16
1 Nagaplano ang tawo, pero ang Ginoo ang nagabuot kon matuman ina nga plano ukon indi.*
2 Mahimo nga nagahunahuna kita nga husto na gid ang tanan ta nga ginahimo, pero ang Ginoo ang makahukom kon ano gid ang aton motibo.
3 Itugyan sa Ginoo ang tanan nga ginaplano mo nga himuon, kag mangin madinalag-on ka.
4 Ginhimo sang Ginoo ang tanan nga may katuyuan,† bisan ang mga malain nga gintalana niya nga malaglag.
5 Ginakangil-aran sang Ginoo ang tanan nga bugalon, kag sigurado gid nga pagasilutan sila.
6 Kon ginahigugma ta ang Ginoo nga may katutom, patawaron niya ang aton mga sala. Kon ginatahod ta siya, makalikaw kita sa kalautan.
7 Kon nalipay ang Ginoo sa aton pagginawi, nagahimo siya sang paagi nga ang aton mga kaaway magpakig-abyan sa aton.
8 Mas maayo pa ang gamay nga manggad nga ginpangabudlayan sing husto sang sa madamo nga manggad nga ginkuha sa malain nga paagi.
9 Nagaplano ang tawo, pero ang Ginoo ang nagapatigayon sa sina nga plano.
10 Kon maghukom ang hari nga ginatuytuyan sang Dios, husto permi ang iya paghukom.‡
11 Indi luyag sang Ginoo nga magpangdaya kita sa aton negosyo.
12 Ginakangil-aran sang mga hari ang paghimo sang malain, kay ang ila pagdumala makapadayon lamang kon maghimo sila sing matarong.
13 Nalipay ang mga hari sa mga tawo nga wala nagabutig; palangga nila ang mga tawo nga nagasugid sing matuod.
14 Kon mangakig ang hari mahimo nga may patyon siya, gani ang maalamon nga tawo nagatinguha gid nga indi mangakig ang hari.
15 Kon nalipay ang hari sa isa ka tawo, indi niya siya pagpatyon; pakitaan niya siya sing kaayo nga pareho sa ulan sa tion sang tigtulubo sang mga tanom.§
16 Mas labing maayo ang pag-angkon sang kaalam kag pag-intiendi sang sa pag-angkon sang bulawan kag pilak.
17 Ang tawo nga nagakabuhi sing husto nagalikaw sa malain, kag ang nagabantay sang iya kaugalingon layo sa katalagman.
18 Ang pagpabugal kag pagkamatinaas-taason sang tawo makalaglag sa iya.
19 Mas maayo pa nga magkabuhi nga mapainubuson kaupod sa mga imol sang sa magpartidahay sang mga inagaw kaupod sa mga bugalon.
20 Ang tawo nga nagapamati kon tudluan magauswag. Bulahan ang tawo nga nagasalig sa Ginoo.
21 Ang maalamon nga tawo ginakilala nga may husto nga pag-intiendi, kag kon manami siya maghambal makatuon ang iban sa iya.
22 Kon may kaalam ka, makapaayo kag makapalawig ina sa imo kabuhi,* pero kon buang-buang ka, silutan ka tungod sang imo pagkabuang-buang.
23 Ang maalamon nga tawo nagabantay gid sang iya ginahambal, gani makatuon ang iban sa iya.
24 Ang matam-is nga mga pulong pareho sa honey; makapalipay kag makapabaskog ini sa kabuhi sang tawo.
25 Mahimo nga nagahunahuna ka nga ara ka sa husto nga dalan, pero gali ang padulungan sini amo ang kamatayon.
26 Ang kagutom nagatulod sa tawo nga mag-obra.
27 Ang malain nga tawo nagaplano sing malain, kag ang iya mga ginahambal makahalit nga daw sa kalayo nga makapaso.
28 Ang manuglibak nga tawo nagapaumpisa sang inaway kag nagaguba sang pag-abyanay.
29 Ginaganyat sang mapintas nga tawo ang iya isigkatawo nga maghimo sang malain.
30 Mag-andam kamo sa mga tawo nga nagayuhom-yuhom kag nagapulupangilay kay basi may malain sila nga plano.
31 Ang katigulangon isa ka kadungganan† nga maangkon sang tawo nga may matarong nga kabuhi.
32 Mas maayo pa ang tawo nga mapinasensyahon sang sa tawo nga gamhanan. Mas maayo pa ang tawo nga makakontrolar sang iya kaugalingon sang sa tawo nga makakontrolar sang isa ka siyudad.
33 Nagagabot-gabot ang mga tawo para mahibaluan nila kon ano ang ila himuon, pero ang Ginoo ang nagabuot sa resulta sini.
* 16:1 ukon, Ang tawo nagaplano kon ano ang iya ihambal, pero ang Ginoo ang nagabuot kon ano gid ang iya ihambal. † 16:4 nga may katuyuan: ukon, sa iya katuyuan ‡ 16:10 ukon, Nagahukom ang hari nga may awtoridad halin sa Dios, kag husto permi ang iya paghukom. § 16:15 tion sang tigtulubo sang mga tanom: sa English, spring * 16:22 makapaayo…kabuhi: sa literal, tuburan ini nga nagahatag sang kabuhi. † 16:31 Ang katigulangon isa ka kadungganan: sa literal, ang mga uban korona sang pagpadungog.