\NormalFont\ShortTitle{ቲቶሳስ}

{\MTB ጳዉሎሲ

\par }{\MT ቲቶሳስ

\par }{\MTB ጻፊዳ ኪታ

\par }{\IMT ጊዶ ቆፋ

\par }{\IP ቲቶሲ ኣይዛቤቴꬃፌ ሲሚ ኣማኖን ጌሊዲ ጳዉሎሳ፥ ሚሺራቾ ቃላ ኦሶን ማታን ማዲዛ ኢዛስ ኣዳ ኤሬቲዳ ላጌ። ጳዉሎሲ ሃይሳ ሃ ኪታዛ ጻፊዳይ ባፔ ላይꬃን ዮጊዛኔ ኢዛራ ማቲዛ ባናራ ኢሲፌ ኦꬂዛ ቲቶሳስ ጊዲሺን ቲቶሲ ሄ ዎዴ ዎሳ ኬꬃ ጼሊሼ ቃርጼሴ ጌቴቲዛሶን ዴስ፤ ሃ ኪታይ ሎኤꬂ ሚንꬂዛይ ሄꬑ ኣይፌ ዮኦታ ቦላ።

\par }{\IP ኮይሮይ ዎሳ ኬꬃ ጪማቲ ሃራፔካ ቃርጼሴ ኣሳስ ኢታ ኦሶ ጊሻስ ኢስታስ ኣይ ማላ ሎኦ ኦሶይ ቤሲዛኮ ቲቶሲ ኢስታ ታማርሳና ማላ ቲቶሳ ቆፍሴስ። ናምኣንꬆዚ ዎሳ ኬꬃ ጊዶን ዲዛ ዱማ ዱማ ቡቴን ሄሲካ ጪሚዳ ማጫሳታኔ ኣቱማ ኣሳ፤ ሄሳꬆካ ናቴꬃ ናይታኔ ኣሳስ ኦꬂ ኣቂዛይታ ኢዚ ታማርሳና ቤሲዛይሳ ታማርሳና ማላ ቲቶሳ ዞሬስ። ዉርሴꬃን ቃሴ ኣማኖን ዱሳ ጊሻስ ሃራፔካ ኣሳይ ሳሮኒኔ ሲቆቴꬃን ዴኣና ማላሳ፤ ሄሳꬆካ ዎሳ ኬꬃ ጊዶፌ ኢሶይ ኢሳ ኢጾ፥ ኦሺኔ ባ ጋርሳን ሻኬቴꬅ ኣጋና ማላ ቲቶሳስ ዞሬ ኢሚዲ ኦꬃና ኦጌ ቤሲዴስ።

\par }{\IB \par }
{\IOT ሃ ማጻፋይ ኦይኪዳ ኩሜꬃ ቆፋ

\par }{\IO ጌሎሶ
{\IOR{1፡1-4}}

\par }{\IO ዎሳ ኬꬃ ካሌꬂዛይታ
{\IOR{1፡5-16}}

\par }{\IO ዎሳ ኬꬃን ዲዛ ዱማ ዱማ ኣሳታስ ኢሜቲዳ ኦሶ
{\IOR{2፡1-15}}

\par }{\IO ዞሬኔ ናጌታና ማላ ቆፊሶ
{\IOR{3፡1-11}}

\par }{\IO ኩሻ ቆፋ
{\IOR{3፡12-15}}



\par }\ChapOne{1}{\SH ዎሳ ኬꬅ ካሌꬂዛይታኔ ዎርዶ ኣስታማሬታ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ጾሳስ ዶሬቲዳይታ ኣማኖኒኔ ቱሙ ኣያናን ካሌꬂዛ ቱማ ኤራቴꬃን ዲቻና ማላ ጾሳ ኣይሌኔ ዬሱስ ኪርስቶሳ ሃዋሬ ጊዲዳ ጳዉሎሳፔ፥

\VS{2}ኢዛ ኣማኖይኔ ኤራቴꬃይ ካሴፔ ኦይኪዲ ዎርዶቶንታ ጎዳይ ዳሮ ዎዴፔ ካሴ ባ ኢሚዳ ሜርና ዴኦ ሂዶታ ማላ።

\VS{3}ኢዚ ካሴ ጊዳ ዎዴይ ጋኪዳ ማላ ኑና ኣሺዳ ጾሳ ኣዛዞን ታስ ሳባካናስ ኢሜቲዳ ሃራ ባጋራ ጾሲ ባ ቃላ ቆንጪሲዴስ።


\par }{\PP \VS{4}ኑስ ኮꬄ ጊዲዳ ኣማኖ ኢሲፌቴꬃን፥ ኣማኖን ታስ ቱሙ ና ጊዲዳ ቲቶሳስ፥ «ጾሳ ኣዋፔኔ ኑና ኣሺዳ ዬሱስ ኪርስቶሳፔ ኪያቴꬂኔ ሳሮቴꬂ ኔስ ጊዶ» ጊዴስ።
\XREF{}{{\XO 1:4 }{\XT{2ቆሮ 8፡23፤ ጋላ 2፡3፤ 2ጺም 4፡10}}}


\par }{\SH ቃርጼሴን ቲቶሳ ኦሶ
\par }
{\PP \VS{5}ታ ኔና ቃርጼሴን ኣጊዳይ ቡሮፔ ጊጋና ቤሲዛ ዳሮ ሚሺ ዲዛ ጊሻስ ኔ ጊጊሳናሲኔ ታ ኔና ኣዛዚዳ ማላ ካታማይ ዲዛሶን ዎሳ ኬꬃ ጪማታ ኔ ዶራናሳ።

\VS{6}ጪማቴꬃን ዶሬታናይቲ ኢስታ ቦላ ዎሶይ ባይንዳይታ፥ ኢሲ ማቺ ኣዚናታ፥ ናይቲ ኣማኒዛይታኔ ዋዪሶንታይታ ዎይኮ ኣዛዜቲዛ ናይታ ኣዋታ ጊዴቶ።

\VS{7}ዎሳ ኬꬃ ጪማይ ጾሳስ ኦꬃና ሃዳራ ኤኪዳዴ ጊዲዳ ማላ ኢዛ ቦላ ዎሶይ ባይንዳዴ ጊዳናስ ቤሴስ፤ ሄሲካ ጬቄቲዛዴ፥ ጉꬃ ሚሻን ዪሎቲዛዴኔ ማꬆቲዛዴ፥ ኡሻንቻኔ ኢዛስ ቤሶንታ ኦጌራ ጎኣ ጊዲዳዝ ጎዲ ኤኪ ቢዛዴ ጊዳናስ ቤሴና።

\VS{8}ሄሳፌ ቦላራ ኢዚ ኢማꬅ ሞኪዛዴ፥ ሎኦ ኦሶ ዶሲዛዴ፥ ባርካ ባና ሃሪዛዴ፥ ሱሬ ኣስ፥ ጺሎኔ ባስ ናጌቲዛዴ ጊዳናስ ቤሴስ።

\VS{9}ሃራ ኣሳታ ሎኦ ቲሚርቴን ሚንꬄꬂዛዴኔ ሄ ሎኦ ቲሚርቴዛ ኢጺዛይታ ሃንቃናስ ባ ታማርዳ ማላ ቃላን ሚኒዛዴ ጊዳናስ ቤሴስ።


\par }{\PP \VS{10}ዋዪሲዛይቲኔ ዶናን ጻላ ባሌꬂዛይቲ ዳሮቲ ዴቴስ፤ ሃራፔካ ሄይቲ ቃጻሬቲዳ ኣይሁዳ ኣሳታፔ ኣማኒዳ ኣሳታ ባጋታ።

\VS{11}ሄይታንታ ጮኡ ሂስቴꬅ ቤሴስ፤ ጋሶይካ ኢስቲ ቤሶንታ ኦጌራ ባስ ጎኣ ዴማናስ ቤሶንታ ቲሚርቴ ታማርሶን ኬꬃ ኣሳ ዉርሲ ሞሮን ዴቴስ።

\VS{12}ኢስታ ናቤታፔ ኢሳዴይ ኢስታ ጊሻስ ሃሳይሼ፥ «ቃርጼሴ ኣሳይ ኡባ ዎዴ ዎርዳንቻታ፥ ኢታ ዶኣታ፥ ጋንጃማታኔ ኣዛላታ» ጊዴስ።

\VS{13}ሄ ማርካቴꬃይ ቱማ፤ ሄሳ ጊሻስ ኔ ኢስታ ሎኤꬃ ሃንቄታ፤ ጋሶይካ ኢስታስ ቱሙ ኣማኖይ ዳና ማላኔ፥

\VS{14}ኣይሁዳታ ሃይሲኤ ዎይኮ ቱሙ ዮኦፔ ሃኪዳ ኣሳታ ኣዛዞ ኢስቲ ሲዮንታ ማላሳ።

\VS{15}ጌሻታስ ሚሺ ዉሪካ ጌሻ ሺን ቱናታሲኔ ኣማኖንታይታስ ጊዲኮ ዉሪካ ቱና፤ ሃራፔካ ኢስታ ቆፋይ ዉሪካ ቱኒዴስ።

\VS{16}ኢስቲ ባና ኑኒ ጾስ ኤሮስ ጌቴስ ሺን ባ ሃኖቴꬃን ጊዲኮ ካዴቴስ፤ ኢስቲ ሃራሲዛይታ፥ ኣዛዜቶንታይታኔ ሎኦ ኦሶስ ቤሶንታይታ።




\par }\Chap{2}{\SH ቱሙ ቲሚርቴ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኔኒ ጊዲኮ ኣሳ ቱሙ ጊዲዳዝ ታማርሳ።

\VS{2}ጪማ ኣሳይ ዎዚናማ፥ ቦንቼቲዳይታ፥ ባና ባርካ ሃሪዛይታ፥ ኣማኖኒኔ ሲቆን፥ ዳንዳያንካ ሎኦ ጊዳና ማላ ኔ ኢስታ ዞራ።

\VS{3}ሄሳꬆካ ጪማ ማጫሳቲ ባ ዲዛ ዱሳን ቦንቾራ ዲዛይታኔ ሎኦ ሃኖቴꬅ ኣሳ ታማርሲዛይታ ጊዴቶ ኣቲን ኣሳ ሱንꬅ ኢሲዛይታ ዎይኮ ዎይኔ ጫጄ ኡሻ ሱኬን ዋጼቲዳይታ ጊዶንታ ማላ ኢስታ ታማርሳ።

\VS{4}ሄሳꬆ ኦꬂኮ ናቴꬃ ማጫሳቲ ባ ኣዚናታኔ ባ ናይታ ዶሳና ማላ ታማርሳናስ ዳንዳዬቴስ።

\VS{5}ጾሳ ቃላይ ኦና ኣቻንካ ጫዬቶንታ ማላ ኢስቲ ባርካ ባና ሃሪዛይታኔ ጌሻታ፥ ኬꬃ ጊዶን ኢስታ ኦሶይ ኦይኪዳይታኔ ኣሳስ ኪያታ፥ ባ ኣዚናታስ ኣዛዜቲዛይታ ጊዳና ማላ ጪማ ማጫሳቲ ኢስታ ታማርሴቶ።


\par }{\PP \VS{6}ሄሳꬆካ ዬላጋ ኣቱማሳይ ባርካ ባና ሃራና ማላ ኔ ኢስታ ዞራ።

\VS{7}ኣይ ሃኖንካ ኔ ኣሳስ ሎኦ ሌሚሶ ጊዳ፤ ኔኒ ኣሳ ታማርሲዛ ቲሚርቴዛ ኔኒካ ዎዚናፔ ታማርሲዛዴኔ ናጊዛዴ ጊዳ።

\VS{8}ኑ ጊሻስ ኢታ ሃሳይዛ ኣሳይ ሃሳያናስ ኢታ ዴሞንታ ኣጊዲ ዬላታና ማላ ኔ ሃሳይዛ ሃሳያ ጊዶን ቦርሶ ዮኦይ ዶፖ።

\VS{9}ኣይሌቲ ኣዛንካ ባ ጎዳታስ ሃሬታና ማላኔ ኡፋይሳና ማላ፤ ቃሴካ ኣዉቴ ዛሮንታ ማላ ታማርሳ።

\VS{10}ሃኒዛዛን ኡባን ኑና ኣሺዳ ጾሳ ቲሚርቴይ ዶሴታና ማላ ኢስቲ ሎኦ ማርካቴꬅ ቤሳና ማላ ባ ጎዳታ ሚሽ ካይሶቶፔቶ።


\par }{\PP \VS{11}ኣሳስ ኢዛፔ ማሮይ ቤቲዛ ጾሳ ኪያቴꬂ ኣሳ ኡባስ ቆንጪዴስ።

\VS{12}ሄ ኪያቴꬂካ ኑኒ ናጋራን ዱሲኔ ሃ ኣላሜ ኣሞቴꬃ ካዲዲ ሃይሳ ሃ ዎዴዛን ኑርካ ኑና ሃሪዲኔ ጺሎቴꬃን ቱሙ ኣያና ዱስ ዳናይሳ ኑና ታማርሴስ።

\VS{13}ሄሲካ ኑስ ኣንጄቲዳ ሂዶታ ጊዲዳ ዎጋ ጾሳኔ ኑና ኣሺዳ ዬሱስ ኪርስቶሳ ቦንቾይ ቆንጫናይሳ ናጋናሳ።

\VS{14}ኢዚካ ኑና ኢታቴꬃፌ ዎዛናሲኔ ሎኦ ኦꬃናስ ሚኒዛ ባ ዴሬ ባስ ዶራናስ ባና ኑስ ኣꬂ ኢሚዴስ።
\XREF{}{{\XO 2:14 }{\XT{ማዛ 130፡8፤ ኬሳ 19፡5፤ ዛሬ 4፡20፤ 7፡6፤ 14፡2፤ 1ጴጽ 2፡9}}}


\par }{\PP \VS{15}ሄሳ ጊሻስ ኔ ታማርሳናይቲ ሄይታንታ፤ ሄሳካ ኔ ኩሜꬃ ጎዳቴꬃራ ዞራኔ ሃንቃ፤ ኔና ኦኒካ ሌቆፎ።




\par }\Chap{3}{\SH ሎኦ ኦሶ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ኣሳይ ዴሬ ኣይሲዛይታስ ሃሬታና ማላኔ ሎኦ ጊዲዳ ሚሽ ዉርሲ ኦꬃናስ ጊጋ ጊዳና ማላ ኣሳ ቆፍሳ።

\VS{2}ቃሴካ ኦኒካ ኣሳ ቦላ ኢታ ሃሳዮንታ ማላኔ ሎኦ ኣሳ ጊዳና ማላ ኣሳ ኡባስ ኩሜꬃ ዎዚናፔ ባ ኣሽኬቴꬅ ቤሳና ማላ ኡባ ቆፍሳ።

\VS{3}ኑኒካ ካሴ ቆፋይ ባይንዳይታ፥ ኣዛዜቶንታይታ፥ ባሌቲዛይታ፥ ዱማ ዱማ ኣሞኒኔ ሎኦ ዱሳስ ኣይሌቴꬃን ሃሬቲዛይታ፤ ኣሳራኔ ኑርካ ኑ ጋርሳንካ ኦዬቲሼ ኢታቴꬃኒኔ ሚቃይኔቴꬃን ዶስ።

\VS{4-5}ጊዶ ኣቲን ኑና ኣሺዳ ጾሳ ኪያቴꬂኔ ኢዛ ሲቆይ ቆንጪዳ ዎዴ ኑ ኦꬂዳ ጺሎቴꬃን ጊዶንታ ዲሺን ኢዛ ማሮቴꬃ ዳሮን ኣቲዶስ፤ ኢዚ ኑና ኣሺዳይ ናምኣንꬆ ዬሌቴꬅ ጊዲዳ ሜቻኒኔ ጺሎ ኣያናን ኦራጼቴꬃና።

\VS{6}ሄሳካ ጺሎ ኣያናይ ኑ ቦላ ኑ ጎዳ ጾሲ ኑና ኣሺዳ ዬሱስ ኪርስቶሳ ባጋራ ዳርሲ ጉሲዴስ።

\VS{7}ሄሲካ ኑ ኢዛ ኪያቴꬃን ጺሊዲ ሜርና ዴኦ ሂዶታ ኦይኪዲ ላቲዛይታ ጊዳናሳ።

\VS{8}ሄሲካ ኣማኔቲዳ ቃላ፤ ጾሳ ኣማኒዛይቲ ሎኦ ኦሶስ ባና ኣꬂ ኢማና ማላ ሃይሳ ዉርሳ ኔ ሎኤꬃ ዮታና ማላ ታ ኮያይስ፤ ሄሲካ ሎኦኔ ኣይ ኣሲካ ኮይዛዛ።

\VS{9}ቃሴካ ሃዳ ፓላማፔኔ ኣሳይ ባ ቆሞ ቆዲዛዛፔ፥ ማርሼፌኔ ዎጋ ጊሻስ ዴንዲዛ ኦሻፌ ኔ ሃካ፤ ሄይታንቲ ጎኣይ ባይንዳ ፓꬆንታ ዮኦ።

\VS{10}ኣሳ ጊዶን ሻኬቴꬅ ሜꬊዛ ኣሲ ኢሲቶ ናምኡቶ ኔ ዞሪን ኤኮንታ ኢጺኮ ኢዛዴራ ኔስ ኢሲፌቴꬂ ዶፖ።

\VS{11}ሄሳ ማላ ኣሲ ባሌቲዳ ናጋራንቻ ኣሳ፤ ኢዛዴይ ባርካ ባ ቦላ ፒርዲዳይሳ ኔ ኤራ።


\par }{\SH ዉርሴꬃ ዞሬ
\par }
{\PP \VS{12}ኣርጺሞኔ ዎይኮ ቲቂቆሳ ታ ኔኮ ኪቲኮ ኔ ታኮ ኒቆጶሊዮኔ ያናስ ኔስ ዳንዳዬቲዛዝ ዉርሳ ኦꬃ፤ ታኒ ሃ ላይꬃ ባልጎ ሄን ኣꬃና ጋዳ ቃቻዲስ።
\XREF{}{{\XO 3:12 }{\XT{ሃዋ 20፡4፤ ኤፌ 6፡21-22፤ ቆላ 4፡7-8፤ 2ጺም 4፡12}}}

\VS{13}ዎጋ ኤሪዛ ዜማሲኔ ኣጲሎሲ ቢሺን ኢስታስ ኮሺዛዝ ዉርሳ ኩንꬃ ማዳ።
\XREF{}{{\XO 3:13 }{\XT{ሃዋ 18፡24፤ 1ቆሮ 16፡12}}}

\VS{14}ኑ ባጋታስ ሃቺስ ሃቺስ ኢስታ ኮሺዛዝ ኢስቲ ዴማና ማላኔ ኢስታ ዴꬃይ ጎኣይ ባይንዳዝ ጊዶንታ ማላ ኢስቲ ሎኦ ኦሶ ኦꬂ ሚናና ማላ ታማራናስ ኮሼስ።


\par }{\PP \VS{15}ታናራ ዲዛይቲ ኢንቴና ሳሮ ጌቴስ፤ ኣማኖ ጋሶን ኑና ሲቂዛይታ ኡባ ሳሮ ጊቴ፤ ጾሳ ኪያቴꬂ ኢንቴናራ ጊዶ።


\par }