11
1 Sadtong nahauna nga tuig sang paghari ni Darius nga Medianhon, ako ang nagbulig kag nagdepensa kay Micael.
Ang mga Hari sa South kag sa North
2 “Karon, isugid ko na sa imo ang kamatuoran: May tatlo pa ka hari nga magahari sa Persia. Ang ikaapat nga hari nga magasunod sa ila nga tatlo mas manggaranon pa sang sa ila. Paagi sa iya manggad, mangin gamhanan siya, kag pagasulsulan niya ang iban nga mga ginharian nga magpakig-away kontra sa ginharian sang Greece. 3 Pagkatapos may isa ka gamhanan nga hari nga magaabot. Madamo nga nasyon ang iya pagasakupon, kag himuon niya ang gusto niya himuon. 4 Kon maggamhanan na gid siya, maguba ang iya ginharian kag matunga sa apat ka direksyon sang kalibutan, pero indi ang iya mga kaliwat ang magahari. Ang magabulos nga mga hari indi makadumala nga pareho sang iya pagdumala. Kuhaon matuod ang iya ginharian kag ihatag sa iban, indi sa iya mga kaliwat.
5 “Ang hari sa south* mangin gamhanan. Pero ang isa sa iya mga heneral mangin mas gamhanan sang sa iya. Kag sa ulihi magahari man ini nga heneral kag mangin gamhanan ang iya nga ginharian. 6 Pagkaligad sang pila ka tuig, magadampiganay ining duha ka ginharian. Tungod kay ipaasawa sang hari sa south ang iya anak nga babayi sa hari sa north.† Pero indi magdugay ang gahom sang babayi kag pati ang gahom sang hari sa north. Kay sa sina nga tion, pagapatyon ang babayi kag ang iya bana kag bata,‡ pati ang mga nagaatipan sa iya.§
7 “Sa ulihi, ang utod sang babayi mangin hari sang ginharian sa south. Siya ang magabulos sa iya amay. Salakayon niya ang mga soldado sang hari sa north kag sudlon ang napaderan nga banwa* sini. Magapakig-away siya sa ila kag magadaog siya. 8 Dal-on niya pabalik sa Egypt ang mga imahen sang ila mga dios kag ang ila malahalon nga mga pagkabutang nga bulawan kag pilak. Sa sulod sang pila ka tuig, indi na siya magpakig-away sa hari sa north. 9 Pero sa ulihi salakayon siya sang hari sa north, pero mapierdi ining hari sa north kag magapuli sa iya lugar.
10 “Magatipon sang madamo nga soldado ang mga anak sang hari sa north para magpreparar sa pagpakig-away. Ang isa sa ila magasalakay nga daw sa baha nga indi mapunggan. Magasalakay siya hasta sa napaderan nga banwa sang hari sa south. 11 Kag tungod sa kaakig sang hari sa south, magapakig-away siya sa hari sa north, kag pierdihon niya ang madamo nga soldado sini. 12 Tungod sang iya pagdaog, magapabugal siya kag madamo pa gid ang iya pamatyon, pero indi siya magapabilin nga madinalag-on. 13 Kay magatipon liwat ang hari sa north sang mas madamo pa gid nga mga soldado sang sa una. Kag pagkaligad sang pila ka tuig, magasalakay siya liwat kaupod sang iya madamo kag armado gid nga mga soldado.
14 “Sa sina nga panahon, madamo ang magakontra sa hari sa south. Isa na sa magakontra amo ang mga kapareho mo nga mga Israelinhon nga mapintas. Himuon nila ini bilang katumanan sang palanan-awon, pero mapierdi sila. 15 Dayon salakayon sang hari sa north ang isa ka napaderan nga banwa sang ginharian sa south. Kibunon nila ini kag sudlon. Wala gid sang may mahimo ang mga soldado sang ginharian sa south pati na ang ila pinakamaayo nga mga soldado, tungod kay indi nila masarangan ang kaaway. 16 Gani himuon sang hari sa north ang bisan ano nga gusto niya nga himuon, kag wala gid sing may makapugong sa iya. Sakupon niya ang matahom nga duta sang Israel, kag magapasakop ini sing bug-os sa iya nga gahom.† 17 Determinado gid ang hari sa north nga magsalakay sa ginharian sa south sa bug-os nga kusog sang iya ginharian. Pero magapakigdampig anay siya sa hari sa south paagi sa pagpaasawa sang iya anak sa hari, agod paagi sa iya anak malaglag ang ginharian sa south. Pero indi magakontra ang babayi sa ginharian sa south kag indi siya magaapin sa iya amay. 18 Gani ang mga banwa na lang anay nga malapit sa dagat ang salakayon sang hari sa north, kag madamo sa ila ang iya sakupon. Pero pauntaton sang isa ka pangulo ang iya pagpakahuya sa iban, kag sa baylo siya mismo amo ang mahuy-an. 19 Gani magapuli siya sa napaderan nga mga banwa sang iya nasyon. Pero mapierdi siya, kag amo na ato ang iya katapusan.
20 “Ang magabulos sa iya nga hari magasugo sang isa ka opisyal nga magapuwersa sa mga tawo nga magbayad sang buhis para sa dugang nga manggad sang iya ginharian. Pero sa indi madugay mapatay ang ini nga hari, pero indi sa inaway ukon tungod nga may naakig sa iya.
21 “Ang magabulos sa iya nga hari isa ka tawo nga talamayon, kag wala kuntani sang kinamatarong sa paghari. Sa wala gid ginalaumi sang mga tawo, gulpi lang nga pagaagawon niya ang paggahom sa ginharian paagi sa daya. 22 Madamo nga kaaway nga mga soldado ang iya pagalaglagon, kag patyon niya pati ang pangulo nga pari.‡ 23 Magapakigdampig ang iban nga mga nasyon sa iya, pero sa ulihi dayaan niya sila. Mangin gamhanan siya bisan gamay lang ang iya ginharian. 24 Sa wala gid ginalaumi sang mga tawo, gulpi lang nga magasalakay siya sa mauswagon nga mga lugar sang isa ka probinsya. Himuon niya ang wala mahimo sadto sang iya mga katigulangan. Partidahon niya sa iya mga sumulunod ang mga butang nga maagaw niya sa inaway. Magaplano pa siya sa pagsalakay sa napaderan nga mga banwa, pero sa malip-ot lang nga tion.
25 “Kaupod sang madamo niya nga mga soldado, magapangisog siya sa pagpakig-away sa hari sa south. Pero magapakig-away sa iya ang hari sa south nga may madamo nga soldado nga armado gid. Mapierdi ang hari sa south tungod sa malain nga padihot sang iya mga kaaway kontra sa iya. 26 Laglagon siya sang iya mismo mga tinawo. Gani mapierdi ang iya mga soldado kag madamo sa ila ang magakalamatay.
27 “Magaayuhay ining duha ka hari pero pareho sila nga magabutig kag magahunahuna sang malain kontra sa isa kag isa. Indi magmadinalag-on ang ila katuyuan kontra sa isa kag isa. Kag magapadayon ang ila pag-inaway tungod kay wala pa mag-abot ang katapusan sa natalana nga tion. 28 Magapuli ang hari sa north sa iya lugar dala ang madamo nga pagkabutang nga nakuha niya sa inaway. Pero sa wala pa siya makapuli, hingabuton niya ang katawhan sang Dios kag ang ila relihiyon.§ Pagkatapos sini, magapuli siya sa iya lugar.
29 “Sa natalana nga tion, salakayon niya liwat ang ginharian sa south, pero ang matabo sa sina nga tion indi na pareho sang natabo sang una. 30 Kay salakayon siya sang mga barko nga halin sa west. Kag tungod sa kahadlok, magaatras siya kag magapuli. Ipaupok niya ang iya kaakig sa katawhan sang Dios kag sa ila relihiyon, pero mangin maayo siya sa mga nagsikway sang ila relihiyon.*
31 “Suguon sang hari sa north ang iya mga soldado sa pagdagta sang napaderan nga templo. Pauntaton niya ang adlaw-adlaw nga paghalad kag ipabutang sa templo ang makangilil-ad nga butang nga mangin kabangdanan nga pabay-an ang templo. 32 Intuon niya ang mga nagsikway sang ila relihiyon sa paghimo sang mahigko nga mga butang. Pero magapangisog sa pagpamatok sa iya ang mga tawo nga nakakilala gid sa Dios.
33 “Ang mga nakaintiendi sang kamatuoran magatudlo sa madamo nga tawo, pero hingabuton sila sa sulod sang pila ka adlaw. Ang iban sa ila patyon sa espada ukon sunugon, kag ang iban bihagon ukon kuhaan sang mga pagkabutang. 34 Sa sina nga paghingabot sa ila, diutay lang ang magabulig sa ila, pero madamo nga tawo nga indi sinsero ang magaupod sa ila. 35 Hingabuton ang iban nga nakaintiendi sang kamatuoran para mangin putli ukon matinlo ang ila kabuhi hasta mag-abot ang katapusan, nga magaabot sa natalana nga tion.
36 “Himuon sang hari sa north ang bisan ano nga luyag niya himuon. Kabigon niya ang iya kaugalingon nga labaw sa tanan nga dios, kag magapabugal siya kontra sa Dios nga labaw sa tanan nga dios. Magamadinalag-on siya hasta sa tion nga ipakita sang Dios ang iya kaakig, tungod kay kinahanglan gid nga matabo ang mga butang nga gintalana sang Dios nga matabo. 37-38 Indi niya pagkilalahon ang mga dios sang iya mga katigulangan ukon ang dios nga ginapalangga sang mga babayi. Sa baylo, kabigon niya ang iya kaugalingon nga labaw sa ila tanan. Wala siya sing iban nga padunggan nga dios magluwas sa dios nga manugsalakay sang napaderan nga mga banwa. Padunggan niya ini nga dios nga indi gani kilala sang iya mga katigulangan. Halaran niya ini sang bulawan, pilak, malahalon nga mga bato, kag iban pa nga malahalon nga mga regalo. 39 Salakayon niya ang pinakamabakod nga mga banwa sa bulig sang sadto nga dios nga indi kilala sang iya mga katigulangan. Padunggan niya ang mga tawo nga maayo sa iya paagi sa pagpadumala sa ila sa madamo nga katawhan. Kag hatagan niya sila sang duta bilang balos sa ila.
40 “Pag-abot sang katapusan, magapakig-away ang hari sa south sa hari sa north. Pero salakayon siya sang hari sa north nga may mga karwahe kag mga manugkabayo kag madamo nga barko. Ini siya magasalakay nga daw sa baha sa madamo nga nasyon kag panglaglagon niya sila. 41 Salakayon niya pati ang matahom nga duta sang Israel, kag madamo nga tawo ang mapatay. Pero makapalagyo sa iya ang Edom, ang Moab, kag ang mga pangulo sang mga Ammonhon. 42 Madamo nga nasyon ang iya salakayon, isa na ang Egypt. 43 Mangin iya ang mga bulawan, mga pilak, kag ang tanan nga manggad sang Egypt. Sakupon niya ang taga-Libya kag taga-Ethiopia.† 44 Pero may mga balita halin sa east kag north nga makapakulba sa iya. Gani magasalakay siya sa puwerte nga kaakig, kag madamo nga tawo ang iya pamatyon. 45 Magapatindog siya sang iya harianon nga tolda sa tunga-tunga sang dagat‡ kag sang matahom kag balaan nga bukid.§ Pero sa ulihi mapatay siya nga wala gid sing may magabulig sa iya.”
* 11:5 ang hari sa south: siguro ang buot silingon, ang hari sang Egypt. Amo man halin sa bersikulo 6 hasta sa 40. † 11:6 hari sa north: siguro ang buot silingon, ang hari sang Syria. Amo man halin sa bersikulo 7 hasta sa 40. ‡ 11:6 bata: Amo ini sa iban nga dumaan nga mga teksto. Sa Hebreo, amay. § 11:6 ang mga nagaatipan sa iya: ukon, ang mga nagasuporta sa iya * 11:7 napaderan nga banwa: ukon, mabakod nga depensa. Amo man sa bersikulo 10, 19, 38 kag 39. † 11:16 magapasakop…gahom: ukon, may gahom siya sa paglaglag sini ‡ 11:22 pangulo nga pari: sa literal, pangulo sang kasugtanan § 11:28 ang katawhan sang Dios kag ang ila relihiyon: sa literal, balaan nga kasugtanan * 11:30 nagsikway sang ila relihiyon: siguro ang buot silingon, ang mga malain nga mga Israelinhon. Amo man sa bersikulo 32. † 11:43 Ethiopia: sa Hebreo, Cush ‡ 11:45 dagat sang Mediteraneo § 11:45 matahom kag balaan nga bukid sa diin nagatindog ang templo.