\NormalFont\ShortTitle{Hoose}

{\MT Hoose Timbbitiyaa

\par }{\IMT Geluwaa

\par }{\IP Hoose timbbitii, Samaarii Kiristtoosa yeletaappe kase 721 laytsan kunddanaappe kasetiide, hanotatuu meto gidi utteedda wodiyaan, timbbitiyaa odeedda; I timbbitiyaa odeedda timbbitiyaa odiyaa Amoos'appe guyye gidishin, huup'issa bagga Israa'eeliyaa kawutetsan odeedda. Hoose'e loytsi darissiide odeeddawe Asay eek'aw goynneeddawaanne S'oossaa ammaniyaa ammanuwaa pac'isseeddawaa. Hoose'e hawaa Asay S'oossaw ammanettennan aggiyaawaa k'onc'c'issiide odanaw, itti ammanettena mishirato machche ootsiide akkeeddawaa leemisuwaa ootsiide go'ettee. Aa machchata Gomeera aw ammanettennan is's'eeddawaadan, S'oossaa asaykka S'oossaa aggi aggeeda. Hewaa gaasuwaan Israa'eeliyaa asaa bolla pirdday yaana hanee. Gidooppenne wurssetsan S'oossay bare asaa siik'iyaa siik'uu dariyaa diraw, bare asaa barekko zaariide, barenne bare asaappe gidduwaan de'iyaa siik'uwaa ooras's'isee. Aa wolk'k'aama siik'uu hawaappe kaalliyaa haasayan k'onc'c'eedda; «Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttena waata oloo? Taani hinttena waata aatsaade immoo? Taani hinttena siik'iyaa siik'uu wolk'k'aama gidiyaa diraw, taani hawaa ubbaa ootsanaw ta wozanay eeno geena» (11:8) yaageedda.

\par }{\IOT Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

\par }{\IO Hoose Soo Asay Amanuu Bantta S'oossaa Asaw Leemiso Gideeddino
{\IOR{1:1—3:5}}

\par }{\IO S'oossay Israa'eeliyaa, Yihudaanne Unttuntta Kaaletsiyaawantta Seereedda
{\IOR{4:1—5:15}}

\par }{\IO Asay S'oossaakko Simmowaa Malatiseedda
{\IOR{6:1—7:10}}

\par }{\IO Israa'eeliyaa Asay S'oossaan Amanetibeena
{\IOR{7:11—8:14}}

\par }{\IO Israa'eeliyaa Asay Bessiyaa Muruwaa Demana
{\IOR{9:1-16}}

\par }{\IO Israa'eeliyaa Asaw Imetteedda Seeraa
{\IOR{9:17—10:15}}

\par }{\IO S'oossay Bare Asaw De'iyaa Siik'uwaa
{\IOR{11:1-11}}

\par }{\IO S'oossay Bare Asaa Bolla Aatseedda Pirddaa
{\IOR{11:12—13:16}}

\par }{\IO Nagaraa Maarotaanne Anjjuwaa Hidootaa
{\IOR{14:1-9}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Hoose Soo Asay Ammanuu Baynna S'oossaa Asaw Leemiso Gideeddino
\par }
{\R (1:1—3:5)

\par }{\PP \VerseOne{1}Ooziyaane, Iyo'aataami, Akaazinne Hizk'k'iyaasi kaalli kaalliide Yihudaan kaateteedda wode, k'ay Yo'aasha na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaan kaateteedda wode, Bi'eera na'aa Hoosekko yeedda Med'inaa Godaa k'aalay hawaa.\XREF{}{{\XO 1:1 }{\XT{2 Kat. 14:23—15:7; 15:32—16:20; 18:1—20:21; 2 Od. 26:1—27:8; 28:1—32:33}}}


\par }{\SH Hoose Machattonne Naanatuwaa
\par }
{\PP \VS{2}Med'inaa Goday koyiro Hoose'a baggana haasayeedda wode, Med'inaa Goday Hoose'a, «Ba; sharmus'a mishirato new akka; sharmus'attippe naanatuwaa yela. Ayaw gooppe, shaarmus'iyaa mishiratta bare asinaappe shaakettiyaawaadan, ta Asay taappe shaakketteedda» yaagee Med'inaa Goday.


\par }{\PP \VS{3}Biide, Dibilayima naatto Gomeero akkeedda; shahaaraade, attuma na'aa aw yelaaddu.

\VS{4}Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «Na'aa suntsaa ‹Iziraa'eela› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, Iziraa'eelen gukkeedda suutsaa ac'uwaa taani Yeehu zaratuwaa k'antsaa wodiyaan achchana; Israa'eeliyaa kawutetsaakka d'ayissana.\XREF{}{{\XO 1:4 }{\XT{2 Kat. 10:11}}}

\VS{5}He gallassi taani Iziraa'eela zanggaaraan Israa'eeliyaa olanchchatuwaa mentsereetsana» yaageedda.


\par }{\PP \VS{6}Gomeera laa"entsuwaa shahaaraade, mac'c'a naatto yelaaddu. Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «I suntsaa ‹Loruhaamo› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, hawaappe sintsanaw taani Israa'eeliyaa asaw k'arettikke; unttunttoo mulekka atto giikke. 1:6 Loruhaamo: Loruhaamo giyaawe K'arettennaano giyaawaa.

\VS{7}Shin taani Yihudaa asaw k'arettana; taani Med'inaa Godaan, unttunttu S'oossan, unttuntta ashshanaappe attina, wonddaafiyaan woy mashshaan woy olan woy paratuwaan woy paraa asatuwaan ashshikke» yaageedda.


\par }{\PP \VS{8}Gomeera Loruhaamo d'antsaa duutseeddawaappe guyyiyaan, hara shahaaraade, attuma na'aa yelaaddu.

\VS{9}Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «Aa suntsaa ‹Lo'aama› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, hintte ta asaa gidikkita; taanikka hintte S'oossaa gidikke»\FTNT{*}{{\FR 1:9 }{\FQA{Lo'aama:
}}{\FT{Lo'aama giyaawe Ta asaa gidenna.}}} giyaawaa.


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asay Ooras's'ana
\par }
{\PP \VS{10}Gidooppenne «Israa'eeliyaa Asay likkanawunne paydanaw danddayettenna abbaa shafiyaa keeshshaa gidanawaa. Unttunttoo, ‹Hintte ta asaa gidikkita› geetetti odetteeddasan, ‹Hintte de'uwaa S'oossaa naanatuwaa› geetettana.\XREF{}{{\XO 1:10 }{\XT{Rom. 9:26}}}

\VS{11}Yihudaa asaynne Israa'eeliyaa Asay ittippe shiik'ana; barew itti kaappuwaa doorana; omooduwaa gadiyaappe simmananne ishaliide de'ana. Ayaw gooppe, Iziraa'eela\FTNT{†}{{\FR 1:11 }{\FQ{Iziraa'eela:
}}{\FT{Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossay zeree» guusaa gidiide S'oossay dichchiyaawaanne ishaluwaan wotsiyaawaa bessee.}}} gallassay wolk'k'aama gallassaa gidanawaa.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}«Hintte ishatuwaa, S'oossay hinttena, ‹Aami (ta asaa giyaawaa) yaagee› yaagite. K'ay hintte michchetuwaa, S'oossay hinttena, ‹Ruhaamaata (hinttenttoo k'aretay giyaawaa) yaagee› yaagite.


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asay Sharmus'atti Gomeeri Mala Ammanettennawaa
\par }
{\PP \VS{2}«Hintte daayo seerite; izo seerite. Ayaw gooppe, Aa ta machche gidukku; taanikka I asinaa gidikke. Iza bare som"uwaa sharmus'aadan bessiyaawaa aggu; bare sharmus'a oosuwaakka bare d'antsatuwaa gidduwaappe diggu.

\VS{3}Hewe d'ayooppe, iza yeletteedda gallassaadan, taani izo s'iira kallo ashshana. K'ay meleedda biittaadan izo ootsana; taani izo saamuwaan wod'ana.

\VS{4}Unttunttu sharmus'attippe yeletteedda naanatuwaa gideedda diraw, taani I naanaatoo k'arettikke.

\VS{5}Unttunttu daaya sharmus'aaddu; unttuntta bare uluwaan tookkeeddaana kawushshabaa hanaaddu. Waanaade gooppe, iza, ‹Taani ta k'umaanne ta haatsaa, ta suufiyaanne ta liinuwaa, ta zayitiyaanne ta ushshaa taw immiyaa ta laggetsatuwaa kaalaade baana› yaagaaddu.


\par }{\PP \VS{6}«Hewaa diraw, taani I ogiyaa aguntsan gorddana; iza bare loossuwaa demmenna mala, taani gimbbiyaa gimbbana.

\VS{7}Iza bare laggetsatuwaa geeduwaa wos's'ana, shin gakkukku; unttuntta koyana, shin demmukku. Hewaappe guyyiyaan iza, ‹Taw ha"i de'ussaappe beniwe keekiyaa diraw, simmaade ta koyiro asinaakko baana› yaagana.


\par }{\PP \VS{8}«Katsaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa iziw immeeddawenne unttunttu Ba'aala giyaa eek'aw shiishshiyaa biraanne work'k'aa iziw darisseeddawe taana gidiyaawaa iza erennan is's'aaddu.

\VS{9}Hewaa diraw, ka"iyaa wode ta katsaa, k'ay teeriyaa wode ta woyniyaa taani iippe zaaraade akkana. Hewaadankka, izi kalluwaa mayzzanaw, suufiyaappenne liinuwaappe dadetteedda mayuwaakka iippe k'aara akkana.

\VS{10}K'ay izi siik'atuwaa sintsan taani izi kalluwaa bessana; ta kushiyaappe ooninne izo ashshenna.

\VS{11}Taani izi nashechchay ubbay, izi baalay, izi aginay s'eeriya gallassatuu, izi Sambbata gallassatuu, laytsan laytsan bonchchettiyaa izi baalatuu ubbay attanaadan, ootsana.

\VS{12}Izakka, ‹Ta siik'atuu taw immeedda yewuu hawaa› yaageedda izi woyniyaa turatuwaanne balasiyaa geetettiyaa mitsatuwaa taani d'ayissana; taani unttuntta wora ootsana; bazzuwaa do'atuu unttuntta maana.

\VS{13}Iza taana dogaade, bare siik'atuwaa kaalaadde, gutuchchatuwaaninne alleek'k'otuwaan barew alleek'k'ettaade, Ba'aala giyaa eek'aw is'aanaa c'uwayeedda baala gallassatuwaa diraw, taani izo murana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad.


\par }{\SH S'oossay Israa'eeliyaa Asaa Siik'eedda
\par }
{\PP \VS{14}«Hewaa diraw, taani izo labaade mela biittaa ahana; taani iziw siik'uwaa k'aalan odana.

\VS{15}Yan taani izi woyniyaa turaa sa'aa iziw zaaraade immana; Metuwaa zanggaaraa iza hidootaan naagiyaabay geliyaa penggiyaa ootsana. Gibs'e gadiyaappe keseedda wodiyaadan, yes's'eeddawaada bare wodorotetsaa laytsaadan, iza yan yes's'ana» yaagee.\XREF{}{{\XO 2:15 }{\XT{Iya. 7:24-26}}}


\par }{\PP \VS{16}K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi iza taana, ‹Ta asinaa› yaaga s'eesanappe attina, hawaappe sintsanaw, ‹Ta Ba'aala› yaaga s'eesukku.

\VS{17}Ayaw gooppe, taani izi doonaappe Ba'aala suntsaa diggana; hawaappe sintsanaw taani izo Ba'aala suntsaa s'eesissikke.

\VS{18}He gallassi taani ta asaa diraw sa'aa do'atuwaana, saluwaa kafotuwaananne biittaana gooshettiyaa med'etatuwaanna c'aak'uwaa c'aak'k'etana. Taani gadiyaappe wonddaafiyaa, mashshaanne olaa d'ayissana; yaatooppe unttunttu woppu giide, saro de'ana.


\par }{\PP \VS{19}«Taani neena med'inaw taw giigissana; s'illotetsaaninne suure pirddan, aggena siik'uwaaninne maarotaan taw giigissana;

\VS{20}taani ammanettaade neena taw giigissana. Neenikka Med'inaa Godaa erana» yaagee.


\par }{\PP \VS{21}K'aykka Med'inaa Goday, «He gallassi taani zaaruwaa immana; taani salotoo zaaruwaa immina, unttunttu sa'aw zaaruwaa immana.

\VS{22}Sa'aykka katsaw, woyniyaa eessawunne zayitiyaw zaaruwaa immana; unttunttu Iziraa'eeliyaw zaaruwaa immana.

\VS{23}Taani izo gadiyaan taw tokkana.\XREF{}{{\XO 2:23 }{\XT{Rom. 9:25; 1 P'es'. 2:10}}} Kase taani ‹Looruhaama gooniw› (k'arettabeennaniw) ha"i k'arettana. K'ay ‹Loo'aami› goowaw (ta asaa gidennawantta), ‹Aami› (Ta asaa) gaana; unttunttukka taana, ‹Neeni nu S'oossaa› yaagana» yaagee.




\par }\Chap{3}{\SH Hoose'anne Shaarmus'a Mishiratto
\par }
{\PP \VerseOne{1}Med'inaa Goday taana, «Israa'eeliyaa Asay hara s'oossatuwaakko simmiide, woyniyaa teeraa mela ukitsaa siik'ishinkka Med'inaa Goday unttuntta siik'iyaawaadan, ba; baade laggetsatuwaa siik'aade, sharmus'aade de'iyaa beni ne machchato neenikka zaaretsaade siik'a» yaageedda.


\par }{\PP \VS{2}Taani izo tammanne ichcheshu s'agaraa biraaninne s'eetanne ishatamu kiilo giraame dees'iyaa zarggan shammaad.

\VS{3}Izo, «Neeni sharmus'ennaaninne hara asaana de'ennaan taananna daro wodiyaa de'anaw koshshee. Taanikka neenana de'ana» yaagaad.


\par }{\PP \VS{4}Hewaadankka, Israa'eeliyaa Asay kaatii woy kaappuu bayinnan, yarshshuu woy eek'aa tuussi baynnaaninne eefuudiyaa giyaa mayuu woy soo giddo eek'aa misilii bayinnan daro wodiyaa de'ana.

\VS{5}Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay simmiide, Med'inaa Godaa barenttu S'oossaanne Daawita barenttu kaatiyaa koyana; wurssetsa gallassatuwaan unttunttu kokkoriidde, Med'inaa Godaakkonne Aa anjjuwaakko yaana.




\par }{\MS S'oossay Israa'eeliyaa, Yihudaanne Unttuntta Kaaletsiyaawantta Seereedda

\par }\Chap{4}{\MR (4:1—5:15)

\par }{\SH S'oossay Israa'eeliyaa Mooteedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Ayaw gooppe, ha gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa Med'inaa Goday mootiyaabay de'ee. Hewekka, ha gadiyaan ammanuu, siik'uunne S'oossaa eriyaawe baawa.

\VS{2}Ha gadiyaan de'iyaabay shek'aa, wordduwaa, asaa wod'iyaawaa, wuu"etsaanne sharmus'a s'alalaa. Unttunttu c'aak'uwaa ubbaa koleeddinno; asaa wod'uu wod'uwaa kaallee.

\VS{3}Hewaa gaasuwaan biittay melana; gadiyaan de'iyaa ubbay daaburana. Sa'aa do'atuukka, saluwaa kafotuukka, haray attina, abbaa moletuukka hayk'k'ana.


\par }{\SH S'oossay K'eesetuwaa Mooteedda
\par }
{\PP \VS{4}S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo, k'eesatoo, taani hinttena mootiyaabay de'ee. Hewaa diraw, ooninne hara asaana palumettoppo; k'ay ooninne hara asaa mootoppo.

\VS{5}Hintte gallassi d'ubettana; timbbitiyaa odiyaawanttukka hinttenana k'amma d'ubettana. Hewaa diraw, taani hintte daayo d'ayissana.

\VS{6}Ta Asay eratetsay d'ayina bayeedda. Hintte eratetsaa is's'eedda diraw, taanikka hintte taw k'eesiyaa gidanawaa is's'ay. Hintte S'oossaa higgiyaa hintte dogeedda diraw, taanikka hintte naanatuwaa dogana.


\par }{\PP \VS{7}«K'eesetuu dari dari beedda keenaa, taana darssi naak'k'eeddino; taanikka unttunttu bonchchuwaa yeellaw laammana.

\VS{8}Ta asaa nagaray unttunttoo k'uma gideedda; hewaa diraw, unttunttu ta asaa iitabaa oosissanaw jaamiino.

\VS{9}K'eesetuukka Asay haniyaawaadan hanana. Taani unttunttu hanotaa diraw, unttuntta murana; k'ay unttunttu oosuwaadan, unttunttoo zaarana.

\VS{10}Unttunttu Med'inaa Godaa aggeeda diraw, maana, shin kallikkino; shaarmus'ana, shin naanatuwaa c'orissikkino.


\par }{\SH S'oossay Eek'aw Goyinniyaawaa Is's'ee
\par }
{\PP \VS{11}«Sharmus'atetsay, gam"eedda woyniyaa eessaynne yalaga woyniyaa eessay ta asaa wozanaa bayzzee.

\VS{12}Ta Asay mitsaappe oosetteedda eek'aa misiliyaa zoriyaa oochchee; unttunttu s'am"ay unttunttu ooshaa zaaree. Shaarmus'a ayyaanay unttuntta baletsee; unttunttu barenttu S'oossaappe shaakettiide sharmus'eeddino.

\VS{13}Deretuwaa huup'iyaan yarshshuwaa yarshshiino; zoozetuwaa bollankka kuway lo"o gidiyaa adussanne daashsha mitsatuwaa garssankka is'aanaa c'uwayiino.

\par }{\PP «Hewaa diraw, hintte mac'c'a naanay sharmus'a gidiino; hintte naanatuwaa mac'c'a asatuukka sharmus'iino.

\VS{14}Hintte mac'c'a naanay sharmus'iyaa wodenne hintte naanatu mac'c'a asatuu sharmus'iyaa wode, taani k'as's'aykke; ayaw gooppe, attuma asatuu barenttu huup'iyaan sharmus'iyaawanttunna zuppetiino; sharmus'iyaawanttunna yarshshuwaa yarshshiino. Hewaa diraw, akeekay bayinna Asay aad'd'i wod'd'ana.


\par }{\PP \VS{15}«Israa'eeliyaa asatoo, hintte sharmus'a kesooppekka, Yihudaa Asay hinttewaadan, bayzzanchcha gidoppo. Gelggala booppite; Beeti-Aweenekka pude kesoppite; De'uwaan de'iyaa Med'inaa Goday ero! yaagiide c'aak'k'oppite.

\VS{16}Israa'eeliyaa Asay makkalanchcha ussattiwaadan makkaleedda. Yaatina, Med'inaa Goday unttuntta aakko dembban dorssaa maratuwaadan wootiide heemmanee?

\VS{17}Efireema Asay eek'atuwaan gakketeedda; unttuntta aggi bashite.

\VS{18}Unttunttu daro woyniyaa ushi simmiide, sharmus'iyaawaa aggikkino; unttuntta mooddiyaawanttukka yeellayiyaawaa loytsi dosiino.

\VS{19}C'arkkuu unttuntta afana; barenttu eek'aw yarshsheedda yarshshotuu gaasuwaan unttunttu yeellatana.




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}«Hinttenoo, k'eesatoo, hawaa sisite! Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, sisite! Kaatiyaa golliyaa asatoo, akeekite! Ha pirdday hintte bolla pirddetteedda. Hintte Mis'ip'p'an p'iriyaadan haneeddita; Taaboora Deriyaa bollakka mic'c'eedda gitiyaadan haneeddita.

\VS{2}Makkalanchchatuu wod'iyaa diizzaadan haneeddino; hewaa diraw, taani unttuntta ubbaa murana.

\VS{3}Efireemawaa taani eray; Israa'eelikka taappe geemmibeenna. Efireemaa, neeni ha"i sharmus'a kesaadda; Israa'eelikka tuneedda» yaagee.


\par }{\SH Hoose'e Asay Eek'aw Goyinnennaadan Seereedda
\par }
{\PP \VS{4}Israa'eeliyaa Asay barenttu S'oossaakko simmennaadan, unttunttu iita oosuu unttuntta te"eedda; sharmus'a ayyaanay unttunttu giddon de'ee. Hewaa diraw, unttunttu Med'inaa Godaa erikkino.

\VS{5}Israa'eeliyaa asaa otoruu unttunttu bollan markkattee; hewaa diraw, Israa'eeliyaa asaynne Efireema Asay barenttu nagaran d'ubettiino; Yihudaa asaykka unttunttunna d'ubettee.

\VS{6}Unttunttu Med'inaa Godaw yarshshanaw barenttu dorssatuwaa wudiyaanne mehiyaa wudiyaa laaggi akkiide baana; shin unttunttu Aa demmikkino. Ayaw gooppe, I unttunttuppe shaakketteedda.

\VS{7}Unttunttu Med'inaa Godaw ammanettibeykkino; unttunttu yeleedda naanaykka sharmus's'aa naanaa. Hewaa diraw, ha aginay s'eeranaw, unttunttukka unttunttu biittaykka d'ayana.


\par }{\SH Israa'eelinne Yihuday Olettiyaa Olaa
\par }
{\PP \VS{8}Gib'aa kataman malakataa, Raama kataman s'urumbbaa punnite. «Biiniyaama asaw, hintte guyyiyaan de'iyaabaa s'eelite; hewaa erite!» yaagiide, Beeti-Aweenan waasuwaa s'ulisite.

\VS{9}K'as's'ayettiyaa gallassi Efireeme mela attana; Israa'eeliyaa zaratuu giddon tumu timbbitiyaa taani oday.


\par }{\PP \VS{10}S'oossay hawaadan yaagee; «Yihudaa kaappatuu zawaa shuchchaa sugiyaawanttu mala gideeddino; taani ta hank'k'uwaa unttunttu bollan haatsaadan gussana.

\VS{11}Efireema Asay maaddanaw danddayenna kawutetsatuwaappe maaduwaa oochchanaw k'achcheeda diraw, naak'etteeddanne pirddan k'ohetteedda.

\VS{12}Hewaa diraw, taani Efireema asaw bil"aa mala, Yihudaa asawukka k'unuwaa mala.


\par }{\PP \VS{13}«Efireeme bare harggiyaa, Yihudaykka bare madutsaa be'eedda wode, Efireeme Asoore biittaa beedda; he biittaa mooddiyaa wolk'k'aama kaatiyaa maaduwaa oochcheedda. Shin I unttunttu harggiyaa d'allanaw woy unttunttu madutsaa patsanaw danddayibeenna.

\VS{14}Hewaa diraw, taani Efireemaw gaammuwaadan hanana; Yihudawukka wodalla gaammuwaadan hanana. Taani unttuntta mentsereetsaadde, tookka akkaade baana; ooninne unttuntta taappe wotsi akkena.

\VS{15}Unttunttu barenttu bayzzuwaa akeekana gakkanawunne taana koyana gakkanaw, taani guyye ta sa'aa simmashshana. Unttunttu barenttu tuggaw taana minisiide koyana» yaagee.




\par }\Chap{6}{\SH Asay S'oossaakko Simmowaa Malatisseedda
\par }
{\R (6:1—7:10)

\par }{\PP \VerseOne{1}Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaagee; «Haayite! Ane Med'inaa Godaakko simmoytte. I nuuna mentsereetseedda, shin I nuuna patsana; I nuuna madutseedda, shin I nu madutsaa k'achchanawaa.

\VS{2}Laa"u gallassaappe guyyiyaan, I nuuna patsana; heezzentso gallassi nuuni Aa sintsan de'ana mala, I nuuna dentsana.

\VS{3}Med'inaa Godaa ane eroytte; Aa erana mala, minisiide ane Aa kaalloytte. Away mokkiyaawe tuma gidiyaawaadan, ikka tumu beettana. Bad'd'eesaa iraadan, biittaa aliyaa balgguwaa iraadan, I nuukko yaana» yaagee.


\par }{\PP \VS{4}S'oossay hawaadan yaagee; «Efireema asaw, taani hinttena waatooshsha! Yihudaa asaw, taani hinttena waatooshsha! Ayaw gooppe, hintte siik'uu wontta shaariyaa mala; ellekka d'ayiyaa guura ketterssaa mala.

\VS{5}Hewaa diraw, taani timbbitiyaa odiyaawanttu baggana hinttena k'ans's'ereetsaad; ta doonaappe keseedda k'aalan taani hinttena wod'aad. Ta pirddaykka hintte bolla walk'k'antsaadan walk'k'ammana.

\VS{6}Ayaw gooppe, taani aggena siik'uwaa koyayippe attina, yarshshuwaa koyikke; S'oossaa eriyaawaa koyayippe attina, s'uuggiyaa yarshshuwaa koyikke.\XREF{}{{\XO 6:6 }{\XT{Mat. 9:13; 12:7}}}


\par }{\PP \VS{7}«Shin unttunttu Addaamewaadan, c'aak'uwaa koleeddinno; yan taw ammanettennan is's'eeddino.

\VS{8}Gala'aade katamay iita oosuwaa ootsiyaa asatuu de'iyaa katamaa; he katamay asaa suutsan bayi utteedda.

\VS{9}Panggatuu asaa wod'anaw k'osetti uttiide naagiyaawaadan, k'eesetuwaa c'itaykka hewaadan naagee; Sekeema katamaa afiyaa ogiyaan asaa wod'ee. Ee, unttunttu yeellayiyaa kobabaa ootsiino.

\VS{10}Taani Israa'eeliyaa asan dagantsiyaabaa be'aad. Efireema giddon sharmus'atetsay de'ee; Israa'eelikka tuneedda.


\par }{\PP \VS{11}«Yihudaa biittaa asatoo, hinttenakka murana gallassaa taani keera wotsaad.




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}«Taani Israa'eeliyaa patsanawunne zaaretsaade ishalissanaw koyiyaa wode, Efireema nagaraynne Samaariyaa asaa iita oosuu k'onc'c'i beettee. Ayaw gooppe, unttunttu worddotiino; kayisatuu son golliyaa mentsi geliide wuu"iino; panggatuukka karen bonk'k'iino.

\VS{2}Shin taani unttunttu iita oosuwaa ubbaa hassayiyaawaa unttunttu akeekikkino. Unttunttu iita oosotu unttuntta dooddi wotseeddino; he iita oosotuu ubbaa wodekka ta sintsan de'iino.


\par }{\SH Kaatiyaa Gollen Denddeedda Mak'k'uwaa
\par }
{\PP \VS{3}«Unttunttu kaatiyaa barenttu iitatetsan, kaappatuwaakka barena wordduwaan nashechchiino.

\VS{4}Unttunttu ubbaykka sharmus's'atuwaa; daabbuwaa uukkiyaawe c'ooc'iyaan eetseedda tamaadan, unttunttu hank'k'uwaan ees's'i kesiino. He uukkiyaawe munak'k'iyaawaa poliide, munak'ay denddana gakkanaw, tamaa eetsenna.

\VS{5}Nu kaatiyaa baalaa bonchchiyaa gallassi, makkalanchchatuu kaappatuwaa woyniyaa eessan matsoyiide harggisseeddino; uukkiyaawe bare kushiyaa dentsiide, k'iliic'iyaawanttoo mic'c'ee.

\VS{6}Unttunttu wozanay tamaa c'ooc'e mala; unttunttu shiik'iide mak'etteeddino. Uukkiyaawe k'amma ubbaa gem"ishiidde ak'ee; sa'ay wonttiyaa wode tamaa lac'uwaadan, Aa hank'k'uu ees's'i kesee.

\VS{7}Unttunttu ubbaykka tamaa c'ooc'iyaadan michchiino; barena mooddiyaawantta miino. Unttunttu kaatetuu ubbaykka kunddeeddino; unttunttuppe ooninne taana s'eesiyaawe baawa.


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asaanne Hara Kawutetsatuwaa Asaa
\par }
{\PP \VS{8}«Efireema Asay hara kawutetsatuwaa asaana walaketteedda; Efireema Asay aatsi yeggibeenna ukitsaa mala gideedda.

\VS{9}Allagatuu Aa wolk'k'aa meeddino, shin I hewaa eribeenna; Aa huup'iikka puulummeedda, shin I hewaa eribeenna.

\VS{10}Israa'eeliyaa asaa otoruu unttunttu bollan markkattee. Hewe ubbay haninakka unttunttu Med'inaa Godaakko, barenttu S'oossaakko, simmibeykkino woy Aa koyibeykkino.


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asay S'oossaan Amanetibeena
\par }
{\R (7:11—8:14)

\par }{\PP \VS{11}«Efireema Asay k'ofay bayinna eeyya harap'p'iyaa mala. Maaduwaa demmanaw ittooden Gibs'e s'eesee; ittooden k'ay Asoorekko simmee.

\VS{12}Unttunttu biyaa wode, taani unttunttu bollan gitiyaa yeggana; taani unttunttu saluwaa kafotuwaadan, duge goochchaade wotsana. Unttunttu iita oosuwaa diraw, taani unttuntta murana.


\par }{\PP \VS{13}«Unttunttoo aayye ana! Ayaw gooppe, unttunttu taappe wora simmeeddino. Unttuntta bayzziyaabay yo! Ayaw gooppe, unttunttu ta bolla makkaleeddino. Taani unttunttu wozanaw koyaad; shin unttunttu ta bolla wordduwaa haasayiino.

\VS{14}Bare hiis'an gisiide zilaaliinoppe attina, barenttu wozanaappe taana woossikkino. Katsawunne woyniyaa eessaw barenttu bollaa mashshaan k'ans's'iide, hara s'oossatuwaa woossiino; shin unttunttu ta bolla makkaleeddino.


\par }{\PP \VS{15}«Taani unttuntta loohissaadinne minisaad; yaatinakka taw iitabaa mak'ettiino.

\VS{16}Unttunttu simmiino, shin taakko simmikkino. Unttunttu wora s'onggiyaa wonddaafiyaa mala. Unttunttu kaappatuu iitabaa haasayiyaawaa hadan, mashshaan wurana; hewan unttunttu Gibs'e asan k'iliic'ettana.




\par }\Chap{8}{\SH Med'inaa Goday Israa'eeliyaa Eek'aa Goynnussaan Pirddeedda
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Malakataa punna! Ayaw gooppe, unttunttu ta c'aak'uwaa aad'd'iidde, ta higgiyaa mentseedda diraw, Med'inaa Godaa asaa bolla morkkii arggantsaadan kuweedda.

\VS{2}Unttunttu, ‹Abeet nu S'oossaw, nuuni Israa'eeliyaa Asay neena ereetto› yaagiide taw waassiino.

\VS{3}Shin Israa'eeliyaa Asay lo"obaa is's'eedda diraw, morkkii unttuntta yederssana.


\par }{\PP \VS{4}«Unttunttu taana oochchennan barew kaatetuwaa kaateyeeddino; taani odenaan de'ishshin, kaappatuwaa doreeddino. Bare d'ayoo gaasuwaa gidiyaa eek'aa misiletuwaa barenttu biraappenne work'k'aappe med'd'eeddino.

\VS{5}Samaariyaa asaw, mara malatissiide hintte med'd'eedda eek'aa taani is's'aad; ta hank'k'uu hintte bolla ees's'i keseedda. Unttunttu geeshsha gidennaan awude gakkanaw de'anee?

\VS{6}Kushiyaa hiillanchchay Israa'eeliyaappe Aa med'd'eeddappe attina, I S'oossaa gidenna. Samaariyaa eek'aa misilii me"erettana.


\par }{\PP \VS{7}«Unttunttu c'arkkuwaa zeriino; gotiyaa k'oyc'c'iino. Ek'uwan de'iyaa unttunttu katsaw ayfii baawa; hewaa diraw, d'iilii baawa; d'iilii de'inttokka allagatuu maana.

\VS{8}Israa'eeliyaa Asay mitetteedda; ha"i unttunttu allaga asatuwaa giddon de'iino; unttunttu me"eedda miishshaadan, patsenna asaa gideeddino.

\VS{9}Unttunttu baddo harddiiday barekka yuuyyiyaawaadan yuuyyiidde, Asoore biittaa beeddino; Efireema Asay barena maaddiyaa asaa shaluwaan shammeedda.

\VS{10}Taani unttuntta shiishshana. Kare gadiyaa kaatetuunne kaappatuu unttuntta uk'k'unnooppe, unttunttu ellekka gilk'k'ana.


\par }{\PP \VS{11}«Efireema Asay nagaraa yarshshuwaa yarshshiyaa daro sa'aa kees's'ee; shin he yarshshuwaa sa'atuu nagaraa ootsiyaa sa'aa gideeddino.

\VS{12}Taani unttunttoo ta higgiyan darobaa s'aafaad; shin unttunttu he higgiyaa allagabaadan s'eelleeddino.

\VS{13}Unttunttu yarshshanaw dosiino; yarshshuwaa ashuwaakka miino; shin Med'inaa Goday unttunttun nashettibeena. I ha"i unttunttu bayzzuwaa hassayana; k'ay unttunttu nagaraa gishshawukka unttuntta murana; unttunttu Gibs'e biittaa baana.

\VS{14}Israa'eeliyaa Asay barena Med'd'eeddawaa dogiide, kaatiyaa golletuwaa kees's'ee; Yihudaa asaykka gimbbetteedda daro katamatuwaa kees's'ee. Shin taani he katamatuwaan tamaa yeddana; unttunttu geessotuwaa maana» yaagee.




\par }\Chap{9}{\SH Israa'eeliyaa Asay Bessiyaa Muruwaa Demana
\par }
{\R (9:1-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Israa'eeliyaa asatoo, nashettoppite! Hara kawutetsaatuwaadan, pooc'u gooppite! Ayaw gooppe, hintte hintte S'oossaappe shaakettiide, sharmus'eeddita; katsaa bukkiyaa uddumaa ubbaan sharmus'ata immiyaa gatiyaa doseeddita.

\VS{2}Hewaa hadan hintte uddumaappe katsaa, woyniyaa gum"iyaasaappekka eessaa demmikkita; k'ay woyniyaa turaykka unttunttoo ayifena.

\VS{3}Unttunttu Med'inaa Godaa biittankka gam"ikkino. Shin Efireeme Gibs'e biittaa simmana; k'ay Asoore gadiyaan tuna k'umaa maana.


\par }{\PP \VS{4}Unttunttu Med'inaa Godaw woyniyaa eessaa yarshshuwaa gussikkino; unttunttu yarshshuukka Aa nashechchena. He yarshshuu unttunttoo shochchaa mala gidanawaa; hewaa miyaa ubbay tunana. He ukitsay unttunttu maanaassappe attina, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa gelenna.

\VS{5}Keereedda baala gallassinne Med'inaa Godaa bonchchiyaa baala gallassi, hintte ayaa udanitee?

\VS{6}Unttunttu bashshaappe kessi akkooppekka, Gibs'ee unttuntta shiishshana; Memppiisa giyaa katamay unttuntta moogana. Unttunttu shiishsheedda biraa miishshaa ubbay sharafaa mayyi attana; unttunttu dunkkaaniyaa giddonkka buluu buuzzuu mokkana.


\par }{\PP \VS{7}Muruwaa gallassay yeedda; S'oossay asaw Aa oosuwaadan oosuwaadan zaariyaa wodii gakkeedda. Israa'eeliyaa Asay hewaa ero! Hintte iita nagaraa dirawunne hintte morkketetsaa diraw hintte, «Timbbitiyaa odiyaawanttu eeyya; sas'aa be'iyaawanttukka gooyiyaawantta» yaageeddita.\XREF{}{{\XO 9:7 }{\XT{Luk'. 21:22}}}

\VS{8}Timbbitiyaa odiyaawe ta S'oossaanna ittippe gidiide, Efireema naagiyaawaa. Shin hamettiyaa oge ubbaan Efireemaw kafuwaa oyk'k'iyaawaadan, p'irii wod'd'i utteedda; Aa S'oossaa golliyaankka morkketetsay de'ee.

\VS{9}Beni Gib'aa kataman haneeddawaadan, unttunttu loytsi tuneeddino. S'oossay unttunttu bayzzuwaa hassayana; unttunttu nagaraa murana.\XREF{}{{\XO 9:9 }{\XT{Dat. 19:1-30}}}


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asaa Nagaraanne Aa Kaalliyaa Pirddaa
\par }
{\PP \VS{10}S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa asaa mela biittaan woyniyaa teeraa demmiyaawaadan demmaad. Taani hintte aawotuwaa balasiyaa giyaa mitsan de'iyaa koyiro ayfiyaa be"iyaawaadan be'aad. Shin unttunttu Ba'aali-Pa'oora giyaasaa yiide, Ba'aala giyaa eek'aw goyinneeddino; yaatiide barenttu doseedda eek'aadankka tuneeddino.\XREF{}{{\XO 9:10 }{\XT{Pay. 25:1-5}}}

\VS{11}Efireema bonchchuu kafuwaadan paalli d'ayana; hawaappe sintsanaw yeliyaabay baawa; shahaaraykka baawa; shahaariyaabay baawa.

\VS{12}Unttunttu naanatuwaa yeliide dichchooppekka, ittuunne attenan wod'a diggaade, unttunttu yeluu bayinna asaa kessana. Taani unttunttuppe haakkeedda wode, unttunttoo aayye ana.

\VS{13}Efireema Asay loytsi lo"iyaa Tayere biittaa matiyaawaa be'aad; Efireema Asay barenttu naanatuwaa shukkiyaawanttoo kessiide immanaw koshshee» yaagee.


\par }{\PP \VS{14}Abeet Med'inaa Godaw, unttunttoo imma! Neeni unttunttoo ayaa immanii? Neeni unttunttoo boshettiyaa k'antsaanne meleedda d'antsaa imma.


\par }{\PP \VS{15}S'oossay hawaadan yaagee; «Unttunttu iitatetsaa ubbay Gelggala giyaa saana; taani unttuntta is's'iyaawaa yan doommaad. Unttunttu oosuwaa iitatetsaa diraw, taani unttuntta ta golliyaappe yederssana; hawaappe sintsanaw taani unttuntta siik'ikke; unttuntta mooddiyaawanttukka makkalanchcha.

\VS{16}Efireema Asay deshettina, unttunttu s'ap'uu meleedda; ayfiyaakka ayifikkino. Unttunttu naanatuwaa yelooppekka, taani unttunttu siik'iyaa naanatuwaa wod'ana» yaagee.


\par }{\SH Israa'eeliyaa Asaw Imetteedda Seeraa
\par }
{\R (9:17—10:15)

\par }{\PP \VS{17}Unttunttu taan S'oossay giyaawaa sisenna diraw, I unttuntta pis's'i olana; unttunttu kawutetsatuwaa giddon toyilakattiyaawantta gidana.




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}Israa'eeliyaa Asay daasheedda woyniyaa turaa mala; unttunttu barew ayfiyaa ayifiino. Unttunttu ayifiyaa ayfii dareedda keenaa yarshshiyaa sa'aa darssi kees's'eeddino. Unttunttu biittay duretteedda keenaa, goyinniyaa eek'aa tuussatuwaa alleek'k'issiide med'd'eeddino.

\VS{2}Unttunttu wozanaan genii kumeedda; ha"i unttunttu barenttu bayzzuwaa muruwaa akkanaw koshshee. Med'inaa Goday unttunttu yarshshiyaa sa'aa laalana; unttunttu eek'aa tuussatuwaa d'ayissana.


\par }{\PP \VS{3}He wode unttunttu, «Nuuni Med'inaa Godaw yayyibeenna diraw, nuw kaatii baawa; shin nuw won kaatii de'inttonne ayaa ootsanee?» yaagana.

\VS{4}Unttunttu hadabaa haasayiino; c'aak'uwaa c'aak'k'etiiddekka wordduwaan c'aak'k'iino. Hewaa diraw, wod'iyaa sharafay shoyk'aan doliyaawaadan, unttunttu bollan pirdday dolana.

\VS{5}Samaariyaa kataman de'iyaa Asay Beeti-Aweenan de'iyaa maraa misiliyaw yayyiino. Aa bonchchuu aappe shaaketti kichcheedda diraw, Asay aw yeekkana; he eek'aa misiliyaw ootsiyaa k'eesatuu kka waassana.

\VS{6}He eek'aa misilii Asoore biittaa tooketti biide, wolk'k'aama kaatiyaw giiraadan imettana. Efireema Asay yeellatana; Israa'eeliyaa asaykka bare eek'aa misiletuwaa hadan kawushshana.


\par }{\PP \VS{7}Samaariyaa kaatii haatsaa bollan k'ayis'eerii tookettiyaawaadan, tooketti d'ayana.

\VS{8}K'ay Israa'eeliyaa Asay Aweena giyaa kataman eek'aw goyinniide, nagaraa ootsiyaa d'ok'k'a sa'atuukka kolettana; unttunttu yarshshiyaasan aguntsayinne gom"orii mokkana. Yaatina, unttunttu deretuwaa, «Nuuna gentsite!» yaagana. Keratuwaakka, «Nu bolla kunddite!» yaagana.\XREF{}{{\XO 10:8 }{\XT{Luk'. 23:30; Sas'. 6:16}}}


\par }{\SH S'oossay Israa'eeliyaa Bolla Pirddeedda
\par }
{\PP \VS{9}S'oossay hawaadan yaagee; «Israa'eelatoo, hintte Gib"an nagaraa ootseedda gallassaappe doommiide, nagaraa ootsiyaawaa aggibeykkita. Hewaa diraw, Gib'aa kataman hintte bolla olay denddana.\XREF{}{{\XO 10:9 }{\XT{Dat. 19:1-30}}}

\VS{10}Taani koyiyaa wode, he makkalanchchatuwaa murana. Unttunttu ootseedda laa"u nagaraa gaasuwaan taani unttuntta muriyaa wode, kawutetsatuu unttunttu bollan shiik'ana.


\par }{\PP \VS{11}«Efireeme katsaa yed'etsaa dosiyaa, wad'd'iide kesseedda korumaa mala; shin taani Aa puula morggiyaan morgge mitsaa wotsaade waas'ana. Yihudaa Asay goshshanaw koshshee; Yaak'ooba asaykka gadiyaa p'alk'k'anaw koshshee.

\VS{12}Med'inaa Goday yiide, s'illotetsaa hintte bolla iraadan bukissana gakkanaw, hintte Aa koyiyaa wode gidiyaa diraw, hinttew s'illotetsaa zerite; aggena siik'uwaa c'akkite; otsa biittaakka p'alk'k'ite.\XREF{}{{\XO 10:12 }{\XT{Erm. 4:3}}}


\par }{\PP \VS{13}«Hintte iitatetsaa zeriide, nagaraa c'akkeeddita; hintte wordduwaa ayfiyaakka meeddita.

\par }{\PP «Hintte hintte wolk'k'aaninne hintte daro olanchchatuwaan ammanetteeda diraw,

\VS{14}hintte asaa bolla olaa dirbbay denddana; beni olaa wode Kaatii Shalmmaani Beeti-Arbbeela katamaa oliide bayzeedawaadaaninne aayetuwaananne naanatuwaanna gatso mentsereetseeddawaadan, hintte geesotuu hewaadan olina bayana.

\VS{15}Hinttenoo, Beeteele katamaa asatoo, hintte wolk'k'aama iitatetsaa hadan hintte bollakka hawaa malabay gakkana. He gallassi sa'ay wonttiyaa wode, Israa'eeliyaa kaatii ubbaanna d'ayana.




\par }\Chap{11}{\SH S'oossay Bare Asaw De'iyaa Siik'uwaa
\par }
{\R (11:1-11)

\par }{\PP \VerseOne{1}«Israa'eelii na'atetsaan de'iyaa wode, taani Aa siik'aad; taani ta na'aa Gibs'e gadiyaappe s'eesaad.

\VS{2}Taani unttuntta darissaade s'eesina, unttunttu taappe daro haakkiide beeddino. Ba'aala geetettiyaa eek'atoo yarshshuwaa yarshsheeddino; k'ay eek'aa misiletoo is'aanaa c'uwayeeddino.

\VS{3}Efireema asaa harak'iyaa oyk'k'aade hametsaa tamaarisseeddawe taana; shin unttunttu patseeddawe taana gidiyaawaa unttunttu erikkino.

\VS{4}Taani unttunttu k'aretaaninne siik'uwaa wodoruwaan goochchaad; unttunttu morggiyaappe morgge mitsaa dentsaad; hokkaade unttuntta muzaad.


\par }{\PP \VS{5}«Unttunttu taakko simmennaan is's'eedda diraw, Gibs'e biittaa simmana; k'ay Asoore biittaa kaatii unttunttu bolla kaatetana.

\VS{6}Unttunttu morkkiyaa mashshay unttunttu katamatuwaa olana. Unttunttu katamatuwaa penggetuwaakka mentsereetsana; unttunttu zoretaykka laalettana.

\VS{7}Ta Asay taappe haakkiide baanaw k'ofaa k'achcheedda. Huk'k'unnaa morgge mitsaa gaasuwaan unttunttu waassana; shin ooninne he morgge mitsaa unttunttu morggiyaappe dentsenna.


\par }{\PP \VS{8}«Efireemaa, taani neena waataade aggoo? Israa'eeliyaw, taani neena waataade aatsa immoo?\XREF{}{{\XO 11:8 }{\XT{Zar. 29:23}}} Taani neena waataade Adaama giyaa katamaadan ootsoo? Taani neena waataade S'aboyma giyaa katamaadan ootsoo? Taani neena loytsi siik'iyaa diraw, ta wozanay hewaa eeno geena.

\VS{9}Taani ta suulliyaa hank'k'uwaan unttuntta ayinne ootsikke; k'ay Efireema laa"entsuwaa d'ayissikke. Ayaw gooppe, taani S'oossappe attina, asaa gidikke. Taani Geeshsha S'oossay hintte giddon de'ay; hinttekko suulo hank'k'uwaan yiikke.


\par }{\PP \VS{10}«Unttunttu Med'inaa Godaa kaallana; ikka gaammuwaadan gudana. I gudiyaa wode, Aa naanay away wulliyaa baggappe yaana;

\VS{11}Gibs'e gadiyaappe kafotuwaadan, Asoore biittaappekka harap'p'etuwaadan, paalliidde yaana. Taani unttuntta unttunttu golliyaan golliyaan wotsana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.


\par }{\SH S'oossay Bare Asaa Bolla Aatseedda Pirddaa
\par }
{\R (11:12—13:16)

\par }{\PP \VS{12}Efireema Asay wordduwaan, Israa'eeliyaa asaykka c'imuwaan taana dooddeeddino. Yihudaa asaykka ammantsiyaa Geeshsha S'oossaa bolla s'alttaameedda.




\par }\Chap{12}{\PP \VerseOne{1}Efireema Asay wonttappe omarssi gakkanaw ootsiyaabay ubbay, away wulliyaa baggappe yiyaa c'arkkuwaa kuuc'c'iyaawaadan woy yederssiyaawaa mala go"enna. Unttunttu wordduwaanne makkalaa oosuwaa darissiino; Asoore biittaana c'aak'uwaa c'aak'k'etiino; wogaraa zayitiyaa Gibs'e biittaa yeddiino.


\par }{\PP \VS{2}Med'inaa Godaw Yihudaa asaana mootuu de'ee; I Yaak'ooba asaa unttunttu ogiyaadan murana; unttunttu oosuwaadankka aw zaarana.

\VS{3}Yaak'oobi bare daay uluwaan de'iidde, bare ishaa ginddiyaa oyk'k'eedda. K'ay gamma gakkiide, S'oossaanna baas'eteedda;\XREF{}{{\XO 12:3 }{\XT{Dom. 32:24-26}}}

\VS{4}kiitanchchaannakka baas'eteedda s'ooneedda. Barena keeka ayifiyaan s'eelanaadan, yeekkiide woosseedda. Yaak'oobi S'oossaa Beeteelen demmeedda; S'oossay yan aanana haasayeedda.\XREF{}{{\XO 12:4 }{\XT{Dom. 28:10-22}}}

\VS{5}Hewe Med'inaa Godaa, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa. I eretteedda suntsaykka Med'inaa Godaa geetettee.

\VS{6}Hewaa diraw, hintte S'oossaakko simmite; siik'uwaanne suure pirddaa minisi oyk'k'ite; hintte S'oossay ootsanaw naagite.


\par }{\PP \VS{7}Zal"anchchaa kushiyan worddo miizaanay de'ee; asaa I c'immiyaawaa dosee.

\VS{8}Efireeme, «Taani daro dure; taani taw duretaa demmaad. Ta ak'uwaa ubbaa giddon taanan unttunttu balaa woy nagaraa gidiyaabaa demmikkino» yaageedda.


\par }{\PP \VS{9}Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade aheedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa; Daasiyaa Baalaa gallassaadan, taani hinttena laa"entsuwaakka dunkkaaniyaan wotsana.\XREF{}{{\XO 12:9 }{\XT{Wog. 23:42-43}}}

\VS{10}Taani timbbitiyaa odiyaawanttoo haasayaad. Daro sas'aakka unttunttoo immaad; k'ay unttunttu baggana daro leemisatwaa odaad» yaagee.


\par }{\PP \VS{11}Gala'aaden nagaray de'ee; Gala'aade asatuu tumuwaappe patsennawantta. Unttunttu Gelggalan korumatuwaa yarshshiino. Hewaa diraw, unttunttu yarshshiyaa sa'atuu goshsha giddon keeleedda shuchchaa mala gidanawaa.


\par }{\PP \VS{12}Yaak'oobi Sooriyaa biittaa bak'ateedda; Israa'eelii mac'c'a asaa akkanaw keraa ootseedda. Mac'c'a asaa akkana diraw, I yan dorssaa heemmeedda.\XREF{}{{\XO 12:12 }{\XT{Dom. 29:1-20}}}

\VS{13}Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa timbbitiyaa odiyaawaa baggana Gibs'e gadiyaappe kesseedda; he timbbitiyaa odiyaawaa baggana unttuntta naageedda.\XREF{}{{\XO 12:13 }{\XT{Kes. 12:50-51}}}

\VS{14}Shin Efireeme S'oossaa loytsi hank'k'etsisseedda; suutsaa I gusseeddawaa ac'uwaa Aa Goday Aa achchana; k'ay Aa c'ashshaa aw zaarana.




\par }\Chap{13}{\SH Israa'eeliyaa Wurssetsa Pirddaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Efireema Asay haasayeedda wode, siseedda Asay yashshaw kokkoreedda; Israa'eeliyaa gadiyaan unttunttu bonchchetteedda asaa. Shin Ba'aala giyaa eek'aw goyinneeddino; he bayzzuwaa gaasuwaan hayk'k'eeddino.

\VS{2}Ha"ikka nagaraa bolla nagaraa ootsiino; k'ay barew goyinnanaw, siilissiide misiletuwaa med'd'iino. He misiletuu hiillan biraappe med'etteeddawantta; unttunttu ubbaykka kushiyaa hiillay med'd'eeddawantta. Unttunttuwaa Asay haasayiidde; «Asaa yarshshuwaa yarshshite; ha maraa misiliyaakka yerite» yaagino.

\VS{3}Hewaa hadan unttunttu wontta shaariyaa mala, woy guuran k'olettiyaa wontta ketterssaa mala woy c'arkkuu uddumaappe dentsiide afiyaa suullaa mala woy maskkootiyaanna kesiyaa peenuwaa mala gidanawaa.


\par }{\PP \VS{4}S'oossay hawaadan yaagee; «Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade aheedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa. Hintte taappe attina, hara s'oossaa erikkita; ashshiyaawekka taappe attina, haray baawa.

\VS{5}Mela Biittaan, mela gadiyaan taani hinttena naagaad.\XREF{}{{\XO 13:5 }{\XT{Zar. 8:11-17}}}

\VS{6}Taani hinttena mizina, miide kalleeddita; kaalliide otoretteeddita; hewaappe guyyiyaan, taana dogeeddita.

\VS{7}Hewaa diraw, taani hintte bolla gaammuwaa mala gidanawaa; k'ay maahiyaadan, ogiyaa doonaan zuggana.

\VS{8}Maratuwaa wotsi akkeedda maahattiidan, taani hinttenana gakettana; hinttena daakereetsana. K'ay taani hinttena gaammuwaadan yan maana; bazzuwaa do'aadan, hinttena poosheretsana.


\par }{\PP \VS{9}«Israa'eeliyaa asatoo, hintte ta bolla, hinttena maaddiyaawaa bolla morkketetsaan denddiyaa diraw, taani hinttena d'ayissana.

\VS{10}Hintte taana, ‹Nuw kaatiyaanne gadiyaa mooddiyaawantta imma› yaagiide oochcheeddita. Hinttena ashshanaw hintte kaatii anee? Hintte gadiyaa mooddiyaawanttuu hintte katamatuwaa giddon hak'an de'iino?\XREF{}{{\XO 13:10 }{\XT{1 Sam. 8:5-6}}}

\VS{11}Taani ta hank'k'uwaan hinttenttoo kaatiyaa immaad; ta yiluwaan Aa diggaad.\XREF{}{{\XO 13:11 }{\XT{1 Sam. 10:17-24; 15:26}}}


\par }{\PP \VS{12}«Efireema bayzzuunne nagaray s'aafettiide, mazggoba golliyaan utteedda.

\VS{13}Yeluu oyk'k'eedda mishiratta tuggatiyaawaa mala tuggay Aa bolla yaana. Shin I eri bayinna na'aa; ayaw gooppe, I yelettiyaa wodii gakkina, bare daay uluwaappe wod'd'ennaan is's'iyaa na'aa mala.

\VS{14}Unttuntta taani duufuwaappe ashshana; hayk'k'uwaa wolk'k'aappekka wozana. Hayk'k'oo, ne iita harggetuu hak'anne? Duufoo, ne bashshay hak'anne?\XREF{}{{\XO 13:14 }{\XT{1 K'or. 15:55}}}

\par }{\PP «Taani ta asaw k'arettikke.

\VS{15}Efireeme bare ishatuwaa giddon minninttokka, Med'inaa Goday yeddeedda away doliyaa bagga c'arkkuu mela biittaappe c'arkkiidde yaana. Aa pulttotuu to"ana; Aa haatsaa ollatuukka melana. I minjjiyaa golletuwaan de'iyaa al"o miishshaa ubbay bonk'k'ettanawaa.

\VS{16}Samaariyaa Asay barenttu S'oossaa bolla makkaleedda diraw, barenttu bayzzuwaa muraa akkanaw besse. Unttunttu mashshaan busakettana; unttunttu guutsaa naanaykka kinchchettana; unttunttu shahaara mac'c'a asatuwaa uluukka p'alk'k'ettana» yaagee.




\par }\Chap{14}{\SH Nagaraa Maarotaanne Anjjuwaa Hidootaa
\par }
{\R (14:1-9)

\par }{\PP \VerseOne{1}Israa'eeliyaa asaw, hintte nagaraa gaasuwaan d'ubettiide kunddeeddita. Hintte ha"i Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko simmite.

\VS{2}Med'inaa Godaakko simmiide, hawaadan yaagiide woossite; «Nu nagaraa ubbaappe nuuna maara; neeni nuuna ne keekatetsan shiishsha akka; yaatina nuuni nu ins's'arssan neena galatana.

\VS{3}Asoore gaddii nuuna ashshenna; nuuni olaa paratuwaakka toggokko. Nuuni nu kushiyaan med'd'eedda eek'aa misiletuwaa mulekka, ‹Hawanttu nu s'oossatuwaa› gookko. Aawuu bayinnawanttoo k'aretsiyaawe neena» yaagite.


\par }{\SH S'oossay Israa'eeliyaa Asaa \newline  Ooras's'isanaw Hidootaa Immeedda
\par }
{\PP \VS{4}S'oossay hawaadan yaagee; «Ta hank'k'uu unttunttuppe simmeedda; hewaa diraw, taani unttunttu makkalaa hanuwaappe unttuntta patsana; unttuntta wozanaappe siik'ana.

\VS{5}Taani Israa'eeliyaa asaw c'okkuwaa mala gidana; unttunttu c'iishshaadan c'iishiide, Liibaanoosa zigaadan, s'ap'uwaa yeddana.

\VS{6}Unttunttu yalaga maratuu daashana; wogaraadan unttunttu lo"ana. Unttunttu sawuukka Liibaanoosa zigaadan toshukku gaana.

\VS{7}Asay simmiide, ta kuwaa garssan de'ana; katsaa c'arshshaadan, unttunttu salkkisalkkana; k'ay unttunttu woyniyaa turaadan c'iishshaana; Liibaanoosa woyniyaa eessaadan, derii eriyaawaa gidanawaa.

\VS{8}Hawaappe sintsan Efireema Asay eek'aa misilatinna gakkettenna; taani hintte woosaa sisananne hinttena naagana. Taani irs's'a zigaa mala; hinttenttoo anjjo ubbay taappe beettana» yaagee.


\par }{\PP \VS{9}Aad'd'eeda eray de'iyaa ooninne hawaa akeeko; wozani de'iyaa ooninne hawaa ero. Med'inaa Godaa ogii suure; s'illotuu he ogiyaanna hamettiino. Shin nagaranchchatuu aan d'ubettiino.

\par }