\NormalFont\ShortTitle{Hoseas}

{\MT Hoseas



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Ini ang mensahi nga ginpahayag sang
{\ND{Ginoo}} kay Hoseas nga anak ni Beeri sang panahon nga naghari sa Juda si Uzia,
{\ADD{dayon}} si Jotam, si Ahaz, kag si Hezekia, kag sang panahon nga naghari sa Israel si Jeroboam nga anak ni Joash.


\par }{\SH Ang Asawa kag mga Anak ni Hoseas
\par }
{\PP \VS{2}Ang una nga ginhambal sang
{\ND{Ginoo}} kay Hoseas amo ini: “Magpangasawa ka sang babayi nga magapanginlalaki,\FTNT{*}{{\FR 1:2 }{\FQ{magapanginlalaki:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{nagabaligya sang iya lawas}}} kag ang inyo kabataan kabigon nga mga anak sang babayi nga nagapanginlalaki. Kay magapakita ini nga ang akon katawhan daw nagapanginlalaki man paagi sa ila pagsikway sa
{\ND{Ginoo}}{\ADD{kag pagsimba sa mga dios-dios}}.”


\par }{\PP \VS{3}Gani ginpangasawa ni Hoseas si Gomer nga anak ni Diblaim. Sang ulihi nagbusong si Gomer. Kag sang natawo ang ila anak nga lalaki,

\VS{4}nagsiling ang
{\ND{Ginoo}} kay Hoseas, “Ngalani ang bata nga Jezreel,\FTNT{†}{{\FR 1:4 }{\FQ{Jezreel:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{nagasab-og ang Dios,
}}{\FT{nga nagakahulugan sang pagtubo kag kauswagan (tan-awa sa bersikulo 11). Pero sa sini nga bersikulo ang ini nga ngalan nagakahulugan nga laptahon sang Dios ang mga Israelinhon tungod sang ila kalautan.}}} kay sa indi madugay pagasilutan ko ang hari sang Israel tungod sang mga pagpamatay nga ginhimo sang iya katigulangan nga si Jehu sa
{\ADD{banwa sang}} Jezreel. Dulaon ko ang ginharian sang Israel.

\VS{5}Sa sina nga tion ipapierdi ko ang mga soldado sang Israel sa Kapatagan sang Jezreel.”


\par }{\PP \VS{6}Nagbusong liwat si Gomer kag nagbata sing babayi. Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}} kay Hoseas, “Ngalani ang bata nga Lo Ruhama,\FTNT{‡}{{\FR 1:6 }{\FQ{Lo Ruhama:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{wala pagkaluoyi}}} kay indi ko na pagkaluoyan ukon pagpatawaron ang katawhan sang Israel.

\VS{7}Pero kaluoyan ko ang katawhan sang Juda.
{\ADD{Ako,}} ang
{\ND{Ginoo}} nga ila Dios, magaluwas sa ila paagi sa akon gahom kag indi paagi sa inaway—sa pana, sa espada, sa mga kabayo ukon sa mga manugkabayo.”


\par }{\PP \VS{8}Sang malutas na ni Gomer ang iya bata nga si Lo Ruhama, nagbusong liwat siya kag nagbata sing lalaki.

\VS{9}Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}}{\ADD{kay Hoseas}}, “Ngalani ang bata nga Lo Ami,\FTNT{§}{{\FR 1:9 }{\FQ{Lo Ami:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{indi akon katawhan}}} kay ang katawhan sang Israel indi akon katawhan kag ako indi ila
{\ADD{Dios}}.

\VS{10}Pero magaabot ang tion nga
{\ADD{kaluoyan ko sila kag pakamaayuhon}}; mangin pareho sila kadamo sa balas sa baybayon nga indi masukob ukon maisip. Sa karon ginatawag sila nga, ‘Indi akon katawhan,’ pero sa ulihi pagatawgon sila nga, ‘Mga anak sang buhi nga Dios.’

\VS{11}Magaisa liwat ang mga katawhan sang Juda kag sang Israel, kag magapili sila sang isa ka pangulo. Magauswag sila liwat sa ila duta.\FTNT{*}{{\FR 1:11 }{\FQ{Magauswag…duta:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}} Daw ano kasadya ang ina nga tion para sa Jezreel.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}“Gani tawga ninyo ang inyo kapareho nga mga Israelinhon nga ‘Akon katawhan’\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FQ{Akon katawhan:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Ami}}} kag ‘Ginkaluoyan.’\FTNT{†}{{\FR 2:1 }{\FQ{Ginkaluoyan:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Ruhama}}}


\par }{\SH Nagpanginlalaki si Gomer
\par }
{\PP \VS{2}“Mga anak, sawaya ninyo ang inyo iloy bisan nga indi ko na siya asawa, kag indi na niya ako bana. Sawaya ninyo siya nga untaton na niya ang pagpanginlalaki.

\VS{3}Kon indi gani siya mag-untat ubahan ko siya kag mangin hublas siya pareho sang iya pagkatawo. Himuon ko siya nga pareho sang kamingawan ukon desierto, kag mapatay siya sa kauhaw.

\VS{4-5}Kag kamo nga iya mga anak indi ko pagkaluoyan, kay mga anak kamo sang babayi nga nagapanginlalaki. Makahuluya ang ginahimo sang inyo iloy nga nagbata sa inyo. Nagsiling pa siya, ‘Magalagas ako sa akon mga lalaki nga amo ang nagahatag sa akon sang akon pagkaon, tubig, mga tela nga delana\FTNT{‡}{{\FR 2:4-5 }{\FQ{delana:
}}{\FT{sa English,
}}{\FQA{wool}}} kag linen, lana, kag bino.’


\par }{\PP \VS{6}“Gani kudalan ko siya sang tunukon nga mga kahoy-kahoy para indi siya makaguwa.

\VS{7}Lagson niya ang iya mga lalaki pero indi niya sila maabtan. Pangitaon niya sila pero indi niya makita. Dayon magasiling siya, ‘Mabalik na lang ako sa akon una nga bana, kay mas maayo pa ang akon kahimtangan sadto sang sa subong.’


\par }{\PP \VS{8}“Wala niya ginahunahuna nga ako ang naghatag sa iya sang mga uyas, duga sang ubas, lana, kag sang madamo nga pilak kag bulawan nga ginhimo nila nga
{\ADD{imahen ni}} Baal.\FTNT{§}{{\FR 2:8 }{\FQ{ginhimo…Baal:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{gin-gamit nila sa pagsimba kay Baal.}}}

\VS{9}Gani sa tion sang tig-alani bawion ko ang mga uyas kag duga sang ubas nga ginhatag ko. Kag bawion ko man ang mga tela nga delana kag linen nga ginhatag ko para itabon sa iya pagkahublas.

\VS{10}Kag karon ubahan ko siya sa atubangan sang iya mga lalaki, kag wala sing may makaluwas sa iya sa akon kamot.

\VS{11}Pauntaton ko na ang tanan niya nga mga selebrasyon, ang natalana nga mga tion sang pagsimba nga ginasaulog niya kada tuig, kada bulan, kag kada semana.\FTNT{*}{{\FR 2:11 }{\FQ{kada bulan, kag kada semana:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan, kag Adlaw nga Inugpahuway}}}

\VS{12}Pierdihon ko ang iya mga tanom nga ubas kag mga kahoy nga higera nga siling niya ginbayad sa iya sang iya mga lalaki. Himuon ko ang mga talamnan sini nga masiot nga kakahuyan, kag ang mga bunga sini kaunon sang talunon nga mga sapat.

\VS{13}Silutan ko siya tungod nga may mga tion nga nagasunog siya sang insenso sa mga
{\ADD{imahen ni}} Baal. Nagsuksok siya sang mga alahas kag naglagas sa iya mga lalaki, pero ako ya ginkalimtan niya.
{\ADD{Ako,}} ang
{\ND{Ginoo}}, ang nagasiling sini.


\par }{\PP \VS{14}“Pero karon, dal-on ko siya sa kamingawan kag pangaluyagan
{\ADD{liwat}} hasta nga mapaluyag ko siya.

\VS{15}Paghalin namon didto ibalik ko sa iya ang iya mga talamnan sang ubas, kag himuon ko ang Kapatagan sang Acor\FTNT{†}{{\FR 2:15 }{\FQ{Acor:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{kagamo}}} nga alagyan nga magapadumdom sang maayo nga palaabuton. Sabton niya ako pareho sang iya ginhimo sadtong bataon pa siya, sang pagguwa niya sa Egypt.”


\par }{\PP \VS{16}Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}}{\ADD{sa mga Israelinhon}}, “Sa sina nga tion
{\ADD{nga magabalik kamo sa akon}}, pagatawgon ninyo ako nga inyo bana, kag indi na ninyo ako pagatawgon nga inyo Baal.\FTNT{‡}{{\FR 2:16 }{\FQ{Baal:
}}{\FT{Ngalan ini sang isa ka dios sa Canaan nga ginpangalan sang mga Israelinhon sa
{\ND{Ginoo}}. Ang Baal nagakahulugan man nga “agalon.”}}}

\VS{17}Indi ko na gid kamo pagpamitlangon sang mga ngalan ni Baal.

\VS{18}Sa sina nga tion magahimo ako sang kasugtanan sa tanan nga klase sang sapat
{\ADD{nga indi nila kamo pag-anhon}}. Dulaon ko sa duta sang Israel ang
{\ADD{mga armas sa inaway pareho sang}} pana kag espada. Kag tungod nga wala na sing inaway, magatulog kamo nga wala sing may ginakahadlukan nga katalagman.


\par }{\PP \VS{19}“Kabigon ko kamo nga akon asawa hasta san-o. Himuon ko sa inyo ang matarong kag husto. Higugmaon ko kamo kag kaluoyan,

\VS{20}kag mangin matutom ako sa inyo. Gani kilalahon na gid ninyo ako nga
{\ND{Ginoo}}.

\VS{21}{\ADD{Ako,}} ang
{\ND{Ginoo}}, nagasiling nga sa sina nga adlaw sabton ko ang inyo pangamuyo. Paulanon ko para magtubo sa duta

\VS{22}ang mga uyas, ubas kag olibo para sa inyo nga ginatawag nga Jezreel.\FTNT{§}{{\FR 2:22 }{\FQ{Jezreel:
}}{\FT{Si Jezreel (bersikulo 22), si Lo Ruhama kag si Lo Ami (bersikulo 23) mga anak ni Hoseas kag ni Gomer (}}{\XT{1:3-9}}{\FT{), kag ang ila mga ngalan ginpangalan sa Israel.}}}

\VS{23}Paestaron ko kamo sa inyo duta bilang akon katawhan. Ipakita ko ang akon kaluoy sa inyo nga ginatawag nga Lo Ruhama.\FTNT{*}{{\FR 2:23 }{\FQ{Lo Ruhama:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{wala pagkaluoyi}}} Kag kamo nga ginatawag man nga Lo Ami\FTNT{†}{{\FR 2:23 }{\FQ{Lo Ami:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{indi akon katawhan}}} tawgon ko nga akon katawhan, kag magasiling kamo nga ako ang inyo Dios.”




\par }\Chap{3}{\SH Si Hoseas kag ang Iya Asawa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}} sa akon, “Ipakita liwat ang imo gugma sa imo asawa bisan pa nga nagapanginlalaki siya. Higugmaa siya pareho sang paghigugma ko sa katawhan sang Israel bisan pa nga nagasimba sila sa iban nga mga dios paagi sa paghalad sang mga tinapay nga may mga pasas.”


\par }{\PP \VS{2}Gani ginbakal ko siya\FTNT{*}{{\FR 3:2 }{\FQ{ginbakal ko siya:
}}{\FT{Indi mapat-od kon ngaa kinahanglan nga baklon siya. Nagkalain-lain ang interpretasyon parte sini.}}} sa kantidad nga 15 ka bilog nga pilak kag apat ka sako nga barley.\FTNT{†}{{\FR 3:2 }{\FQ{apat ka sako nga barley:
}}{\FT{sa Septuagint,
}}{\FQA{tatlo ka sako nga barley kag pila ka litro nga bino}}}

\VS{3}Kag ginsilingan ko siya, “Magpuyo ka upod sa akon\FTNT{‡}{{\FR 3:3 }{\FQ{Magpuyo ka upod sa akon:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Maghulat ka sa akon.}}} sa malawig nga tion. Indi ka gid maghulid sa iban nga lalaki. Bisan ako indi anay maghulid sa imo.”\FTNT{§}{{\FR 3:3 }{\FQ{Bisan…imo:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Magapuyo ako upod sa imo;
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Magahulat ako sa imo}}}

\VS{4}Kay
{\ADD{nagakahulugan ini nga}} sa malawig nga tion magakabuhi ang katawhan sang Israel nga wala sing hari, opisyal, halad, handumanan nga bato, espesyal nga panapton\FTNT{*}{{\FR 3:4 }{\FQ{espesyal nga panapton:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{efod}}}{\ADD{nga ginagamit sa pagpamakot,}} kag mga dios-dios.

\VS{5}Pero sa ulihi magadangop sila liwat sa
{\ND{Ginoo}} nga ila Dios kag sa ila hari nga
{\ADD{kaliwat ni}} David. Magapalapit sila sa
{\ND{Ginoo}} nga may pagtahod tungod sa iya kaayo.




\par }\Chap{4}{\SH Ang Akusasyon sang Dios Batok sa Israel kag sa Iya mga Pari
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kamo nga mga Israelinhon nga nagaestar sa duta
{\ADD{sang Israel}}, pamatii ninyo ining akusasyon sang
{\ND{Ginoo}} kontra sa inyo: “Wala na sing tawo sa inyo duta nga matutom, nagahigugma, kag nagakilala sa akon.

\VS{2}Sa baylo, ang inyo ginahimo amo ang pagpakamalaot sa iban, pagbinutig, pagpamatay, pagpangawat kag pagpanginlalaki ukon pagpanginbabayi. Lapnag na ini bisan diin, kag nagasunod-sunod lang ang pagpinatyanay.

\VS{3}Tungod sini nagakamala ang inyo duta kag ang tanan nga nagaestar dira nagakalamatay, pati ang
{\ADD{tanan nga}} sapat—ang nagalakat, ang nagalupad kag ang nagalangoy.


\par }{\PP \VS{4}“Pero wala sing basta-basta mag-akusar ukon magpasibangod sa kay bisan sin-o, kay kamo nga mga pari amo ang dapat akusaron.\FTNT{*}{{\FR 4:4 }{\FQ{kay kamo…akusaron:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}}

\VS{5}Kamo kag ang mga propeta malaglag, adlaw man ukon gab-i. Kag laglagon ko man ang inyo mga iloy.\FTNT{†}{{\FR 4:5 }{\FQ{mga iloy:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{iloy,
}}{\FT{nga ang buot silingon ang nasyon sang Israel.}}}


\par }{\PP \VS{6}“Nagkalalaglag ang akon katawhan tungod kay kulang sila sa ihibalo
{\ADD{parte sa akon}}. Kay kamo mismo
{\ADD{nga mga pari}} ginsikway ninyo ang ihibalo
{\ADD{parte sa akon,}} gani isikway ko man kamo bilang akon mga pari. Ginkalimtan ninyo ang akon Kasuguan, gani kalimtan ko man ang inyo mga kabataan.

\VS{7}Samtang nagadamo kamo nga mga pari, nagadamo man ang inyo sala sa akon. Gani himuon ko nga makahuluya ang inyo ginapabugal.\FTNT{‡}{{\FR 4:7 }{\FQ{Gani…ginapabugal:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Ginbaylo ninyo ang inyo dungganon
{\ADD{nga Dios}} sa makahuluya
{\ADD{nga mga dios-dios.}}}}}

\VS{8}Gusto ninyo nga magpakasala ang akon katawhan para makakaon kamo sang ila mga halad sa pagpakatinlo.\FTNT{§}{{\FR 4:8 }{\FT{Suno sa
}}{\XT{Lev. 6:26; 10:17,}}{\FT{ ang mga pari may parte sa sini nga klase sang halad.}}}

\VS{9}Gani subong nga silutan ko ang katawhan, silutan ko man kamo nga mga pari.\FTNT{*}{{\FR 4:9 }{\FQ{Gani…pari:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Subong nga malain kamo nga mga pari, malain man ang katawhan.}}} Silutan ko kamo sa inyo batasan; balusan ko kamo sa inyo mga ginahimo.

\VS{10}Nagakaon kamo matuod, pero indi kamo mabusog. Nagasimba kamo sa mga dios-dios\FTNT{†}{{\FR 4:10 }{\FQ{Nagasimba kamo sa mga dios-dios:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Nagapanginlalaki kamo.
}}{\FT{Amo ini ang buluhaton ni Gomer nga asawa ni Hoseas, kag si Gomer nagarepresentar sang nasyon sang Israel.}}}{\ADD{nga ginapatihan ninyo nga makahatag sang bata}}, pero indi kamo makapabata tungod kay ginsikway ninyo ako

\VS{11}para simbahon ang mga dios-dios.

\par }{\SH Ginapakamalaot sang Dios ang Pagsimba sa mga Dios-dios
\par }
{\PP “Katawhan ko, ang bag-o kag ang daan nga bino nagakuha sang inyo maayo nga panghunahuna.

\VS{12}Nagapangayo kamo sang laygay sa
{\ADD{inyo dios-dios nga}} kahoy. Kag suno sa inyo, nagasabat ini. Ginapatalang kamo sang espiritu nga nagatulod sa inyo sa pagsimba sa mga dios-dios, gani gintalikdan ninyo ako pareho sang babayi nga nagpanginlalaki.

\VS{13}Nagahalad kamo kag nagasunog sang insenso sa putokputokan sang mga bukid, didto sa idalom sang mataas kag madabong nga mga kahoy, kay maayo ini pasilungan. Gani ang inyo mga anak nga dalaga nagapakighilawas kag ang inyo mga umagad nga babayi nagapanginlalaki.

\VS{14}Pero indi ko sila pagsilutan sa ila ginahimo kay kamo mismo nga mga lalaki nagapakighilawas man sa mga babayi nga nagabaligya sang ila lawas sa templo, kag nagahalad pa kamo upod sa ila sang mga halad
{\ADD{para sa mga dios-dios}}. Gani tungod nga kamo nga katawhan wala sing pag-intiendi
{\ADD{parte sa kamatuoran}}, pagalaglagon kamo.


\par }{\PP \VS{15}“Mga taga-Israel, bisan gintalikdan ninyo ako pareho sang babayi nga nagpanginlalaki, indi ninyo pagdalahiga ang mga taga-Juda.

\par }{\PP “Kag
{\ADD{kamo nga mga taga-Juda,}} indi kamo magkadto sa Gilgal kag sa Bet Aven\FTNT{‡}{{\FR 4:15 }{\FQ{Bet Aven:
}}{\FT{buot silingon sa Hebreo,
}}{\FQA{balay sang kalautan.
}}{\FT{Amo ini ang tawag sa lugar sang Betel bilang pagyaguta. Ang buot silingon sang Betel, “balay sang Dios.”}}}{\ADD{para magsimba sa akon}} ukon maghimo sang panaad sa akon ngalan.

\VS{16}Mga matig-a sing ulo ang mga taga-Israel, pareho sang tingkuyan nga babayi nga baka. Gani paano ko sila maatipan pareho sang mga karnero sa latagon?

\VS{17}Nabuyo na sila\FTNT{§}{{\FR 4:17 }{\FQ{sila:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Isa sa mga tribo sa ginharian sang Israel, kag sa sini nga libro nagarepresentar ini sang bilog nga ginharian sang Israel.}}} sa mga dios-dios. Pabay-i na lang sila!

\VS{18}Pagkatapos nila ininom, bira-bira sila pakighilawas. Ang ila mga manugdumala gusto gid nga maghimo sang makahuluya nga mga buluhaton.\FTNT{*}{{\FR 4:18 }{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.}}}

\VS{19}Laglagon gid sila nga daw sa ginapalid sang mabaskog nga hangin, kag mahuy-an sila sa ila nga paghalad
{\ADD{sa mga dios-dios}}.”




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Nagsiling pa ang
{\ND{Ginoo}},}} “Pamati kamo, katawhan sang Israel, pati na kamo nga mga pari kag mga miyembro sang pamilya sang hari, kay ini nga paghukom kontra sa inyo: Daw pareho kamo sa siod, kay ginhalitan ninyo ang mga katawhan sang Mizpa kag sang Tabor.

\VS{2}Nagarebelde kamo sa akon kag nagatinguha gid sa pagpamatay,\FTNT{*}{{\FR 5:2 }{\FQ{nagatinguha gid sa pagpamatay:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}} gani disiplinahon ko kamo tanan.

\VS{3}Nahibaluan ko ang tanan parte sa inyo nga mga taga-Israel;\FTNT{†}{{\FR 5:3 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa bersikulo 5, 9, 11-14 sa Hebreo. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} wala kamo sing may matago sa akon. Nagasimba kamo sa mga dios-dios\FTNT{‡}{{\FR 5:3 }{\FQ{Nagasimba kamo sa mga dios-dios:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Nagapanginlalaki kamo.}}} gani nangin mahigko kamo.


\par }{\PP \VS{4}“Ang inyo mga binuhatan nagapugong sa inyo sa pagbalik sa akon nga inyo Dios. Kay ara sa inyo tagipusuon ang espiritu nga nagatulod sa inyo sa pagsimba sa mga dios-dios, kag wala ninyo ako ginakilala nga
{\ND{Ginoo}}.

\VS{5}Ang inyo pagkamatinaas-taason nagapamatuod nga dapat kamo silutan. Kag tungod sa inyo mga sala malaglag kamo nga mga taga-Israel kaupod ang mga taga-Juda.

\VS{6}Magahalad kamo sang mga karnero, kanding kag baka sa pagdangop sa akon, pero indi ninyo maeksperiensyahan ang akon presensya kay gintalikdan ko na kamo.

\VS{7}Ginluiban ninyo ako tungod kay ang inyo mga anak indi akon. Gani karon, laglagon ko kamo kag ang inyo mga duta sa isa lang ka bulan.\FTNT{§}{{\FR 5:7 }{\FQ{sa isa lang ka bulan:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{sa Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan}}}


\par }{\SH Ang Inaway sang Juda kag sang Israel
\par }
{\PP \VS{8}“Patunuga ang mga budyong kag mga trumpeta
{\ADD{sa pagpaandam sa mga tawo}} sa Gibea kag sa Rama! Ipabati ang singgit sang inaway sa Bet Aven! Magbantay kamo nga katawhan sang Benjamin!\FTNT{*}{{\FR 5:8 }{\FQ{katawhan sang Benjamin:
}}{\FT{Ang Gibea, Rama, Bet Aven parte sadto sang tribo ni Benjamin (}}{\XT{Jos. 18:21-28}}{\FT{).}}}

\VS{9}Malaglag ang Israel sa adlaw sang pagsilot. Sigurado nga matabo ang akon ginasiling kontra sa mga tribo sang Israel!

\VS{10}Ang mga pangulo sang Juda pareho sa mga tawo nga nagapangbalhin sang mga muhon\FTNT{†}{{\FR 5:10 }{\FQ{muhon:
}}{\FT{Tanda ini sang border sang duta. Kon sa English,
}}{\FQA{landmark ukon boundary marker.}}}{\ADD{kay gin-agawan nila sang duta ang Israel}}. Gani ibubo ko sa ila ang akon kaakig pareho sang baha.

\VS{11}Ginadaogdaog ang Israel kag ginalaglag tungod nga ginasilutan ko siya. Kay padayon gid siya nga nagasunod sa mga dios-dios.\FTNT{‡}{{\FR 5:11 }{\FQ{dios-dios:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}}

\VS{12}Daw pareho ako sa sapat-sapat nga nagaut-ot sa Israel kag sa Juda.


\par }{\PP \VS{13}“Sang makita sang Israel kag sang Juda ang ila indi maayo nga kahimtangan,\FTNT{§}{{\FR 5:13 }{\FQ{indi maayo nga kahimtangan:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{balatian kag pilas}}} nagpangayo sang bulig ang Israel sa gamhanan nga hari sang Assyria. Pero indi siya makabulig sa ila.\FTNT{*}{{\FR 5:13 }{\FQ{indi siya makabulig sa ila:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{indi siya makaayo sang ila pilas.}}}

\VS{14}Kay salakayon ko ang Israel kag Juda pareho sang leon
{\ADD{nga nagagus-ab sang iya biktima}}. Ako gid mismo ang magalaglag sa ila. Dal-on ko sila
{\ADD{sa iban nga mga nasyon}}, kag wala sing may makaluwas sa ila.

\VS{15}Pagkatapos mabalik ako sa akon lugar, hasta nga akuon nila ang ila mga sala. Kag magadangop gid sila sa akon sa ila nga pag-antos.”




\par }\Chap{6}{\SH Indi Tinagipusuon ang Paghinulsol sang mga Israelinhon
\par }
{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Naghambalanay ang mga Israelinhon,}} “Dali, mabalik na kita sa
{\ND{Ginoo}}. Siya ang naglaglag sa aton kag siya man ang magabulig sa aton.\FTNT{*}{{\FR 6:1 }{\FQ{Siya…aton:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Siya ang naggus-ab sa aton kag siya man ang magaayo sa aton; siya ang nagpilas sa aton kag siya man ang magabugkos sang aton mga pilas.}}}

\VS{2}Daw pareho kita sa patay nga buhion niya gilayon. Sa indi madugay\FTNT{†}{{\FR 6:2 }{\FQ{gilayon…indi madugay:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{pagkatapos sang ikaduha nga adlaw ukon sa ikatatlo nga adlaw.}}} pabangunon niya kita, kag magakabuhi kita sa iya presensya.

\VS{3}Tinguhaan ta nga makilala ang
{\ND{Ginoo}}. Magaabot siya kag sigurado gid ini pareho sang pagbutlak sang adlaw. Magaabot siya pareho sang ulan nga nagahatag sang tubig sa duta.”


\par }{\PP \VS{4}{\ADD{Pero nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “{\ADD{Mga katawhan sang}} Israel\FTNT{‡}{{\FR 6:4 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 10. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} kag Juda, ano bala ang himuon ko sa inyo? Ang inyo paghigugma sa akon dali lang madula pareho sang ambon ukon tun-og sa kaagahon.

\VS{5}Amo gani nga ginapaandaman ko kamo paagi sa akon mga propeta nga malaglag kamo kag magakalamatay. Ipahayag ko gid ang akon paghukom pareho sang kilat kasanag.

\VS{6}Kay indi ang
{\ADD{inyo mga}} halad ang akon luyag kundi ang
{\ADD{inyo}} gugma.\FTNT{§}{{\FR 6:6 }{\FQ{gugma:
}}{\FT{posible ang buot silingon,
}}{\FQA{gugma sa Dios
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{gugma​kaluoy sa isigkatawo}}} Mas gusto ko pa nga kilalahon
{\ADD{ninyo}} ako sang sa
{\ADD{maghalad kamo sang}} mga halad nga ginasunog.

\VS{7}Pareho kay Adan, ginbaliwala ninyo ang
{\ADD{akon}} kasugtanan
{\ADD{sa inyo}}. Nagluib kamo sa akon dira
{\ADD{sa inyo lugar}}.\FTNT{*}{{\FR 6:7 }{\FQ{Pareho kay Adan…sa inyo lugar:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Sa lugar sang Adan…sa sina nga lugar.}}}

\VS{8}Ang siyudad sang Gilead ginaestaran sang malain nga mga tawo pati sang mga manugpatay.

\VS{9}Ang inyo mga pari daw sa grupo sang mga tulisan nga nagabantay sang mabiktima. Nagapamatay sila sa dalan nga pakadto sa Shekem,\FTNT{†}{{\FR 6:9 }{\FQ{Shekem:
}}{\FT{Isa ini sa mga banwa nga sa diin makapalagyo ang bisan sin-o nga nakapatay sang tawo nga indi niya hungod, kag dira wala sing may mag-ano sa iya.}}} kag kon ano pa nga makahuluya nga mga buluhaton ang ila ginahimo.

\VS{10}Mga taga-Israel, terible ang nakita ko sa inyo; nagasimba kamo sa mga dios-dios, gani nangin mahigko\FTNT{‡}{{\FR 6:10 }{\FQ{mahigko:
}}{\FT{buot silingon,
}}{\FQA{indi na takos nga magpartisipar sa mga seremonya sa templo.}}} kamo.

\VS{11}Kag bisan kamo nga mga taga-Juda, napat-od na nga silutan kamo.

\par }{\PP “Gusto ko kuntani nga ibalik ang maayo nga kahimtangan sang akon katawhan.




\Chap{7}\VerseOne{1}Gusto ko kuntani nga ayuhon ang mga taga-Israel. Pero ang makita ko sa ila amo ang ila\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FQ{ila:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim kag Samaria.
}}{\FT{Ini sila nagarepresentar sang ginharian sang Israel.}}} kalautan. Nagapangdaya sila, nagasulod
{\ADD{sa mga balay}} kag nagapangawat, kag nagapanghold-ap sa mga karsada.

\VS{2}Pero wala nila ginabutang sa ila hunahuna nga nadumduman ko ang tanan nila nga kalautan. Sa gihapon gapos sila sa ila mga sala kag nakita ko ini tanan.


\par }{\PP \VS{3}“Napalipay nila ang
{\ADD{ila}} hari kag mga opisyal sa ila kalautan kag kabutigan.

\VS{4}Tanan sila maluibon;\FTNT{†}{{\FR 7:4 }{\FQ{maluibon:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{nagapanginbabayi.
}}{\FT{Posible man nga ang buot silingon, nagasimba sa mga dios-dios.}}} daw pareho sila sa mainit nga pugon nga indi na kinahanglan pamakutan sang panadero halin sa paglamas hasta sa paghabok sang linamas nga harina
{\ADD{nga iya lutuon}}.

\VS{5}Sang kaadlawan\FTNT{‡}{{\FR 7:5 }{\FQ{kaadlawan:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{adlaw sang pagkorona.}}} sang ila\FTNT{§}{{\FR 7:5 }{\FQ{ila:
}}{\FT{Amo ini sa Targum. Sa Hebreo,
}}{\FQA{aton.}}} hari, ginhubog nila ang iya sini mga opisyal. Kag pati ang hari nagpakig-inom man sa mga maoy
{\ADD{niya nga mga opisyal}}.

\VS{6}Kag samtang nagapalapit sila
{\ADD{sa pagpatay sa hari kag sa iya mga opisyal}}, daw pareho sa pugon ang kasingkal sang ila kaakig.
{\ADD{Kay}} sang nagahulat pa lang sila nga magsalakay, bilog nga gab-i ang pagpugong nila sang ila kaakig, kag pagkaaga nagasingkal ini nga daw sa kalayo.

\VS{7}Tanan sila nagasingkal gid sa kaakig pareho sang mainit nga pugon, gani ginpamatay nila ang ila mga manugdumala. Nalaglag ang tanan nila nga hari, pero wala gid sing bisan isa sa ila nga nagpangayo sang bulig sa akon.


\par }{\PP \VS{8}“Nagapakigsimpon ang Israel\FTNT{*}{{\FR 7:8 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 11. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} sa iban nga mga nasyon.
{\ADD{Indi sila mapuslan kay}} pareho sila sa manipis nga tinapay nga wala mabaliskad.\FTNT{†}{{\FR 7:8 }{\FQ{wala mabaliskad:
}}{\FT{Siguro ang buot silingon nabatok ukon ang pihak nga parte wala maluto.}}}

\VS{9}Ginakuha sang taga-iban nga mga nasyon ang ila ikasarang, pero wala nila ini matalupangdi. Pareho sila sa tigulang nga nagaputi na ang iya buhok pero wala niya matalupangdi.

\VS{10}Ang ila pagkamatinaas-taason nagapamatuod nga dapat sila silutan. Pero bisan pa nga nagakalatabo ini tanan sa ila, wala gihapon sila nagbalik kag nagdangop sa akon nga ila Dios.

\VS{11}Daw pareho sila sa pating; dali lang matunto kag wala sing pag-intiendi. Nagapangayo sila sang bulig sa Egypt, kag kon kaisa sa Assyria.

\VS{12}Pero samtang nagapakadto sila
{\ADD{sa sini nga mga lugar}}, tapnaon\FTNT{‡}{{\FR 7:12 }{\FQ{tapnaon:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{laglagon;
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{ipabihag}}} ko sila pareho sang pispis nga ginsiod sang pukot kag ginbutong paidalom. Silutan ko sila suno sa ginsiling ko na sa ila mga pagtilipon.\FTNT{§}{{\FR 7:12 }{\FQ{Silutan…pagtilipon:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}}

\VS{13}Kaluluoy sila tungod kay nagpalayo sila sa akon. Laglagon ko sila tungod kay nagrebelde sila sa akon. Gusto ko kuntani nga luwason sila pero nagahambal sila sing binutig parte sa akon.

\VS{14}Indi sinsero ang ila pagpanawag sa akon. Samtang nagahibi sila sa ila mga katre sa pagpangayo sa mga dios-dios sang mga uyas kag duga sang ubas, ginapilasan nila ang ila lawas.\FTNT{*}{{\FR 7:14 }{\FQ{ginapilasan nila ang ila lawas:
}}{\FT{Amo ini sa Septuagint. Sa Hebreo,
}}{\FQA{nagatipon sila.}}} Nagapalayo sila sa akon.

\VS{15}Gindisiplina ko sila para magbakod sila, pero nagplano pa sila sing malain kontra sa akon.

\VS{16}Nagadangop sila sa butang nga wala sing pulos.\FTNT{†}{{\FR 7:16 }{\FQ{butang nga wala sing pulos:
}}{\FT{Pareho sini sa Septuagint kag sa Syriac, pero sa Hebreo indi klaro. Ang “butang nga wala sing pulos” posible amo ang mga dios-dios.}}} Pareho sila sa guba nga pana
{\ADD{nga indi mapuslan}}. Mapatay sa inaway ang ila mga pangulo tungod kay wala sila sing respeto\FTNT{‡}{{\FR 7:16 }{\FQ{wala sila sing respeto:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{akig gid sila}}} kon maghambal. Tungod sini yagutaon sila sang mga taga-Egypt.




\par }\Chap{8}{\SH Ginsilutan sang
{\ND{Ginoo}} ang Israel Tungod sang Ila Pagsimba sa mga Dios-dios
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Patunuga ang budyong sa pagpaandam sa akon katawhan nga ang
{\ADD{Israel nga ginakabig ko nga}} akon puluy-an\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FQ{Israel…puluy-an:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{akon templo}}} salakayon sang kaaway nga daw sa agila
{\ADD{kadasig}}. Kay ginbaliwala nila ang akon kasugtanan
{\ADD{sa ila}} kag ginlapas nila ang akon Kasuguan.

\VS{2}Nagapanawag sila sa akon
{\ADD{nga nagasiling}}, ‘Dios sang Israel, ginakilala ka namon.’

\VS{3}Pero ginsikway nila ang maayo, gani lagson sila sang ila kaaway.

\VS{4}Nagpili sila sang mga hari kag mga opisyal nga wala ko ginpili. Naghimo sila sang mga dios-dios halin sa ila mga pilak kag mga bulawan.
{\ADD{Kag ini nga mga dios-dios}} amo ang nagdala sang kalaglagan sa ila.

\VS{5}Ginasikway ko\FTNT{†}{{\FR 8:5 }{\FQ{ko:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{niya}}} ang dios-dios nga baka sang mga taga-Samaria. Nagasingkal ang akon kaakig sa ila. Hasta san-o pa bala antes sila magkabuhi nga matinlo?

\VS{6}Ang dios-dios nga baka sang Samaria ginhimo man lang sang platero nga taga-Israel. Indi ina Dios! Sigurado gid nga pagadugmukon ina.


\par }{\PP \VS{7}“Pareho lang nga nagapanggas sila sang hangin kag nagaani sang buhawi.\FTNT{‡}{{\FR 8:7 }{\FQ{Pareho…buhawi:
}}{\FT{Siguro ang buot silingon, sa ila mga ginahimo nga wala sing pulos, dako nga silot ang ibalos sa ila.}}} Pareho man sa trigo nga wala sing uhay, indi ini makahatag sang kalan-on. Pero bisan makahatag man, ang mga taga-iban nga lugar amo ang magalamon sini.

\VS{8}Ang Israel daw sa ginlamon sang iban nga mga nasyon. Kag karon nga nagaimpon na siya sa ila, nangin pareho siya sa galamiton nga wala sing pulos.

\VS{9}Daw pareho siya sa maila nga donkey nga nagaisahanon kag nagatalang-talang. Nagpangayo siya sang bulig sa Assyria; nagbayad siya\FTNT{§}{{\FR 8:9 }{\FQ{siya:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 11. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} sa iban nga mga nasyon
{\ADD{para buligan siya}}.

\VS{10}Pero bisan nagpasakop siya sa sini nga mga nasyon, tipunon ko karon ang iya mga katawhan
{\ADD{kag silutan}}. Kag magasugod na ang ila pag-antos sa pagdaog-daog sa ila sang isa ka hari kag sang
{\ADD{iya}} mga opisyal.\FTNT{*}{{\FR 8:10 }{\FQ{isa ka hari…opisyal:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{mga hari kag mga pangulo;
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{gamhanan nga hari}}}

\VS{11}Matuod nga naghimo sila sang madamo nga halaran para sa mga halad sa pagpakatinlo, pero ini nga mga halaran nangin lugar nga sa diin sila nagapakasala.

\VS{12}Ginpasulat ko ang madamo nga kasuguan para sa ila, pero ginkabig nila ini nga para sa iban kag indi nga para sa ila.

\VS{13}Nagahalad sila sa akon kag ginakaon nila ang karne
{\ADD{sang sapat nga ila ginahalad}},\FTNT{†}{{\FR 8:13 }{\FQ{ginakaon…ginahalad:
}}{\FT{Suno sa
}}{\XT{Lev. 7:11-18,}}{\FT{ ang karne sang halad nga para sa maayo nga relasyon kaunon sang pamilya sang manughalad kag sang mga pari.}}} pero wala ako malipay sa ila. Kag karon dumdumon ko ang ila mga kalautan; silutan ko sila tungod sang ila mga sala. Magabalik sila sa Egypt.

\VS{14}Ginkalimtan nila nga mga taga-Israel ang nagtuga sa ila. Sila kag ang mga taga-Juda nagpatindog sang mga palasyo\FTNT{‡}{{\FR 8:14 }{\FQ{palasyo:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{templo}}} kag sang madamo nga banwa nga napalibutan sang pader. Pero sunugon ko ang ila mga banwa kag ang mabakod nga mga parte sini.”




\par }\Chap{9}{\SH Ang Silot para sa Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Nagsiling si Hoseas,}} “Kamo nga mga taga-Israel, untati ninyo ang inyo pagsinadya nga pareho sa ginahimo sang iban nga mga nasyon. Kay nagasimba kamo sa mga dios-dios\FTNT{*}{{\FR 9:1 }{\FQ{nagasimba…dios-dios:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{nagapanginlalaki.
}}{\FT{Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:10}}{\FT{.}}} kag nagapalayo sa inyo Dios. Sa bisan diin nga linasan sang mga uhay nagakalipay kamo sa mga patubas nga ginakabig ninyo nga bayad sa inyo sang mga dios-dios tungod sa inyo nga pagsimba sa ila.

\VS{2}Pero sa ulihi mawad-an kamo sang mga uyas kag duga sang ubas.

\VS{3}Magahalin kamo sa
{\ADD{Israel, ang}} duta sang
{\ND{Ginoo}}, kag magabalik kamo\FTNT{†}{{\FR 9:3 }{\FQ{kamo:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 8, 11, 13 kag 16. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} sa Egypt.
{\ADD{Ang iban sa inyo}} mapa-Assyria, kag didto magakaon kamo sang mga pagkaon nga ginakabig ninyo nga mahigko.

\VS{4}Indi na kamo pagtugutan nga maghalad sang bino sa
{\ND{Ginoo}}. Ang inyo mga halad indi makapalipay sa iya. Ang bisan sin-o nga magkaon sang sina nga mga halad kabigon nga mahigko, kay pareho lang ina sa pagkaon sa namatyan.\FTNT{‡}{{\FR 9:4 }{\FQ{Ang bisan…namatyan:
}}{\FT{Ang pagkaon sa namatyan ginakabig sang mga Israelinhon nga mahigko. Kay ang lugar nga sa diin ara ang patay nangin mahigko, kag ang tanan nga ara dira nangin mahigko man. Tan-awa sa
}}{\XT{Num. 19:14}}{\FT{.}}} Ang inyo nga pagkaon para lang sa inyo kaugalingon; indi ina mahalad sa templo sang
{\ND{Ginoo}}.

\VS{5}{\ADD{Tungod nga ang inyo mga halad indi pagbatunon sang
{\ND{Ginoo}},}} ti ano ang inyo himuon sa pag-abot sang natalana nga mga piesta nga ginasaulog ninyo sa pagpadungog sa
{\ND{Ginoo}}?

\VS{6}Bisan makapalagyo pa kamo sa kalaglagan, tipunon gihapon kamo sa Egypt kag ilubong sa Memfis.\FTNT{§}{{\FR 9:6 }{\FQ{Memfis:
}}{\FT{Isa ka siyudad sang Egypt nga may bantog nga mga lulubngan.}}} Matabunan na lang sang hilamon ang inyo malahalon nga mga kagamitan nga pilak\FTNT{*}{{\FR 9:6 }{\FQ{pilak:
}}{\FT{sa English,
}}{\FQA{silver}}} kag tubuan sang tunukon nga mga kahoy-kahoy ang inyo mga tolda.


\par }{\PP \VS{7}“Mga taga-Israel, nag-abot na ang tion nga silutan kamo, ang tion nga balusan kamo sa inyo mga ginhimo. Kag mahibaluan gid ninyo
{\ADD{nga nag-abot na ini. Nagasiling kamo parte sa akon nga}}, ‘Ina nga propeta buang-buang! Ina siya nga ginagamhan sang espiritu malain sing ulo!’
{\ADD{Amo ina ang ginasiling ninyo sa akon}} tungod kay madamo na ang inyo sala kag akig gid kamo sa akon.

\VS{8}Bilang propeta, ginaupdan ako sang akon Dios sa pagbantay sa inyo nga mga taga-Israel. Pero bisan diin ako makadto gusto ninyo ako nga halitan; daw pareho ako sa pispis nga gusto ninyo siuron. Akig ang mga tawo sa akon
{\ADD{sa Israel, nga ginakabig}} sang akon Dios nga iya puluy-an.\FTNT{†}{{\FR 9:8 }{\FQ{sa Israel…puluy-an:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{sa templo sang akon Dios}}}

\VS{9}Puwerte na gid kamo kalaot, pareho sang una sa mga lalaki sa Gibea.\FTNT{‡}{{\FR 9:9 }{\FQ{mga lalaki sa Gibea:
}}{\FT{Ginlugos nila kag ginpatay ang isa ka babayi. (Tan-awa ang
}}{\XT{Huk. 19}}{\FT{.)}}} Dumdumon sang Dios ang inyo kalautan; silutan niya kamo tungod sang inyo mga sala.”


\par }{\PP \VS{10}{\ADD{Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “Mga taga-Israel, sang ginpili\FTNT{§}{{\FR 9:10 }{\FQ{sang ginpili:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{sang makita}}} ko ang inyo mga katigulangan
{\ADD{nga mangin akon katawhan, nalipay gid ako}}. Daw pareho
{\ADD{sa tawo nga nalipay gid}} sang nakakita
{\ADD{siya}} sang ubas nga nagatubo sa desierto ukon sang nakakita
{\ADD{siya}} sang nahauna nga mga bunga sang higera. Pero sang magkadto sila sa Baal Peor, gindedikar nila ang ila kabuhi sa makahuluya nga dios-dios kag nangin pareho sila kangil-ad sa sinang dios-dios nga ila ginahigugma.

\VS{11}Mga taga-Israel, ang inyo pagkagamhanan madula nga daw sa pispis nga naglupad. Indi na makabusong kag makapamata
{\ADD{ang inyo mga babayi}}.

\VS{12}Bisan pa nga makapamata sila, kuhaon ko ang tanan nila nga bata kag magapangasubo kamo. Kaluluoy gid kamo kon bayaan ko na kamo.


\par }{\PP \VS{13}“Ang pagtan-aw ko sadto sa inyo daw pareho sa mga kahoy nga palma nga natanom sa maayo nga duta.\FTNT{*}{{\FR 9:13 }{\FQ{Ang pagtan-aw…duta:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}} Pero karon dapat nga dal-on ninyo ang inyo mga anak sa inaway para magkalamatay.”


\par }{\PP \VS{14}{\ADD{Nagsiling si Hoseas,}} “{\ND{Ginoo}}, amo ini ang himua sa imo katawhan: Indi pagtuguti nga makabata ukon makapatiti sang lapsag ang ila mga babayi.”


\par }{\PP \VS{15}{\ADD{Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “Ang tanan nga kalautan sang akon katawhan nagsugod sa Gilgal. Didto pa lang ginkaugtan ko na sila. Kag tungod sang ila kalautan pahalinon ko sila sa
{\ADD{Israel nga ginakabig ko nga}} akon puluy-an. Indi ko na sila paghigugmaon; ang tanan nila nga mga pangulo nagrebelde sa akon.

\VS{16}Pareho sila sa tanom nga ang gamot sini nalaya, gani wala nagapamunga. Bisan magpamata pa sila, patyon ko ang pinalangga nila nga mga bata.”


\par }{\PP \VS{17}{\ADD{Nagsiling si Hoseas,}} “Sikwayon sang akon Dios ang mga taga-Israel tungod kay wala sila magtuman sa iya. Gani bisan diin na lang sila nga nasyon makadto.”




\par }\Chap{10}{\PP \VerseOne{1}“Ang mga taga-Israel pareho sa tanom nga ubas nga madabong kag madamo sing bunga. Samtang nagauswag sila madamo man ang ila ginapatindog nga mga halaran, kag ginapatahom nila ang handumanan nga mga bato nga ila ginasimba.

\VS{2}Mga madaya sila,\FTNT{*}{{\FR 10:2 }{\FQ{Mga madaya sila:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Dali magbag-o ang ila hunahuna.}}} kag karon dapat nga mag-antos sila tungod sang ila mga sala. Gub-on sang
{\ND{Ginoo}} ang ila mga halaran kag handumanan nga mga bato.

\VS{3}Sigurado nga masiling sila sa ulihi: Wala kami sing hari tungod kay wala kami nagtahod sa
{\ND{Ginoo}}. Pero bisan may hari pa kami, wala man siya sing may mahimo nga maayo para sa amon.

\VS{4}Sagi man lang sila\FTNT{†}{{\FR 10:4 }{\FQ{sila:
}}{\FT{ang nagliligad nga mga hari ukon ang mga tawo.}}} hambal
{\ADD{pero wala man sila sing may hinimuan}}. Nagasumpa sila sing butig kag nagahimo sang kasugtanan
{\ADD{nga wala man lang nila ginatuman}}. Gani ang hustisya nangin pareho sa makahililo nga hilamon nga nagatubo sa gin-arado nga duta.


\par }{\PP \VS{5}“Mahadlok ang mga pumuluyo sang Samaria tungod
{\ADD{nga madula ang mga dios-dios}} nga babayi nga mga baka sa Bet Aven. Sila kag ang ila mga pari nga nagakalipay sa katahom sang sini nga mga dios-dios magapangasubo gid tungod kuhaon ini sa ila

\VS{6}kag dal-on sa Assyria bilang regalo sa gamhanan nga hari. Mahuy-an ang Israel sa iya nga pagsalig sa kahoy nga mga dios-dios.\FTNT{‡}{{\FR 10:6 }{\FQ{sa iya…dios-dios:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{sa laygay nga ginsunod niya}}}

\VS{7}Malaglag kag mawala ang iya\FTNT{§}{{\FR 10:7 }{\FQ{iya:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Samaria.
}}{\FT{Amo ini ang kapital sang Israel kag nagarepresentar sang bilog nga ginharian sang Israel.}}} hari nga daw sa kahoy-kahoy nga gin-anod sang tubig.

\VS{8}Pagagub-on ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar sang Aven,\FTNT{*}{{\FR 10:8 }{\FQ{Aven:
}}{\FT{Amo man ini ang Bet Aven ukon Betel. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:15}}{\FT{.}}} nga amo ang nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel. Magatag-as ang tunukon nga mga tanom kag magatabon sa ila mga halaran. Dayon magasiling sila sa mga bukid, ‘Tiphagi kami kag tabuni!’ ”


\par }{\SH Ginsentensyahan sang Dios ang Israel nga Silutan
\par }
{\PP \VS{9}{\ADD{Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “Kamo nga katawhan sang Israel nagapadayon sa pagpakasala halin pa sang tion
{\ADD{nga nagpakasala ang inyo mga katigulangan}} sa Gibea. Wala gid kamo nagbaylo. Gani kamo nga mga kaliwat sang mga malain salakayon sa Gibea.\FTNT{†}{{\FR 10:9 }{\FQ{Wala gid…Gibea:
}}{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.}}}

\VS{10}Sa akon kagustuhan silutan ko kamo. Magatingob ang mga nasyon sa pagsilot sa inyo\FTNT{‡}{{\FR 10:10 }{\FQ{sa pagsilot sa inyo:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{sa pagbihag sa inyo}}} tungod sang inyo sige-sige nga pagpakasala.

\VS{11}{\ADD{Sadto anay nagapatawhay-tawhay lang kamo;}} pareho kamo sa bataon nga babayi nga baka nga nahanas sa paglinas kag naluyag sa sini nga trabaho. Pero subong pabudlayan ko kamo nga mga taga-Israel\FTNT{§}{{\FR 10:11 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} kag pati ang mga taga-Juda; mangin pareho kamo sa bataon nga babayi nga baka nga takdan sang gota ang iya liog nga wala pa sing kibol, kag dayon paaraduhon.

\VS{12}{\ADD{Nagsiling ako sa inyo,}} ‘Pahumuka ang inyo tagipusuon pareho sang duta nga gin-arado. Magtanom kamo sang pagkamatarong kag mag-ani sang paghigugma. Kay tion na ini nga magdangop kamo sa akon hasta nga mag-abot ako, kag padal-an ko kamo sang kaluwasan\FTNT{*}{{\FR 10:12 }{\FQ{kaluwasan:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{kadalag-an;
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{pagkamatarong}}} nga daw pareho sa ulan.’


\par }{\PP \VS{13}“Pero nagtanom kamo sang kalautan, gani nag-ani man kamo sang kalautan. Nagbutig kamo, kag ina bunga sang inyo kalautan. Kag tungod kay nagsalig kamo sa inyo ikasarang, pareho abi sa inyo madamo nga soldado,

\VS{14}magaabot ang inaway sa inyo mga katawhan kag magakalaguba ang inyo napaderan nga mga banwa. Himuon sang inyo mga kaaway ang pareho sang ginhimo ni Shalman\FTNT{†}{{\FR 10:14 }{\FQ{Shalman:
}}{\FT{Posible isa ka hari sang mga Moabnon.}}} sa
{\ADD{banwa sang}} Bet Arbel—gindugmok niya ang mga iloy kag ang ila mga kabataan.

\VS{15}Amo man sina ang matabo sa inyo nga mga taga-Betel tungod nga puwerte ang inyo kalautan. Sa kaagahon, sigurado gid nga mapatay ang hari sang Israel.”




\par }\Chap{11}{\SH Ang Gugma sang Dios para sa Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “Sang pareho pa ang Israel sa isa ka bata,\FTNT{*}{{\FR 11:1 }{\FQ{Sang pareho…bata:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Sang bata pa ang Israel.
}}{\FT{Ini ang panahon nga ara ang mga Israelinhon sa Egypt ukon sa kamingawan.}}} ginhigugma ko siya. Gintawag ko siya halin sa Egypt bilang akon anak.\FTNT{†}{{\FR 11:1 }{\FQ{Gintawag…anak:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{Gintawag ko ang akon anak halin sa Egypt.}}}

\VS{2}Pero karon, bisan sige ang tawag ko\FTNT{‡}{{\FR 11:2 }{\FQ{ko:
}}{\FT{Amo ini sa iban nga mga kopya sang Septuagint. Sa Hebreo,
}}{\FQA{nila.}}} sa ila nga mga taga-Israel, labi na gid gani nga nagapalayo sila sa akon.\FTNT{§}{{\FR 11:2 }{\FQ{akon:
}}{\FT{Amo ini sa Septuagint. Sa Hebreo,
}}{\FQA{ila.}}} Nagahalad sila sang mga halad kag nagasunog sang mga insenso sa mga
{\ADD{imahen ni}} Baal.

\VS{3}Ako
{\ADD{ang nag-atipan sa ila; daw pareho lang nga}} gin-uyatan ko sila\FTNT{*}{{\FR 11:3 }{\FQ{sila:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 8, 9 kag 12. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} sa kamot kag gintudluan sa paglakat, pero wala nila ginkilala nga ako ang nag-atipan\FTNT{†}{{\FR 11:3 }{\FQ{nag-atipan:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{nag-ayo}}} sa ila.

\VS{4}Gintuytuyan ko sila nga may pagpalangga pareho sang pagpalangga sang isa ka tawo sa iya nga baka. Daw pareho lang nga ginkuha ko ang gota sa ila liog kag nagduko sa pagpakaon sa ila.

\VS{5}Pero tungod nga indi nila gusto nga magbalik sa akon, sigurado nga magabalik sila sa Egypt, kag pagadumalahan sila sang Assyria.

\VS{6}Salakayon sang mga kaaway ang ila mga banwa kag gub-on ang mga trangka sang mga puwertahan sini. Gub-on sang ila mga kaaway ang ila mga plano.

\VS{7}Sila nga akon katawhan desidido nga magpalayo sa akon. Gani bisan magpanawag pa sila sing tingob sa akon indi ko sila pagluwason.\FTNT{‡}{{\FR 11:7 }{\FT{Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.}}}


\par }{\PP \VS{8}“Mga taga-Israel, indi ko mahimo nga sikwayon kamo ukon pabay-an na lang. Indi ko mahimo
{\ADD{nga laglagon kamo sing bug-os}} pareho sang ginhimo ko sa
{\ADD{mga banwa sang}} Adma kag Zeboyim. Indi maagwanta sang akon balatyagon nga himuon ini sa inyo. Naluoy gid ako sa inyo.

\VS{9}Indi ko na pag-ipakita ang akon puwerte nga kaakig; indi ko na paggub-on ang Israel, kay Dios ako kag indi tawo. Ako ang Balaan nga Dios nga kaupod ninyo, kag indi ako magkadto sa inyo nga akig.


\par }{\PP \VS{10}“Magasunod kamo sa akon sa tion nga magangurob ako pareho sang leon. Sigurado gid nga magangurob ako, kag magadali-dali\FTNT{§}{{\FR 11:10 }{\FQ{magadali-dali:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{magakurog}}} kamo puli halin sa west.

\VS{11}Magaabot kamo sing madasig\FTNT{*}{{\FR 11:11 }{\FQ{sing madasig:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{nga nagakurog}}} pareho sang mga pispis nga halin sa Egypt ukon pareho sang mga pating nga halin sa Assyria. Paestaron ko kamo
{\ADD{liwat}} sa inyo mga balay.
{\ADD{Ako,}} ang
{\ND{Ginoo}}, ang nagasiling sini.”


\par }{\SH Silutan ang Israel kag ang Juda
\par }
{\PP \VS{12}Permi lang ako ginabutigan kag ginatunto sang mga taga-Israel. Ang mga taga-Juda padayon nga nagapalayo sa Dios nga balaan kag matutom.\FTNT{†}{{\FR 11:12 }{\FQ{padayon…matutom:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{padayon nga nagasunod kag matutom sa Dios nga balaan.}}}




\Chap{12}\VerseOne{1}Ang mga taga-Israel\FTNT{*}{{\FR 12:1 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Makita man ang pulong nga Efraim sa Hebreo sa bersikulo 8 kag 14. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} nagasalig sa mga butang nga wala sing pulos. Ang ginalagas nila sa bilog nga adlaw amo ang mga butang nga makahalit sa ila. Nagadugang ang ila pagbinutig kag pagpamintas. Nagahimo sila sang kasugtanan sa Assyria kag
{\ADD{sa Egypt, amo gani nga}} nagadala sila sang lana sa Egypt
{\ADD{bilang regalo}}.


\par }{\PP \VS{2}May akusasyon man ang
{\ND{Ginoo}} kontra sa mga taga-Juda nga mga kaliwat man ni Jacob. Silutan niya sila suno sa ila mga pamatasan; balusan niya sila suno sa ila mga hinimuan.

\VS{3}Sang ara pa lang
{\ADD{ang ila katigulangan nga}} si Jacob sa tiyan sang iya iloy, gusto na niya nga labawan ang iya kapid.\FTNT{†}{{\FR 12:3 }{\FQ{gusto…kapid:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{gin-uyatan niya ang tikod sang iya utod.}}} Kag
{\ADD{sang nagdako na siya,}} nagpakigdumog siya sa Dios

\VS{4}paagi sa pagpakigdumog sa isa ka anghel,\FTNT{‡}{{\FR 12:4 }{\FQ{anghel:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{pinadala sang Dios}}} kag nagdaog siya. Nagahibi siya samtang nagapangayo sang bendisyon sa anghel. Nakita niya ang Dios sa Betel, kag didto nagpakighambal sa iya\FTNT{§}{{\FR 12:4 }{\FQ{iya:
}}{\FT{Amo ini sa Septuagint kag sa Syriac. Sa Hebreo,
}}{\FQA{aton.}}} ang Dios.

\VS{5}Siya ang
{\ND{Ginoong}} Dios nga Makagagahom;
{\ND{Ginoo}} ang iya bantog nga ngalan.


\par }{\PP \VS{6}Gani kamo nga mga kaliwat ni Jacob, magbalik na kamo sa inyo Dios, kag ipakita ninyo ang gugma kag ang hustisya. Kag padayon kamo nga magsalig sa inyo Dios.


\par }{\SH Ang Dugang nga mga Akusasyon Batok sa Israel
\par }
{\PP \VS{7}Mahilig mangdaya ang inyo mga negosyante; nagagamit sila sang indi husto nga kilohan.

\VS{8}Nagapabugal pa kamo nga mga taga-Israel, “Nakatipon kami sang manggad kag puwerte na kami ka manggaranon. Wala sing may makaakusar sa amon nga nakatipon kami sang manggad sa malain nga paagi,
{\ADD{kay}} sala ina nga buluhaton.”


\par }{\PP \VS{9}“Gani ako, ang
{\ND{Ginoo}} nga inyo Dios
{\ADD{nga nagpaguwa sa inyo}} sa Egypt, magapaestar liwat sa inyo sa mga payag, pareho sang ginahimo ninyo sa panahon sang Piesta sang Pagpatindog sang mga Payag.\FTNT{*}{{\FR 12:9 }{\FT{Tan-awa ang
}}{\XT{Lev. 23:41-43}}{\FT{.}}}


\par }{\PP \VS{10}“Nagpakighambal ako sa mga propeta kag ginhatagan ko sila sang madamo nga palanan-awon. Paagi sa ila ginpaandaman ko kamo nga malaglag kamo.”\FTNT{†}{{\FR 12:10 }{\FQ{ginpaandaman…kamo:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{ginsugiran ko kamo sang mga paanggid.}}}


\par }{\PP \VS{11}Pero sa gihapon ang katawhan sang Gilead mga malain kag wala gid sing pulos, kag ang katawhan sang Gilgal nagahalad sang mga turo nga baka
{\ADD{sa mga dios-dios}}. Sigurado gid nga pagagub-on ang ila mga halaran kag mangin pareho ini sa mga tinumpok nga mga bato nga ginpanguha sa gin-arado nga duta.


\par }{\PP \VS{12}Nagpalagyo si Jacob sa Aram,\FTNT{‡}{{\FR 12:12 }{\FQ{Aram:
}}{\FT{isa ka lugar sa Mesopotamia.}}} kag didto nagserbisyo siya bilang manug-atipan sang mga sapat para maangkon niya ang iya pangasaw-on.

\VS{13}Paagi sa isa ka propeta, ginpaguwa sang
{\ND{Ginoo}} ang mga Israelinhon sa Egypt kag gin-atipan.

\VS{14}Pero ginpaakig gid nila ang ila Ginoo tungod sang ila pagpamatay, gani silutan niya sila. Balusan niya sila sang ila pagpakamalaot
{\ADD{sa iya}}.




\par }\Chap{13}{\PP \VerseOne{1}Sang una kon maghambal na gani ang tribo sang Efraim nagakurog sa kahadlok ang iban nga mga tribo sang Israel, kag ginadayaw nila siya. Pero nakasala ang iya katawhan tungod sang ila pagsimba kay Baal. Amo gani nga nagkalamatay\FTNT{*}{{\FR 13:1 }{\FQ{nagkalamatay:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{magakalamatay}}} sila.

\VS{2}Karon, kamo
{\ADD{nga ginatawag Efraim}}\FTNT{†}{{\FR 13:2 }{\FQ{kamo nga ginatawag Efraim:
}}{\FT{buot silingon,
}}{\FQA{ang mga taga-Israel}}} padayon nga nagapakasala.\FTNT{‡}{{\FR 13:2 }{\FQ{padayon nga nagapakasala:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{nagadugang pa gid ang inyo pagpakasala.}}} Kay nagahimo kamo sang mga imahen nga mga dios-dios halin sa inyo mga pilak para inyo simbahon. Pero ini tanan hinimo man lang sang tawo kag suno man lang sa iya nga naisipan. Nagasiling pa kamo nga magahalad kamo sang tawo sa sini nga mga dios-dios nga baka kag magahalok sa ila.

\VS{3}Gani madula kamo pareho sang ambon ukon tun-og sa kaagahon, ukon pareho sang upa sa linasan nga ginapalid sang hangin ukon sang aso nga nagaguwa sa simboryo.


\par }{\PP \VS{4}“Ako ang
{\ND{Ginoo}} nga inyo Dios
{\ADD{nga nagpaguwa sa inyo}} sa Egypt.\FTNT{§}{{\FR 13:4 }{\FQ{nga nagpaguwa sa inyo sa Egypt:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{halin pa sang tion nga didto kamo sa Egypt}}} Wala na kamo sing kilalahon pa nga Dios kag Manluluwas kundi ako lang.

\VS{5}Gin-atipan ko kamo sa desierto, sa mamala gid nga lugar.

\VS{6}Pero sang ginpakamaayo ko kamo kag nag-uswag kamo, nangin bugalon kamo kag ginkalimtan na ninyo ako.

\VS{7-8}Gani salakayon ko kamo kag laglagon pareho sang pagsalakay kag paggus-ab sang mapintas nga sapat sa iya biktima, pareho sang ginahimo sang leon ukon sang bear nga gin-agawan sang mga anak. Magabantay ako sa mga dalan sa pagsalakay sa inyo pareho sang leopard.

\VS{9}Laglagon ko kamo nga mga taga-Israel, tungod kay kontra ninyo ako nga inyo manugbulig.

\VS{10}Ti diin na ang inyo hari kag ang mga pangulo sang inyo mga banwa nga magaluwas sa inyo? Ginpangayo ninyo sila sa akon,

\VS{11}gani sa akon kaakig ginhatag ko sila sa inyo, kag sa akon man kaugot ginkuha ko sila.

\VS{12}Ang inyo\FTNT{*}{{\FR 13:12 }{\FQ{inyo:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim. Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} mga sala
{\ADD{indi ko gid pagkalimtan}}, daw pareho ina sa kasulatan nga ginputos kag gintago.


\par }{\PP \VS{13}“May kahigayunan kamo nga magkabuhi
{\ADD{liwat}}. Pero tungod kay wala kamo sing pag-intiendi,
{\ADD{ginabaliwala ninyo ini}}. Pareho kamo sa bata nga indi gusto magguwa sa tiyan sa tion nga inugguwa na niya.

\VS{14}Luwason ko bala kamo sa kamatayon?
{\ADD{Indi! Hambalon ko pa gani ang}} kamatayon, ‘Diin na ang imo kahalitan, O kamatayon? Diin na ang imo kalaglagan
{\ADD{para sa sini nga mga tawo}}?’

\par }{\PP “Indi ko gid kamo pagkaluoyan.

\VS{15}Bisan pa nga mas mauswagon kamo sang sa inyo mga kadugo,
{\ADD{laglagon ko kamo}}. Ipadala ko ang mainit nga hangin halin sa desierto sa east kag magakalahubas ang inyo mga tuburan kag mga bubon. Kag pagaagawon ang inyo malahalon nga mga pagkabutang.

\VS{16}Dapat nga silutan ang mga taga-Samaria tungod sang ila nga pagrebelde sa akon nga ila nga Dios. Magakalamatay sila sa inaway. Pagadugmukon ang ila magagmay nga mga bata, kag pagaririan ang tiyan sang ila nagabulusong nga mga babayi.”




\par }\Chap{14}{\SH Ang Pakitluoy ni Hoseas sa mga Taga-Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Nagsiling si Hoseas,}} “Mga taga-Israel, magbalik kamo sa
{\ND{Ginoo}} nga inyo Dios, kay nalaglag kamo tungod sang inyo mga sala.

\VS{2}Magbalik kamo sa
{\ND{Ginoo}} kag magsiling sa iya, ‘{\ADD{{\ND{Ginoo}},}} patawara ang tanan namon nga mga sala kag batuna kami suno sa imo kaayo, para makahalad kami sa imo sang mga pagdayaw halin sa amon mga bibig.

\VS{3}Indi na kami magpangayo sang bulig sa Assyria kag indi na kami magsalig sa mga kabayo nga para sa inaway. Indi na man namon pagtawgon nga amon Dios ang
{\ADD{mga dios-dios nga}} amon ginhimo. Kay ginakaluoyan mo kami nga pareho sa mga ilo.’ ”


\par }{\PP \VS{4}{\ADD{Nagsiling ang
{\ND{Ginoo}},}} “Pagaayuhon ko ang akon katawhan sa ila pagkamalinapason, kag higugmaon ko sila sing kinabubut-on. Kay nadula na ang akon kaakig sa ila.

\VS{5}{\ADD{Pakamaayuhon ko ang}} mga taga-Israel; mangin pareho ako sa tun-og
{\ADD{nga nagahatag sang tubig sa mga tanom}}.
{\ADD{Magauswag}} sila pareho sang lily nga nagapamulak.
{\ADD{Magabakod}} sila pareho sang
{\ADD{kahoy nga sedro sa}} Lebanon nga ang iya gamot madalom.

\VS{6}{\ADD{Magadamo}} sila pareho sang mga sanga nga nagapanalingsing.
{\ADD{Mangin dungganon}} sila pareho sang kahoy nga olibo nga matahom kag sang
{\ADD{kahoy nga sedro sang}} Lebanon nga mahamot.

\VS{7}Sa liwat magapuyo sila nga ginaprotektaran ko.
{\ADD{Magauswag}} sila pareho sang uhay nga nagalambo,\FTNT{*}{{\FR 14:7 }{\FQ{nagalambo:
}}{\FT{sa English,
}}{\FQA{flourish}}} ukon sang ubas nga nagapamulak. Kag mangin bantog sila pareho sang bino sang Lebanon.


\par }{\PP \VS{8}“Mga taga-Israel,\FTNT{†}{{\FR 14:8 }{\FQ{Israel:
}}{\FT{sa Hebreo,
}}{\FQA{Efraim.
}}{\FT{Tan-awa ang footnote sa
}}{\XT{4:17}}{\FT{.}}} indi na kamo magdangop pa sa mga dios-dios. Ako ang magasabat
{\ADD{sang inyo mga pangamuyo}} kag magaatipan sa inyo.
{\ADD{Protektaran ko kamo;}} pareho ako sa kahoy nga sipres nga madabong,
{\ADD{nga nagahatag sang handong}}. Ako ang nagapauswag sa inyo.”\FTNT{‡}{{\FR 14:8 }{\FQ{nagapauswag sa inyo:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{nagahatag sang inyo mga kinahanglanon.}}}


\par }{\SH Katapusan nga Laygay
\par }
{\PP \VS{9}Kabay pa nga ang may pag-intiendi sa inyo makahibalo kag makaintiendi sang mga nasulat diri. Husto gid ang mga pamaagi sang
{\ND{Ginoo}} kag ginasunod ini sang mga matarong, pero nangin kasandaran ini sa mga malinapason.

\par }