeedda asaw woossay; ayaw gooppe, unttunttu newantta.

\VS{10}Taw de'iyaa ubbabay nebaa; k'ay New de'iyaa ubbabaykka Tabaa. Taani unttunttu baggana bonchchettaaddi.

\VS{11}Taani hawaappe guyyiyaan, alamiyaan de'ikke; unttunttu alamiyaan de'iino; Taani ha"i neekko bay. Geeshsha Aawoo, ha Neeni Taw immeeddawanttu Neeninne Taani ittuwaa gidiyaawaadan, unttunttu ittuwaa gidana mala, unttuntta ne suntsan naaga.

\VS{12}Taani unttunttunna alamiyaan de'aadde, neeni Taw immeedda ne suntsaa wolk'k'an unttuntta naagaad. Taani unttuntta naagaad; S'oossaa Mas'aafay geeddawe polettana mala, bashshay bessiyaa uraappe attin, unttunttuppe haray ooninne baybeena.\XREF{}{{\XO 17:12 }{\XT{Maz. 41:9; Yoh. 13:18}}}


\par }{\PP \VS{13}«Ha"i Taani Neekko bay; unttunttu wozanaan Ta nashechchay polettana mala, hawaa Taani alamiyaan haasayay.

\VS{14}Taani unttunttoo ne k'aalaa immaaddi; Taani alamiyaassa gidennawaadan, unttunttukka alamiyaassa gidenna diraw, alamii unttuntta is's'eedda.

\VS{15}Neeni s'alahiyaappe unttuntta naagana mala woossiyaawaappe attin, alamiyaappe kessana mala woossikke.

\VS{16}Taani alamiyaassa gidennawaadan, unttunttukka alamiyaassa gidikkino.

\VS{17}Neeni tumatetsaan unttuntta newantta ootsa; ne k'aalaykka tumatetsaa.

\VS{18}Neeni Taana alamiyaa kiitteeddawaadan, Taanikka unttuntta alamiyaa kiittaad;

\VS{19}k'ay unttunttu tumatetsaan new dummatana mala, unttunttu diraw, Taani Ta huup'iyaa new dummayaad.


\par }{\PP \VS{20}«Taani unttunttu s'alalaw woossikke; shin unttunttu k'aalaa odina, Taana ammaneeddawanttookka woossay.

\VS{21}Unttunttu ubbay ittuwaa gidana mala, Taani woossay. Aawoo, Neeni Ta giddon de'iyaawaadan, k'ay Taanikka Ne giddon de'iyaawaadan, unttunttu nu giddon de'iino. K'ay neeni Taana kiitteeddawaa alamii ammanana mala, unttunttu ittuwaa gidino.

\VS{22}Neeninne Taani ittuwaa gidiyaawaadan, unttunttu ittuwaa gidana mala, neeni Taana bonchcheeddawaadan, Taanikka unttuntta bonchchaad.

\VS{23}Taani unttunttu giddon de'ina, Neeni Ta giddon de'ina, k'ay Neeni Taana siisiyaawaadan, unttunttakka siik'owaanne Neeni Taana ha alamiyaa kiitteeddawaa alamii eranaadan, unttunttu ubbaa ittuwaa gidino.


\par }{\PP \VS{24}«Aawoo, sa'ay med'ettanaappe kase Neeni Taana siik'eedda diraw, Taw immeedda Ta bonchchuwaa unttunttu be'ana mala, Neeni Taw immeeddawanttu Taani de'iyaa sa'aan Taananna de'ana mala koyaad.


\par }{\PP \VS{25}«S'illo Aawoo, alamiyaa Asay Neena erenna; shin Taani neena eray. K'ay Neeni Taana kiitteeddawaa hawanttu eriino.

\VS{26}Neeni Taana siik'eedda siik'uu unttunttu giddon de'ana mala, k'ay Taanikka unttunttu giddon de'ana mala, Taani Ne suntsaa unttuntta erissaad; sintsawukka erissana» yaageedda.




\par }\Chap{18}{\SH Yesuusi Bare Morkketuwaa Kushiyan Oyk'eteedda
\par }
{\R (Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Luk'. 22:47-53)

\par }{\PP \VerseOne{1}Yesuusi hewaa giide, S'oossaa woosseeddawaappe guyyiyaan, barena kaalliyaawanttunna K'ediroona giyaa zanggaaraa pinneedda. He sa'aan atikilttiyaa sa'ay de'ee; Yesuusinne Yesuusa kaalliyaawanttu geleeddino.

\VS{2}Yesuusa aatsi immeedda Yihuday he sa'aa ereedda; ayaw gooppe, Yesuusi ubbaa wode barena kaalliyaawanttunna hewan shiik'ee.

\VS{3}Hewaa diraw, kaaletsiyaa k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Yihudaanna baanaadan immeedda Roomaa wotaadaratuunne Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu kuraaziyaa, yabbiyaanne tooraa oyk'k'iide he sa'aa beeddino.


\par }{\PP \VS{4}Yesuusi barena gakkanaw haniyaa ubbabaa eriide, gas'aa kesiide, «Oona koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{5}Unttunttu zaariide, «Naazireetiyaa Yesuusa koyyeetto» yaageeddino.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Taani Aa» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusa aatsi immeedda Yihudaykka hewan unttunttunna ek'k'eedda;

\VS{6}Yesuusi, «Taani Aa» geedda wode, unttunttu guyyekko shiik'iide, sa'aan kunddeeddino.

\VS{7}Yesuusi k'aykka, «Oona koyyiitee?»

\par }{\PP Yaagi oochchina unttunttu, «Naazireetiyaa Yesuusa» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{8}Yesuusi zaariide, «Taani Aa gidiyaawaa hinttenttoo odaaddi; simmi hinttenttu Taana koyyiyaawaa gidooppe, hawantta yeddite» yaageedda.

\VS{9}I, «Ta Aabboo, neeni Taw immeeddawanttuppe haray atto, ittuwaakka bayizzabeykke» geeddawe polettana mala, hewaa geedda.


\par }{\PP \VS{10}Simooni P'es'iroosaw mashshay de'ee; I he mashshaa shoddinne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomaa ushechcha haytsaa shoc'iide, k'ans's'i yeggeedda. He k'oomaa suntsay Malkkoosa.

\VS{11}Yesuusi P'es'iroosa, «Ne mashshaa shookuwaan zaaraade wotsa! Ta Aabbu Taw immeedda metuwaa s'uu'aa Taani ushikkitaa?» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusi K'eesatuwaa Kaappuwaa \newline  Haanna Sintsa Shiik'eedda
\par }
{\PP \VS{12}Shaalak'ay, daro wotaadaratuunne k'ay Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu Yesuusa oyk'k'iide k'achcheeddino.

\VS{13}Koyro Yesuusa Haannakko afeeddino; Haanni he laytsi k'eesatuwaa kaappatuwaa gideedda K'ayaafaa bolluwaa.

\VS{14}«Asaa ubbaa diraw, itti Asay hayk'k'intto lo"a» giide Ayihudatuwaa zoreeddawe K'ayaafaa.


\par }{\SH P'es'iroose Yesuusa Kaddeedda
\par }
{\R (Mat. 26:69-70; Mar. 14:66-68; Luk'. 22:55-57)

\par }{\PP \VS{15}Simooni P'es'iroosinne hara itti kaalliyaawe Yesuusa kaalliide beeddino. He hara kaalliyaawaa k'eesatuwaa kaappuu ereedda; hewe Yesuusanna k'eesatuwaa kaappuwaa dirssaa garssa geleedda.

\VS{16}Shin P'es'iroose karenna dirssaa penggiyaan ek'k'eedda. K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu eriyaa hara kaalliyaawe kare kesiide, penggiyaa naagiyaa naattiw odiide, P'es'iroosa dirssaa garssa gelisseedda.

\VS{17}Penggiyaa naagiyaa naatta P'es'iroosa, «Neeni ha bitaniyaa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gidikkiiyee?» yaagaaddu.

\par }{\PP I, «Tuytti, taani gidikke» yaageedda.


\par }{\PP \VS{18}Sa'ay meeggiyaa diraw, ayilatuunne Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu tamaa ees's'iidde, bonk'k'eeddawaa yuuyyi aad'd'i ek'k'iide kashiino; P'es'iroosikka unttunttunna ek'k'iide, he tamaa kashee.


\par }{\SH K'eesatuwaa Kaappuu Yesuusa Oochcho Ooshaa
\par }
{\R (Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Luk'. 22:66-71)

\par }{\PP \VS{19}K'eesatuwaa ubbatuwaa Kaappuu, Yesuusa kaalliyaawanttubaane Aa timirttiyaabaa oochcheedda.

\VS{20}Yesuusi aw zaariide, «Taani asaa ubbaw k'onc'c'iyaan odaaddi. Taani Ayihuda ubbay shiik'iyaa Ayihuda woosa golleninne Geeshsha Golliyaan ubbaa wode tamaarissaad; geeman ayinne haasayabeykke.

\VS{21}Yaatina, neeni Taana ayaw oochchay? Taani odeeddawaa siseedda asaa oochcha; he Asay Taani odeeddawaa ereedda» yaageedda.


\par }{\PP \VS{22}Yesuusi hewaa geedda wode, hewaan ek'k'eedda wotaadaratuwaappe ittuu Yesuusa bak'k'iide, «K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa bolla hawaadan zaaray?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{23}Yesuusi zaariide, «Taani balabaa haasayeeddawaa gidooppe, hawaan de'iyaa asaa ubbaw oda; shin Taani tumuwaa haasayeeddawaa gidooppe, Taana ayaw bak'k'ay?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{24}Hewaa diraw, Haanni, k'ashetti utteedda Yesuusa, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa, K'ayaafaakko yeddeedda.


\par }{\SH P'es'iroosi Yesuusa Laa'entsuwaa Kaddeedda
\par }
{\R (Mat. 26:71-75; Mar. 14:69-72; Luk'. 22:58-62)

\par }{\PP \VS{25}P'es'iroosi hewan ek'k'iide, tamaa kashee; haranttu Aa, «Neeni ha bitaniyaa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gidikkiiyee?» yaageedda.

\par }{\PP P'es'iroose, «Tuytti; taani gidikke» yaagiide kaddeedda.


\par }{\PP \VS{26}K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomatuwaappe ittuwaa, P'es'iroose haytsaa k'ans's'eedda bitaniyaa dabbuu P'es'iroosa, «Taani neena aanana daro ataakilttiyaa giddon be'abeykkitayee?» yaagiide oochcheedda.


\par }{\PP \VS{27}P'es'iroose k'aykka kaddeedda; ellekka kuttuu waassi aggeedda.


\par }{\SH Yesuusi P'ilaas'oosa Sintsa Shiik'eedda
\par }
{\R (Mat. 27:1-2, 11-14; Mar. 15:1-5; Luk'. 23:1-5)

\par }{\PP \VS{28}Unttunttu Yesuusa K'ayaafaa golleppe Roome asaa ayissiyaawaa ooso golliyaa afeeddino. Sa'ay wontta guura; Ayihudatuu Paasigaa bonchchiyaa gallassaa k'umaa maanaw, barenttu huup'iyaw tunenna mala, Roome asaa ayissiyaawaa ooso golliyaa gelibeykkino.

\VS{29}Hewaa diraw, P'ilaas'oosi unttunttukko kare kesiide, «Ha bitaniyaa hinttenttu ayaan mootiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{30}Unttunttu, «I iitabaa ootsibeennawaa gidintto, nuuni Aa neekko ahokko» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{31}P'ilaas'oosi zaariide unttunttoo, «Hinttenttu Aa afiide, hinttenttu higgii giyaawaadan, Aa bolla pirddite» yaageedda.

\par }{\PP Ayihudatuu, «Oonanne wod'iyaa maatay nuw baawa» yaageeddino.

\VS{32}Hawe haneeddawe Yesuusi ay mala hayk'uwaa hayk'k'anentto erissanaw haasayeeddawe polettanaassa.


\par }{\PP \VS{33}P'ilaas'oosi bare oosuwaa golle laa'entsuwaa geliide, Yesuusa s'eesiide, «Neeni Ayihuda kaatee?» yaagiide Aa oochcheedda.


\par }{\PP \VS{34}Yesuusi P'ilaas'oosa, «Ha ooshaa neeni neeppe oochchayiyee woy hara Asay new tabaa odeeddee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{35}P'ilaas'oosi zaariide, «Taana Ayihuda asaa gay? Ne zaratuunne k'eesatuwaa kaappatuu neena taw aatsi immeeddino; neeni ayaa ootsaaddii?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{36}Yesuusi, «Ta kawutetsay ha alamiyaanna gidenna. Ta kawutetsay ha alamiyaanna gideeddentto, Taana Ayihudatoo aatsi immennaadan, Taw ootsiyaawanttu Taw olettana; shin Ta kawutetsay ha alamiyaana gidenna» yaageedda.


\par }{\PP \VS{37}Hewaa diraw, P'ilaas'oosi Yesuusa, «Yaatina, neeni kaateeyye?» yaagiide oochcheedda.

\par }{\PP Yesuusi zaariide, «Neeni Taana kaatiyaa gaadda. Taani tumuwaa markkattana diraw yelettaad; k'ay hewaa diraw, ha alamiyaa yaad. Tumuwaa bagga gideedda ooninne Taani giyaawaa siseedda» yaageedda.


\par }{\PP \VS{38}P'ilaas'oosi, «Tumuu ayee?» yaageedda.

\par }{\PP P'ilaas'oosi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, Ayihudatuwaakko kare kesiide, «Taani aan ay balaanne demmabeykke.

\VS{39}Shin Paasigaa bonchchiyaa gallassi, itti asaa taani hinttenttoo k'ashuwaappe billiyaa dooyay de'ee; taani hinttenttoo Ayihudatuu kaatiyaa billiyaawaa koyyiitee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{40}Unttunttu zaariide, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Barbbaana billappe attin, Aa gidenna!» yaageeddino. Shin Barbbaani paannuwaa.




\par }\Chap{19}{\SH Wotaadaratuu Yesuusa Bolla K'illiic'c'eeddino
\par }
{\R (Mat. 27:27-32; Mar. 15:15-21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Hewaappe guyyiyaan, P'ilaas'oosi Yesuusa oyk'k'iide, lissuwaan shoc'eedda.

\VS{2}Wotaadaratuu aguntsaappe kalachchaa giigissiide, Aa huup'iyaan wotseeddino; k'ay zo'o mayuwaakka Aa mayzzeeddino.

\VS{3}Aakko shiik'iide, «Ayihuda kaatew, shemppuwaa gam"a!» yaagiide Aa shayiyaa bak'k'eeddino.


\par }{\PP \VS{4}P'ilaas'oosi k'aykka kare kesiide Ayihudatuwaa, «Be'ite, taani aan ay balaanne demmabeennawaa hinttenttu erana mala, Aa hinttenttukko kare kessana» yaageedda.

\VS{5}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi aguntsaa kalachchaa bare huup'iyaan wotsiide, zo'o mayuwaa mayyiide, kare kesseedda; P'ilaas'oosi Ayihudatuwaa, «Bitaniyaa hawaa be'ite» yaageedda.


\par }{\PP \VS{6}K'eesatuwaa kaappatuunne wotaadaratuu Aa be'eedda wode, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade Aa sulla! Sulla!» yaageeddino.

\par }{\PP P'ilaas'oosi unttuntta, «Hinttenttu Aa afiide, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide sullite; ayaw gooppe, taani ay balaanne demmabeykke» yaageedda.


\par }{\PP \VS{7}Ayihudatuu zaariide, «Nuw higgii de'ee; nu higgii giyaawaadan, I hayk'k'anaw bessee; ayaw gooppe, I barena S'oossaa Na'aa ootseedda» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{8}P'ilaas'oosi hewaa siseedda wode, kasewaappe loytsi yayyeedda.

\VS{9}K'aykka P'ilaas'oosi bare oosuwaa golle simmi geliide Yesuusa, «Neeni hak'appe yaaddii?» yaagiide oochcheedda; shin Yesuusi aw aynne zaaribeenna.

\VS{10}Hewaa diraw, P'ilaas'oosi Aa, «Taw odikkii? Neena billanaw woy mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade kak'k'anaw taw maatay de'iyaawaa erikkiiyye?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{11}Yesuusi, «S'oossay new bollappe maataa immibeennabaa gidintto, new Ta bolla maatay de'enna shin. Hewaa diraw, Taana new aatsi immeeddawe aad'd'iyaa nagaraa ootseedda» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusa Hayk'oo Pirddeeddino
\par }
{\R (Mat. 27:15-31; Mar. 15:6-20; Luk'. 23:13-25)

\par }{\PP \VS{12}P'ilaas'oosi hewaa siseedda wode, Yesuusa billanaw ogiyaa koyyeedda; shin Ayihudatuu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Neeni Aa billiyaawaa gidooppe, Kaatiyaa K'eesaare dabbo gidakka! Barena kaatiyaa giyaa ooninne K'eesaare morkke!» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{13}P'ilaas'oosi hewaa sisiide, Yesuusa kare kesseedda. Yaatiide shuchchaa baasuwaa giyaa sa'aan pirddaa oydiyaan utteedda; Ibraayiss's'e k'aalaan he sa'ay gaytaa giyaawaa.

\VS{14}He gallassay Paasigaa bonchchiyaa gallassaw giigissiyaa gallassaa; sa'ay usuppun saatiyaa heera gidanawaa. P'ilaas'oosi Ayihudatuwaa, «Hinttenttu kaatiyaa hawaa be'ite!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{15}Ayihudatuu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Digga! Digga! Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade sulla!» yaageeddino.

\par }{\PP P'ilaas'oosi zaariide, «Hinttenttu kaatiyaa taani mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade sulliyaawaa koyyiitee?» yaagiide oochcheedda.

\par }{\PP K'eesatuwaa kaappatuu, «K'eesaareppe hara kaatii nuw baawa!» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{16}Hewaappe guyyiyaan, unttunttu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'ana mala, P'ilaas'oosi unttunttoo aatsi immeedda.

\par }{\SH Yesuusa Sulleeddino
\par }
{\R (Mat. 27:32-44; Mar. 15:21-32; Luk'. 23:26-43)

\par }{\PP Unttunttu Yesuusa oyk'k'iide, afeeddino.

\VS{17}Yesuusi bare mask'k'aliyaa tookkiide, Guuggiyaasaa geetettiyaasaa beedda. «Guuggiyaasaa»\FTNT{*}{{\FR 19:17 }{\FQ{«Guuggiyaasaa»
}}{\FT{Hewaan asaa guuggiyaa malati med'etteedda wogga shuchchay de'iyaa diraw, «Guuggiyaasaa geetetteedda».}}} giyaawe Ibraayiss's'e k'aalaan «Golggootaa» giyaawaa.

\VS{18}Unttunttu he sa'aan mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'eeddino; k'ay aanana hara laa"u asatuu, ittuwaa ya baggana k'ay ittuwaa ha baggana Yesuusa gidduwaan wotsiide, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'eeddino.

\VS{19}P'ilaas'oosi s'ifatiyaa s'aafiide, mask'k'aliyaa bolla wotseedda. I s'aafeeddawe, «Ayihudatuu Kaatiyaa, Naazireetiyaa Yesuusa» yaagee.

\VS{20}Yesuusi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide suletteedda sa'ay katamaa matan de'iyaa diraw, daro Ayihudatuu he s'ifatiyaa nabbabeeddino. S'ifatii Ibraayiss's'e k'aalaan, Roomayss's'e k'aalaaninne Giriike k'aalaan s'aafetteedda.

\VS{21}Hewaa diraw, Ayihuda k'eesatuwaa kaappatuu P'ilaas'oosa, « ‹Ha bitanii barena Ayihuda kaatiyaa yaageedda› gaade s'aafappe attin, ‹Ayihuda kaatiyaa› gaade s'aafoppa» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{22}P'ilaas'oosi, «Taani s'aafeeddawaa s'aafa diggaad» yaagiide zaareedda.


\par }{\PP \VS{23}Wotaadaratuu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'eeddawaappe guyyiyaan, Aa mayuwaa akkiide, oyddu kessi shaakkeeddino; itti itti wotaadaraa itti shaakuu gakkeedda. Aa adussa mayuwaakka akkeeddino; adussa mayuu hashiyaappe doommiide, duge gakkanaw yeddi mayettiyaawaappe attin, k'ans's'ettiide sikettibeenna.

\VS{24}Wotaadaratuu ittuu ittuwaa, «Oona gakkanentto, saamaa woy es'aa yegganaappe attin, mayuwaa peed'okko» yaageeddino. Hewe haneeddawe S'oossaa Mas'aafay, «Ta mayuwaa shaakki akkeeddino; ta adussa mayuwaan saamaa yeggeeddino» giyaawe polettanaassa. Hewaa diraw, wotaadaratuu hewaa ootseeddino.\XREF{}{{\XO 19:24 }{\XT{Maz. 22:18}}}


\par }{\PP \VS{25}Shin Yesuusa mask'k'aliyaa matan Aa daaya, Aa aatti michchata, K'aliyoop'aa machchata Mayraamanne Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama ek'k'eeddino.

\VS{26}Yesuusi bare daayanne I siik'iyaa kaalliyaawe hewan ek'k'eeddawantta be'iide, bare daayo, «Ha mishirattee, ne na'aa hawaa be'a!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{27}Hewaappe guyyiyaan, he kaalliyaawaa «Ne daayo hanno be'a!» yaageedda. He kaalliyaawe izo he saatiyaappe doommiide, bare soy afeedda.


\par }{\SH Yesuusa Hayk'uwaa
\par }
{\R (Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-41; Luk'. 23:44-49)

\par }{\PP \VS{28}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi ubbabay hak'i poletteeddawaa eriide, S'oossaa Mas'aafay geeddawe polettana mala, «Taana saammee» yaageedda.\XREF{}{{\XO 19:28 }{\XT{Maz. 69:21; 22:15}}}


\par }{\PP \VS{29}He sa'aan itti s'uggaa kumeedda c'aala woyniyaa eessay de'ee. Unttunttu ispponjjiyaa he woyniyaa eessaan yeggiide, hisoop'p'iyaa geetettiyaa mitsaa s'eeraan wotsiide, Yesuusa doonaakko shiishsheeddino.

\VS{30}Yesuusi woyniyaa eessaa gans's'i be'eeddawaappe guyyiyaan, «Poletteedda» yaageedda.

\par }{\SH Yesuusa Miyyiyaa Tooraan C'addeeddino
\par }
{\PP K'ay hewaappe guyyiyaan, bare huup'iyaa toochchiide, bare shemppuwaa immeedda.


\par }{\PP \VS{31}He gallassay Ayihudatoo giigettiyaa gallassaa\FTNT{†}{{\FR 19:31 }{\FQ{Ayihudatoo giigettiyaa gallassaa:
}}{\FT{Paasigay saaminttaappe itti gallassaa awudenne gidana danddayee; shin Yohaannisa mishiraachchuu tamaarissiyaawaadan, Paasigaa wodii hananaw bessiyaawe, laytsaa laytsaan Yesuusi mask'k'aliyan kak'etti hayk'k'eedda sambbataana gidana koshshee.}}} gidiyaa dirawunne k'ay he Sambbatay daro bonchcho gidiyaa diraw, Sambbataan asatuwaa anhay mask'k'aliyaa bolla peeshenna mala, suletteedda asatuwaa suyiliyaa mentsiide,\FTNT{‡}{{\FR 19:31 }{\FK{Suletteedda asatuwaa suyiliyaa mentsiide:
}}{\FT{Ha wogay Roome kawutetsaa wogaadan, mask'k'aliyan suletteedda asatuu ellekka hayk'k'ana mala ootsiyaa ogiyaa guussaa.}}} mask'k'aliyaappe wotsana mala, Ayihudatuu P'ilaas'oosa woosseeddino.

\VS{32}Hewaa diraw, wotaadaratuu yiide, Yesuusanna suletteedda koyro bitaniyaa suyiliyaa mentseeddino; k'ay aanana suletteedda laa'entso bitaniyaa suyiliyaakka mentseeddino.

\VS{33}Shin Yesuusakko yeedda wode I hayk'k'i diggeeddawaa be'iide, Aa suyiliyaa mentsibeykkino.

\VS{34}Gidooppenne, wotaadaratuwaappe ittuu Aa miyyiyaa tooraan c'addeedda. Ellekka suutsaynne haatsay goggi aggeedda.

\VS{35}Hinttenttu ammanana mala, hawaa be'eeddawe markkatteedda; I markkattiyaawekka tumuwaa; k'ay bare haasayay tuma gidiyaawaa I ereedda.

\VS{36}Hewe haneeddawe S'oossaa Mas'aafay, «Aa mek'etsatuwaappe ittuunne me"enna» geeddawe polettanaassa.\XREF{}{{\XO 19:36 }{\XT{Kes. 12:46; Pay. 9:12; Maz. 34:20}}}

\VS{37}K'aykka S'oossaa Mas'aafay haray, «Asay bare c'addeeddawaa be'ana» yaagee.\XREF{}{{\XO 19:37 }{\XT{Zak. 12:10; Sas'. 1:7}}}


\par }{\SH Yesuusi Moogetteedda
\par }
{\R (Mat. 27:57-61; Mar. 15:42-47; Luk'. 23:50-56)

\par }{\PP \VS{38}Hewaappe guyyiyaan, Armmaatiyaasa geetettiyaa katamaappe yeedda Yooseefo Yesuusa anhaa akkiide afanaw P'ilaas'oosa woosseedda; Yooseefo Ayihudatoo yayyeedda diraw, Asay erennaan Yesuusa kaalliyaawaa.

\par }{\PP Yooseefo woossina P'ilaas'oosi, «Afa» yaageedda. Hewaa diraw, Yooseefo biide, Yesuusa anhaa afeedda.

\VS{39}K'ay Nik'oodimoosi hewaappe kase Yesuusakko k'amma yeeddawe, kawaraannanne godare uutsaanna walaketteedda oytamanne ichcheshu kiilo giraame gidiyaawaa keena shittuwaa oyk'k'i akkiide, Yooseefonna yeedda.

\VS{40}He laa"u asatuu Yesuusa anhaa akkiide, Ayihudatuu anhaa s'aas'iyaa wogaadan, shittuwaanna gatsiide, mooguwaa afilaan s'aas'eeddino.

\VS{41}Yesuusi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide suletteedda sa'aan daro atikilttiyaa sa'ay de'ee; he atikilttiyaa sa'aa giddon shuchchaa wooc'i kesseedda biro ooninne moogettibeenna ooratsa duufuu de'ee.

\VS{42}He duufuu matan de'iyaa dirawunne k'ay Ayihudatuu Sambbataw giigettiyaa gallassaa gidiyaa diraw, Yesuusa yaan wotseeddino.




\par }\Chap{20}{\SH Yesuusi Hayk'uwaappe Denddeedda
\par }
{\R (Mat. 28:1-8; Mar. 16:1-8; Luk'. 24:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Wogaa gallassi guuran, biro daabidaabiyaawaan, Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama Yesuusi moogetteedda duufuwaakko baade shuchchay he gonggoluwaa doonaappe denddikichcheeddawaa be'aaddu.

\VS{2}Simooni P'es'iroosakkonne Yesuusi siik'iyaa yekko kaalliyaawaakko, iza wos's'aadde baade, «Duufuwaappe Godaa afi diggeeddino; hak'an Aa wotseeddinonttonne nuuni erokko» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{3}Hewaa diraw, P'es'iroosinne yekko kaalliyaawe aggiide, duufuwaakko beeddino.

\VS{4}Laa"uukka ittippe wos's'eeddino; shin yekko kaalliyaawe P'es'iroosappe aad'd'i kasetiide, he duufuwaakko gakkeedda.

\VS{5}He kaalliyaawe hokkiide, mooguwaa afilaa be'eedda; shin giddo gelibeenna.

\VS{6}Simooni P'es'iroose Aa kaalli yiide, duufuwaa giddo geleedda. Yaatiide mooguwaa afilay hewan de'iyaawaa be'eedda;

\VS{7}k'ay Yesuusa huup'iyaan s'aas'etti utteedda afilay he s'aas'etteeddawaadankka dumma itti sa'aan de'iyaawaa be'eedda; he afilay dumma de'eeppe attin, mooguwaa afilaanna ittippe de'enna.

\VS{8}He wode, kasetiide gonggoluwaakko gakkeedda yekko kaalliyaawe geli be'iide ammaneedda.

\VS{9}Yesuusi hayk'uwaappe denddanaw bessiyaawaa odiyaa S'oossaa mas'aafaa unttunttu biro akeekibeykkino.

\VS{10}Hewaappe guyyiyaan, kaalliyaawanttu barenttu golle simmiide beeddino.


\par }{\SH Yesuusi Magdala Mayraamiw Beetteedda
\par }
{\R (Mat. 28:9-10; Mar. 16:9-11)

\par }{\PP \VS{11}Shin Mayraama he duufuwaa doonaan ek'k'aade yeekkaadde hokkaade duufuwaa giddo s'eellaaddu.

\VS{12}Bootsa mayuwaa mayyeedda laa"u kiitanchchatuu Yesuusa anhay giseedda sa'aan ittuu huup'issanna ittuu gedissanna utteeddawantta be'aaddu.

\VS{13}Unttunttu izo, «Mishirattee, ayaw yeekkay?» yaagiide oochcheeddino.

\par }{\PP Iza, «Asatuu ta Godaa afi diggeeddino; unttunttu hak'an wotseeddinonttonne taani erikke» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{14}Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, guyye simma s'eellaade, Yesuusi ek'k'eeddawaa be"aaddu. Shin I Yesuusa gideeddawaa akeekabeyikku.

\VS{15}Yesuusi izo, «Mishirattee, ayaw yeekkay? Oona koyyay?» yaagiide oochcheedda.

\par }{\PP Mayraama atikilttiyaa naagiyaawaa gaade, «Godaw, neeni akkeeddawaa gidooppe, Aa hak'an wotsaaddintto, taw odaarikkii; taani Aa akkana» yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{16}Yesuusi izo, «Mayraamee» yaageedda.

\par }{\PP Aa aakko simmaade, Ibraayiss's'e k'aalaan «Rabunii» yaagaaddu; hewaa biletsay «Tamaarissiyaawoo» giyaawaa.


\par }{\PP \VS{17}Yesuusi izo, «Taani biro Ta Aawuwaakko babeena diraw, Taana bochchoppa; shin Ta ishatuwaakko baade, ‹Taani Ta Aawuwaakkonne hinttenttu Aawuwaakko, Ta S'oossaakkonne hinttenttu S'oossaakko, pude bay geedda› gaade unttunttoo oda» yaageedda.


\par }{\PP \VS{18}Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama Godaa be'eeddawaanne iziw I hewaa odeeddawaa baade kaalliyaawanttoo odaaddu.


\par }{\SH Yesuusi Bare Kaalliyaawanttoo Beetteedda
\par }
{\R (Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Luk'. 24:36-49)

\par }{\PP \VS{19}He Wogaa gallassi omarssi, kaalliyaawanttu Ayihudatoo yayyeedda diraw, penggiyaa gorddiidde, shiik'i utti de'ishshin, Yesuusi yiide, unttunttu gidduwaan ek'k'iide, «Sarotetsay hinttenttoo gido» yaageedda.

\VS{20}Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, bare kushiyaanne bare miyyiyaa unttuntta besseedda; kaalliyaawanttu Godaa be'eedda wode loytsi nashetteeddino.

\VS{21}Yesuusi laa'entsuwaa unttunttoo, «Sarotetsay hinttenttoo gido; Ta Aabbu Taana kiitteeddawaadan, Taanikka hinttentta kiittay» yaageedda.

\VS{22}Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, unttunttu bolla ufu giide shemppeedda; k'ay, «Geeshsha Ayaanaa akkite.

\VS{23}Hinttenttu atto geedda asaa nagaray atto geetettanawaa; hinttenttu atto geenawanttu nagaray atto geetettenna» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusanne Toomaasa
\par }
{\PP \VS{24}Shin tammanne laa"u kaalliyaawanttuppe ittuu, Manttiyaa giyaa Toomaasi, Yesuusi yeedda wode unttunttunna baawa.

\VS{25}Hewaa diraw, yekko kaalliyaawanttu Toomaasaw, «Nuuni Godaa be'eeddo!» yaageeddino.

\par }{\PP Shin Toomaasi unttunttoo, «Misimaariyan I c'adetteedda Aa kushiyan de'iyaa mallaa be'ennaaninne he mallaa ta birad'd'iyan bochchennan, k'ay ta kushiyaa Aa miyyiyaan yeedda be'ennaan taani ammanikke» yaageedda.


\par }{\PP \VS{26}Saaminttaappe guyyiyaan, Yesuusa kaalliyaawanttu k'aykka gollen shiik'i utteeddino; Toomaasikka unttunttunna de'ee. Penggii k'ashetti utti de'ishshin, Yesuusi yiide, unttunttu gidduwaan ek'k'iide, «Sarotetsay hinttenttoo gido» yaageedda.

\VS{27}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Toomaasa, «Ne kushiyaa haa ahaade, Ta kushiyaa be'a, k'ay ne kushiyaa haa ahaade, Ta miyyiyaan yeedda be'a, neeni ammaniyaawaa gidappe attin, ammanennawaa gidoppa!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{28}Toomaasi zaariide, «Ta Godaw, ta S'oossaw!» yaageedda.


\par }{\PP \VS{29}Yesuusi, «Neeni Taana be'eedda diraw ammanaadda; be'ennaan ammaneeddawanttu anjjetteeddawantta» yaageedda.


\par }{\SH Ha Mas'aafaa K'ofaa
\par }
{\PP \VS{30}Yesuusi ha mas'aafan s'aafettibeenna hara daro malaatatuwaa barena kaalliyaawanttu sintsan ootseedda.

\VS{31}Shin Yesuusi, I Kiristtoosa, S'oossaa Na'aa gidiyaawaa hinttenttu ammanana malanne, k'ay Aa ammaniide Aa suntsan de'uwaa hinttenttu demmana mala, hawe s'aafetteedda.




\par }\Chap{21}{\SH Yesuusi Laappu Kaalliyaawanttoo Beetteedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi S'ibiriyaadoosa geetettiyaa abbaa gas'aan bare kaalliyaawanttoo laa'entsuwaa beetteedda. I unttunttoo hawaadan beetteedda.

\VS{2}Simooni P'es'iroosinne manttiyaa geetettiyaa Toomaasi, K'aanaa Galiilaappe yeedda Naatinaa'eeli, Zabddiyoosa naanaynne\FTNT{*}{{\FR 21:2 }{\FQA{Zabddiyoosa naanaa:
}}{\FT{Ishatuwaa gideedda Yaak'oobanne Yohaannisa.}}} Yesuusa kaalliyaawanttuppe hara laa"atuu ittippe de'iino.


\par }{\PP \VS{3}Simooni P'es'iroose unttunttoo, «Taani moliyaa oyk'k'anaw bay» yaageedda.

\par }{\PP Unttunttu, «Nuunikka neenanna baana» yaagiide, kesiide wonggiriyaa giddo geleeddino; shin unttunttu he gallassi k'amma moliyaa ayinne oyk'k'ibeykkino.


\par }{\PP \VS{4}Wonttiyaa wode away kessanaappe kase, Yesuusi abbaa gas'aan ek'k'eedda; shin Aa kaalliyaawanttu Yesuusa gideeddawaa eribeykkino.

\VS{5}Yesuusi unttuntta, «Naatoo, moliyaa oyk'k'ibeykkiteeyye?» yaageedda.

\par }{\PP Unttunttu zaariide, «Ayinne oyk'k'ibeykko» yaageeddino.


\par }{\PP \VS{6}I zaariide, «Hinttenttu dabbaa wonggiriyaappe ushechcha baggakko yeggite; amareedawaa hinttenttu oyk'k'ana» yaageedda. Hewaa diraw, dabbaa ushechcha baggakko yeggina, molii dareedda diraw, goochchi kessanawe unttuntta s'ooneedda.


\par }{\PP \VS{7}Yesuusi siik'iyaa Aa kaalliyaawe P'es'iroosa, «Hawe Godaattennee!» yaageedda. Simooni P'es'iroose Godaa I gideeddawaa siseedda wode, kallo de'iyaa diraw, bare mayuwaa mayyiide, abbaa giddo guppi geleedda.

\VS{8}Shin yekko kaalliyaawanttu molii kumi utteedda dabbaa goochchiide, wonggiriyaan abbaappe gas'aa kesseeddino; unttunttu abbaappe laa"u s'eetu wad'aa keenaa haakkiide de'iinoppe attin, loytsi haakkiide de'ikkino.

\VS{9}Unttunttu abbaappe gas'aa kesseedda wode, s'iis'untsaa bonk'k'uwaan molii de'iyaawaanne ukitsaa be'eeddino.


\par }{\PP \VS{10}Yesuusi unttuntta, «Ha"i hinttenttu oyk'k'eedda moliyaappe amareedawaa haammite» yaageedda.


\par }{\PP \VS{11}Simooni P'es'iroose wonggiriyaan geliide, s'eetanne ishatamanne heezzu wogga moletuu kumi utteedda dabbaa goochchiide, abbaappe gas'aa kesseedda; molii hewaa keena daro gidinakka dabbay daakettibeenna.


\par }{\PP \VS{12}Yesuusi unttuntta, «Ha yiide, k'an"iyaa k'an"ite» yaageedda. Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuunne, «Neeni oonee?» giide Aa oochchanaw s'alibeenna; ayaw gooppe, Godaa I gideeddawaa unttunttu ereeddino.

\VS{13}Yesuusi yiide, ukitsaa akkiide, unttunttoo immeedda; moliyaakka hewaadan immeedda.


\par }{\PP \VS{14}Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, bare kaalliyaawanttoo beettishshin hawe heezzentsuwaa.


\par }{\SH Yesuusanne P'es'iroosa
\par }
{\PP \VS{15}Unttunttu k'umaa meeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi Simooni P'es'iroosa, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana hawanttuppe aatsaade siik'ay?»\FTNT{†}{{\FR 21:15 }{\FQA{«Taana hawanttuppe aatsaade siik'ay?»
}}{\FT{Hawaa guussay, «Taana ha yewatuwaa siik'iyaawaappe aatsaade siik'ay?» guussaa.}}} yaageedda.

\par }{\PP Simooni P'es'iroose, «Ee Godaw, taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi Aa, «Ta dorssaa maratuwaa heemma» yaageedda.


\par }{\PP \VS{16}Yesuusi k'aykka, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana siik'ay?» yaageedda.

\par }{\PP Simooni P'es'iroose, «Ee Godaw, taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi, «Ta dorssatuwaa heemma» yaageedda.


\par }{\PP \VS{17}Yesuusi heezzentsuwaa, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana dosay?» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi heezzentsuwaa Simooni P'es'iroosa, «Taana dosay?» yaagiide oochcheedda diraw, P'es'iroose kayyottiidde, «Godaw, neeni ubbabaa eraasa; taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

\par }{\PP Yesuusi, «Ta dorssatuwaa heemma.

\VS{18}Taani new tumuwaa oday; neeni wodallatetsaan de'iyaa wode, ne s'eessan sak'k'iyaa neerekka danc'c'aade, neeni koyyeeddasaa baasa. Shin c'imeeddawaappe guyyiyaan, ne kushiyaa mic'c'a bessaasa. Neena hara uray danc'c'issanawaa; neeni dosennasaakka afee» yaageedda.

\VS{19}Yesuusi hewaa P'es'iroose ay mala hayk'uwaa hayk'k'iide, S'oossaa bonchchissanenttonne erissanaw geedda; k'ay hewaa geeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi P'es'iroosa, «Taana kaala» yaageedda.


\par }{\SH Yesuusanne Yekko Kaalliyaawaa
\par }
{\PP \VS{20}P'es'iroose guyye simmiide, Yesuusi siik'iyaa kaalliyaawe bareppe guyyenna yiyaawaa be'eedda; he kaalliyaawe kawuwaa miyaa sa'aan Yesuusakko shiik'iide Aa, «Godaw, neena aatsi immanawe oonee?» yaageeddawaa.

\VS{21}P'es'iroose he kaalliyaawaa be'iide Yesuusa, «Godaw, ha bitanii k'ay waananee?» yaageedda.


\par }{\PP \VS{22}Yesuusi Aa, «Taani yaana gakkanaw I de'ana mala Taani koyyooppe, hewe neena ayaa metii? Neeni Taana kaala» yaageedda.


\par }{\PP \VS{23}Hewaa diraw, he kaalliyaawe hayk'k'enna giyaa haasayay ishatuwaa ubbaakko gakkeedda; shin Yesuusi, «Taani yaana gakkanaw, I de'ana mala, Taani koyyooppe, neena ayaa metii?» geeddawaappe attin, «Hayk'k'enna» gibeenna.


\par }{\PP \VS{24}He yewuwaabaa markkatteeddawenne k'ay hewaa s'aafeeddawe he kaalliyaawaa Aa markkatetsay tuma gidiyaawaa nuuni ereetto.


\par }{\PP \VS{25}Yesuusi ootseedda hara darobaykka de'ee; ubbabay huup'iyaan huup'iyaan s'aafettintto, s'aafettiyaa mas'aafatoo ha mule alamii gidanawaa taw malatenna.

\par }