ማቶሳ.
5.
ዳሮ ደረይ ሺቅዳይሳ የሱሲ በእዳ ዎደ ዙማ ቦላ ከይድ ኡትስ። እያ ታማረት እያኮ ሺቅን፥ 
ሀይሳዳ ያግድ ታማርስስ፦ 
“ባንታ አያናን ማንቆት አንጀትዳይሳታ፥ ሳሎ ካዎተꬃይ ኤንታሳ። 
ዬከይሳት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ምንꬆ ደማና። 
ባንታ ዎዛናን አሽከት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ሳኣ ላታና። 
ፅሎባ ኦꬃናዉ ኮሻተይሳትነ ሳሞተይሳት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ካላና። 
ማረይሳት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ማሮተꬅ ደማና። 
ዎዛና ጌሻት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ፆሳ በአና። 
ስገይሳት አንጀትዳይሳታ፥ ኤንቲ ፆሳ ናይታ ጌተትድ ፄገታና። 
ፅሎባ ኦꬅያ ግሾ ግድ፥ ጎደተይሳት አንጀትዳይሳታ፥ ሳሎ ካዎተꬃይ ኤንታሳ። 
“አሳይ ህንተና ታ ግሾ ግድ ጫይያ ዎደ፥ ጎድያ ዎደነ ህንተ ቦላ ኢታባ ኡባ ዎርዶን ኦድስያ ዎደ ህንተ አንጀትዳይሳታ። 
ህንተ ዎይቶይ ሳሎን ግታ ግድያ ግሾ ኡፋይትተ፥ ሀሹ ጊተ። ህንተፈ ካሰ ደእያ ናበታ ሄሳዳ ጎድዶሶና። 
“ህንተ ቢታስ ማፅነ፤ ማፅነይ ባ ማፅነተꬃ አግኮ፥ ባ ማልኦተꬃ ዋት ዛር ደማኔ? ካረ ሆልን አሳን የታናፐ አትሽን፥ አይብስካ ማደና። 
“ህንተ ቢታስ ፖኦ፤ ዙማ ቦላ ደእያ ካታምያ ቆሰታናዉ ዳንዳኡኩ። 
ፆምፐ ኦይꬅድ ሶን ደእያ አሳ ኡባስ ፖአና መላ ꬎቃ ሶን ዎꬄስፐ አትሽን፥ ዳሎ ግዶን ዎይ ባዋ። 
ሄሳ መላ አሳይ ህንተ ሎኦ ኦሱዋ በእድ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋ ቦንቻና መላ ህንተ ፖኦይ አሳ ስንꬃን ፖኦ። 
“ታኒ ሙሰ ህግያነ ናበታ ቃላ ሻራናዉ ይዳ ህንተዉ ዳኖፖ። ታኒ፥ ኤንቲ ኦድዳይስ ቱማ ግደይሳ ቆንጭሳናዉ ያስፐ አትሽን፥ ሻራናዉ ያቢከ። 
ታ ህንተዉ ቱማ ኦዳይስ፤ ሳሎይነ ሳእ አꬋና ጋካናዉ ህገ ኡባይ ፖለታናፐ አትሽን፥ ህግያፈ እስ ቃላይ ዎይኮ ፕዳለይ አና። 
ሄሳ ግሾ፥ ሀ ኪታታፐ ጉፅያ እስ ኪታ መንꬅያ ኦንካ ቃስ ሀራታ ሄሳꬆ ኦꬃና መላ ታማርሰይ ኦንካ ሳሎ ካዎተꬃን ኡባፈ ጉꬃ ግዳና። ሽን ሀ ኪታ ፖለይስነ ሀራታካ ፖላና መላ ታማርሰይ ሳሎ ካዎተꬃን ግታ ግዳና። 
ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ፅሎተꬃይ ፋርሳወታ ፅሎተꬃፈነ ህገ አስታማረታ ፅሎተꬃፈ አꬎና እፅኮ፥ ሳሎ ካዎተꬃ ገለከታ። 
“ህንተ ማይዛታስ፥ ‘ዎꬎፕተ፤ ሸምፖ ዎꬍዳ ኦንካ ፕርደታና’ ጌተቶይሳ ስእደታ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ባ እሻ ቦላ ሀንቀትያ ኡባይ ፕርደታና። ባ እሻ ጫይያ ኦንካ ዳይና ስን ፕርዳስ ሺቃና። ባ እሻኮ፥ ‘ኤያይ’ ግያ ኦንካ ቃስ ጋናመ ታማን ፕርደታና። 
“ሄሳ ግሾ፥ ኔኒ ነ ያርሹዋ ያርሽያ ዎደ፥ ነ እሻ ቆህዳባይ ነዉ አኬከትኮ፥ 
ነ ያርሹዋ ሄ በሳን አጋዳ ባ፤ ኮይሮታ ባዳ ነ እሻራ ጊጋ፤ ያታ ስማዳ፥ ነ ያርሹዋ ፆሳስ ያርሻ። 
“ነና ሞተይሳራ ፕርዳ ኬꬅ ባሸ ኦገ ቦላ እያራ ጊጋ። ሄስ አቶ ጊኮ እ ነና ዳይና ስን ኤፋና። ዳይናይ ነና ቃቸይሳስ አꬅድ እማና፤ እ ነና ዎይነን የጋና። 
ታ ቱማ ኦዳይስ፤ ነ ቦላ ፕርደትዳ አጩዋ እስ ሳንትመይ አቶና ጭጋ ኦንጋና ጋካናዉ ቃሾ ኬꬃፈ ከያካ። 
“ሀይሳፈ ካሰ፥ ‘ላይማቶፕተ’ ጌተቶይሳ ስእደታ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፥ ማጫስ ፄልድ፥ አሞትዳ ኡባይ ባ ዎዛናን ኢራ ላይማቴስ። 
ነ ኡሻቻ አይፈይ ነዉ ናጋራስ ጋሶ ግድኮ፥ ከሳ ሆላ። ነ አሳተꬃይ ኩመꬅ ጋናመ ታማን ዎꬋናፐ ነ አሳተꬃፈ እሶይ ꬋይኮ ነዉ ሎኦ። 
ነ ኡሻቻ ኩሸይ ነዉ ናጋራስ ጋሶ ግድኮ፥ እያ ቃንፃ ሆላ። ነ አሳተꬃይ ኩመꬅ ጋናመ ታማን ዎꬋናፐ ነ አሳተꬃፈ እሶይ ꬋይኮ፥ ነዉ ሎኦ። 
“ ‘ባ ማቼስ አንጆ ዎርቃተ እሞ’ ጌተትስ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ባ ማቹያ ላይማቶና ደእሽን ብልያ ኦንካ እያ ላይማታና መላ ኦꬄስ። ሄሳዳካ፥ አንጀትዳ ማጫስዉ ኤክያ ኡባይ ላይማቴስ። 
“ህንተ ማይዛታኮ፥ ‘ዎርዶን ጫቆፍተ፤ ህንተ ፆሳ ስንꬃን ጫቅዳይሳ ፖልተ’ ጌተትዳይሳ ስእደታ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ኡባራካ ጫቆፍተ። ፆሳይ ኡትያ አራታ ግድያ ግሾ፥ ሳሎን ጫቆፍተ። 
እያ ቶሆይ የꬍያ ሶ ግድያ ግሾ፥ ሳአንካ ጫቆፍተ። ግታ ካዋ ካታማ ግድያ ግሾ፥ የሩሳላመንካ ጫቆፍተ። 
ህንተ ብናናፐ እሱዋካ ቦꬅ ዎይኮ ካሬꬅ ኦꬃናዉ ዳንዳኦና ግሾ፥ ህንተ፥ ህንተ ሁጰንካ ጫቆፍተ። 
ሄሳ ግሾ፥ ህንተ ቃላይ፥ ‘ኤ’ ዎይኮ ‘አካይ’ ግዶ። ሄሳፈ ካረ ከየይ ፃላሄፐ ዬስ። 
“ ‘አይፈ ግሾ አይፈ፤ አቻ ግሾ አቸ’ ጌተትዳይሳ ስእደታ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ቦላ ኢታባ ኦꬅያ ኡራራ ኤቀቶፍተ። ኦንካ ነ ኡሻቻ ሻካላ ባቅኮ ነ ሀድርሳ ሻካላ በሳ። 
እስ አስ ነ ሻምዝያ ኤካናዉ ነና ሞትኮ፥ ነ ኮትያ ጉጃዳ እማ። 
እስ አስ ነና ዎልቃን ባባ ቶስድ እስ ሳተ ኦገ ባራ ባና መላ ነና ኡንኤꬅኮ፥ እያራ ናምኡ ሳተ ኦገ ባ። 
ዎስያ ኦደስካ እማ፤ ኔፐ ታልአናዉ ኮይያ ኦናካ ድጎፋ። 
“ ‘ነና ዶሰይሳ ዶሳ፤ ነና እፀይሳ እፃ’ ጌተቶይሳ ስእደታ። 
ሽን ታ ህንተዉ ኦዳይስ፤ ህንተ ሞርከታ ዶስተ፤ ህንተና ቆሄይሳታስ ዎስተ። 
ሄሳꬆ ህንተ ኦꬅኮ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋስ ህንተ ናይታ ግዳና። እ ኢታታስነ ሎኦታስ አዋ ከሴስ፤ ፅሎታስነ ናጋራንቾታስ ባ እራ ቡክሴስ። 
ህንተና ዶስያ አሳ ፃላላ ህንተ ዶስኮ፥ ህንተዉ አይ ዎይቶይ ደኢ? ሀር አቶሽን፥ ቃራፃ ቃንፅሰይሳትካ ሄሳ ኦꬆሶና። 
ህንተ፥ ህንተ እሻታ ፃላላ ሳሮꬅኮ፥ ሀራታፐ አይ ሀራ አꬍያባ ኦꬅደቲ? ሀር አቶሽን፥ ፆሳ አማኖና አሳይካ ሄሳ ኦꬆሶና። 
ህዛ፥ ሳሎን ደእያ ህንተ አዋይ ፖሎ ግዶይሳዳ ህንተካ ፖሎ ግድተ።” 
