\NormalFont\ShortTitle{Colosas}

{\MTB Ang Sulat ni Pablo sa mga

\par }{\MT Taga-Colosas



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}{\ADD{Ako}} si Pablo nga nangin apostol ni Cristo Jesus suno sa kabubut-on sang Dios.
{\ADD{Ako}} kag si Timoteo nga aton utod

\VS{2}{\ADD{nagapangamusta}} sa inyo dira sa Colosas, kamo nga mga katawhan sang Dios kag matutom nga mga utod kay Cristo.

\par }{\PP Kabay pa nga mabaton ninyo ang grasya\FTNT{*}{{\FR 1:2 }{\FQ{grasya:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{pagpakamaayo}}} kag kalinong\FTNT{†}{{\FR 1:2 }{\FQ{kalinong:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{maayo nga kahimtangan}}} halin sa Dios nga aton Amay.


\par }{\SH Ang Pangamuyo ni Pablo Para sa mga Taga-Colosas
\par }
{\PP \VS{3}Kada pangamuyo namon para sa inyo nagapasalamat kami permi sa Dios nga Amay sang aton Ginoong Jesu-Cristo.

\VS{4}Kay nabalitaan namon ang inyo pagtuo kay Cristo Jesus kag ang inyo paghigugma sa tanan nga katawhan sang Dios.

\VS{5}Amo kamo sina tungod kay nagapaabot man kamo sang inyo ginalauman nga ginatigana para sa inyo didto sa langit. Ini nga paglaom nabatian na ninyo sang una sang pag-abot sa inyo sang kamatuoran, nga amo ang Maayong Balita.

\VS{6}Kag ang Maayong Balita nga ini padayon nga nagalapnag kag nagauswag sa kalibutan. Kag amo man sa inyo, halin sang tion nga nabatian ninyo kag naintiendihan ang kamatuoran parte sa grasya sang Dios.

\VS{7}Gintudlo ini sa inyo ni Epafras. Palangga namon siya kag kapareho namon nga ulipon ni Cristo. Ginpakadto namon siya dira bilang amon salili\FTNT{‡}{{\FR 1:7 }{\FQ{salili:
}}{\FT{sa English,
}}{\FQA{representative}}} kag masaligan siya nga alagad.

\VS{8}Siya amo ang nagsugid sa amon nga mahigugmaon kamo tungod sa gugma nga ginhatag sa inyo sang Espiritu
{\ADD{Santo}}.


\par }{\PP \VS{9}Gani halin sang pagkabati namon
{\ADD{parte sa inyo}}, permi kami nagapangamuyo para sa inyo. Nagapakitluoy kami sa Dios nga hatagan kamo sang iya Espiritu sang tanan nga kaalam kag pag-intiendi para mahibaluan ninyo sing bug-os kon ano ang iya kabubut-on para sa inyo.

\VS{10}Paagi sini, magakabuhi kamo nga maluyagan sang Ginoo, nga makahatag sing kalipay sa iya. Kag mahimo man ninyo permi ang maayo, kag madugangan pa gid ang inyo ihibalo parte sa Dios.

\VS{11}Kay palig-unon kamo sang Dios paagi sa iya makatilingala nga gahom, agod bisan ano ang matabo makaantos kamo nga may kalipay.

\VS{12}Kag makapasalamat kamo sa Amay tungod nga ginhimo niya kamo nga takos sa pagbaton sang palanublion nga para sa iya mga katawhan, ang palanublion nga ara sa
{\ADD{ginharian sang}} kasanag.

\VS{13}Kay ginluwas niya kita halin sa gahom sang kadudulman kag ginsaylo niya kita sa ginharian sang iya hinigugma nga Anak.

\VS{14}Paagi sa iya Anak gintubos niya kita, nga ang buot silingon, ginpatawad na niya ang aton mga sala.


\par }{\SH Kon Sin-o si Cristo kag Kon Ano ang Iya Ginhimo
\par }
{\PP \VS{15}Si Cristo amo gid ang kaanggid sang indi makita nga Dios, kag siya ang makagagahom sa tanan.

\VS{16}Kay paagi sa iya kag para sa iya ginhimo sang Dios ang tanan nga butang sa langit kag sa duta, indi lang ang makita kundi pati man ang indi makita, pareho sa bisan ano nga mga
{\ADD{espiritu nga}} may awtoridad ukon may gahom, mga
{\ADD{espiritu nga}} nagapangulo ukon nagahari.

\VS{17}Sa wala pa mahimo ang bisan ano nga butang si Cristo ara na, kag paagi sa iya, ang tanan nga butang nahamtang sa ila husto nga lugar.

\VS{18}Siya ang ulo sang iglesya nga amo ang iya lawas. Siya ang nauna, ang una nga nabanhaw\FTNT{§}{{\FR 1:18 }{\FQ{una nga nabanhaw
}}{\FT{nga wala na napatay liwat.}}} sa pagpakilala nga siya amo gid ang pinakauna sa tanan.

\VS{19}Kay gusto sang Dios nga Amay nga ang iya pagka-Dios makita tanan kay Cristo.

\VS{20}Kag paagi kay Cristo mapabalik sang Dios ang iya maayo nga relasyon sa tanan nga iya ginhimo, sa langit kag diri sa duta. Ginhimo niya ini paagi sa dugo\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FQ{dugo:
}}{\FT{buot silingon,
}}{\FQA{kamatayon}}} ni Cristo sa krus.


\par }{\PP \VS{21}Sang una malayo kamo
{\ADD{sa Dios}}, kag tungod sa inyo malain nga mga hunahuna kag mga hinimuan nangin kaaway kamo
{\ADD{sang Dios}}.

\VS{22}Pero karon ginpabalik na kamo sang Dios sa iya kaugalingon paagi sa kamatayon sang tawhanon nga lawas ni Cristo, agod mangin balaan kamo, matinlo, kag wala sing kasawayan sa iya panulok.

\VS{23}Pero kinahanglan nga magpadayon kamo sa pagtuo, nga napundar sing malig-on, kag indi gid ninyo pagdulaon ang paglaom nga inyo nabatian halin sa Maayong Balita nga ginawali sa bilog nga kalibutan. Kag ako, si Pablo, nangin alagad sa pagwali sa sining Maayong Balita.


\par }{\SH Ang Buluhaton ni Pablo Para sa mga Tumuluo
\par }
{\PP \VS{24}Karon malipayon ako sa akon mga pag-antos para sa inyo. Kay paagi sa akon lawasnon nga mga pag-antos nagabulig ako nga matapos ang mga pag-antos ni Cristo para sa kaayuhan sang iya lawas nga amo ang iglesya.

\VS{25}Ginhimo ako sang Dios nga alagad para sa mga tumuluo, kag ang buluhaton nga iya ginhatag sa akon amo ang pagsugid sang kabug-usan sang iya pulong sa inyo
{\ADD{nga mga indi Judio}}.

\VS{26}Ini nga pulong sang Dios amo ang iya tinago nga plano nga wala niya ginsugid sang una, pero subong ginsugid na niya sa aton nga iya mga katawhan.

\VS{27}Suno sa iya plano, gusto niya nga kita subong makahibalo na kon ano katahom sang iya plano nga gintigana niya para sa tanan nga lahi sang tawo. Kag ina nga tinago nga plano amo ang parte kay Cristo nga ara sa inyo, nga sa iya may paglaom kamo nga mangin matahom gid ang inyo kahimtangan sa palaabuton.

\VS{28}Amo ini nga ginawali namon si Cristo sa tanan nga tawo. Ginapaandaman namon kag ginatudluan ang tanan paagi sa kamatuoran para madala namon sila
{\ADD{sa Dios}} nga wala sing kasawayan sa ila pagpakig-isa kay Cristo.

\VS{29}Agod mahimo ko ini nagapangabudlay gid ako, kag ang gahom ni Cristo amo ang nagapabaskog sa akon.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Luyag ko nga mahibaluan ninyo nga puwerte gid ang akon pangabudlay para sa inyo kag sa mga taga-Laodicea, kag pati man sa iban nga wala pa nakakita sa akon sa personal.

\VS{2}Ginahimo ko ini para mapabakod ko
{\ADD{kamo kag}} sila. Gintudluan ko kamo nga may paghigugma, kag ginapaabot ko nga maintiendihan gid ninyo kag mahibaluan ang tinago nga plano sang Dios parte kay Cristo.

\VS{3}Sa kay Cristo natago ang manggad sang kaalam kag pag-intiendi.


\par }{\PP \VS{4}Ginasugid ko ini sa inyo para wala sing may makadaya sa inyo paagi sa ila makahalaylo nga mga pulong.

\VS{5}Kay bisan wala ako dira sa inyo, permi ko kamo ginadumdom, kag nalipay gid ako tungod nga maayo ang inyo pag-inupdanay kag mabakod gid ang inyo pagtuo kay Cristo.


\par }{\SH Si Cristo ang Dapat Naton Sundon
\par }
{\PP \VS{6}Tungod nga ginkilala na ninyo si Cristo Jesus bilang Ginoo,\FTNT{*}{{\FR 2:6 }{\FQ{Ginoo:
}}{\FT{buot silingon,
}}{\FQA{agalon}}} dapat magkabuhi kamo sa iya.

\VS{7}Magpanggamot kamo sa iya kag magtubo. Magpakabakod kamo sa pagtuo nga gintudlo sa inyo, kag magpasalamat man kamo permi sa Dios.


\par }{\PP \VS{8}Mag-andam kamo sa mga tawo nga gusto magganyat sa inyo sa ila mga pilosopiya nga wala sing pulos kag pangdaya lang. Ining mga ginatudlo nila indi halin kay Cristo kundi mga tradisyon lang sang tawo kag mga sistema nga halin lang diri sa kalibutan.

\VS{9}Kay ang matuod, bisan nangin tawo si Cristo, ang bug-os nga pagka-Dios ara iya.

\VS{10}Kag nangin kompleto ang inyo kabuhi\FTNT{†}{{\FR 2:10 }{\FQ{nangin kompleto ang inyo kabuhi:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{kon ano ang ara sa iya, ara man sa inyo.}}} tungod nga kamo ara kay Cristo nga nagagahom sa tanan nga
{\ADD{espiritu nga}} nagahari kag may awtoridad.


\par }{\PP \VS{11}Tungod nga kamo ara kay Cristo, natuli na kamo. Pero indi ina pareho sang pagtuli sang mga Judio nga may ginakuha sa lawas sang tawo, kundi ang malain nga mga handom sang inyo lawas nga makasasala amo ang ginkuha ni Cristo.

\VS{12}Kay ang pagbautiso sa inyo nagakahulugan nga ginlubong kamo upod ni Cristo. Kag tungod nga kamo ara kay Cristo, ginbanhaw man kamo upod niya, kay nagsalig kamo sa gahom sang Dios nga nagbanhaw sa iya.

\VS{13}Sang una kamo
{\ADD{nga mga indi Judio}} patay
{\ADD{sa panulok sang Dios}} tungod sa inyo makasasala nga kabuhi. Pero subong ginbuhi kamo sang Dios upod ni Cristo. Ginpatawad niya ang tanan ta nga sala.

\VS{14}May salabton kita kuntani sa Dios tungod nga indi ta matuman ang iya mga kasuguan. Pero gindula ini sang Dios paagi sa pagpalansang ni Cristo sa krus, gani indi na kita pagsilutan.

\VS{15}Didto man sa krus ginpierdi sang Dios ang mga
{\ADD{espiritu nga}} nagahari kag may awtoridad, kag ginpakita niya sa tanan nga sila nabihag na niya.


\par }{\PP \VS{16}Gani indi kamo magpadala-dala sa mga tawo nga nagasiling sa inyo kon ano ang indi dapat kaunon ukon imnon, ukon ano ang dapat himuon sa mga piesta, kon maglati ang bulan, kag sa Adlaw nga Inugpahuway.

\VS{17}Ang mga pagsulundan nga ina landong lang sang mga butang nga ginapaabot sang una, nga amo si Cristo.

\VS{18}May mga tawo man nga nagapabugal nga nakakita sila sang mga palanan-awon, kag luyag nila piliton ang mga tawo nga magpaubos kag magsimba sa mga anghel. Indi kamo magpadaog sa sina nga mga tawo. Wala sing pulos inang ila pagpabugal, kay tawhanon lang ina nga mga panghunahuna.

\VS{19}Indi nila gusto nga magpasakop kay Cristo nga aton ulo, nga amo ang nagahatag sa
{\ADD{aton nga iya}} lawas sang mga kinahanglanon sini paagi sa mga parte nga nagaalangot, kag sa sini nga paagi nagatubo kita suno sa luyag sang Dios.


\par }{\SH Ang Bag-o nga Kabuhi kay Cristo
\par }
{\PP \VS{20}Napatay na kamo upod kay Cristo kag nahilway na kamo sa
{\ADD{wala pulos nga}} mga sistema diri sa kalibutan. Gani ngaa nagakabuhi pa gid kamo pareho sa mga tawo sang kalibutan? Ngaa nagasunod pa gid kamo sa mga pagsulundan pareho sang:

\VS{21}“Indi ka mag-uyat sini,” “Indi ka magtilaw sina,” ukon “Indi ka magtandog sina”?

\VS{22}Ina nga mga pagsulundan nga ginatudlo sang mga tawo himo-himo lang nila kag parte lang sa mga butang nga madula man lang matapos nga kaunon.

\VS{23}Kon hunahunaon ta, daw husto man ang ila mga pagtudlo parte sa pagsimba nga ila naluyagan, parte sa pagpaubos kag pagpenitensya sa lawas. Pero ang matuod, ina nga mga butang indi gid makabulig sa aton sa pagpugong sang lawasnon nga mga kailigbon.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Gani kon ginakilala ninyo nga ginbanhaw kamo kaupod ni Cristo, pasulabiha ninyo ang mga butang nga didto sa langit sa diin nagapungko si Cristo sa tuo sang Dios.

\VS{2}Isintro ninyo ang inyo panghunahuna sa langitnon nga mga butang, kag indi sa kalibutanon nga mga butang.

\VS{3}Kay napatay na kamo
{\ADD{sa inyo daan nga kabuhi}}, kag ang inyo
{\ADD{bag-o nga}} kabuhi ginatago na didto sa Dios upod ni Cristo.

\VS{4}Si Cristo amo ang inyo kabuhi; kag sa pag-abot sang adlaw nga igapahayag siya, igapahayag man kamo kaupod niya nga may gahom kag dungog.


\par }{\SH Ang Bag-o kag ang Daan nga Kabuhi
\par }
{\PP \VS{5}Gani dulaa na ninyo ang inyo dutan-on nga mga handom. Indi kamo maghimo sang imoral nga pagpakigrelasyon ukon sang bisan ano nga mahigko nga buhat. Indi kamo magsunod sa malain nga mga balatyagon sang inyo lawas ukon maghunahuna parte sa sina nga mga butang. Kag indi kamo magdinalok, kay ang pagkadalok pareho man sa pagsimba sa mga dios-dios.

\VS{6}Tungod sini nga mga buhat sang mga tawo, ipaagom sang Dios sa ila ang iya kaakig, kay wala sila nagatuman sa iya.\FTNT{*}{{\FR 3:6 }{\FQ{kay wala…sa iya:
}}{\FT{Indi ini makita sa iban nga mga kopya sang orihinal nga teksto.}}}

\VS{7}Kon sa bagay, amo man ina ang ginahimo ninyo sang una sang nagpangabuhi kamo suno sa inyo lawasnon nga mga handom.

\VS{8}Pero karon dapat isikway ninyo ini tanan: ang kaakig, ang pagkamainiton sang ulo, ang pagdumot, ang paghambal sang malain
{\ADD{sa isa kag isa}}, kag ang paghambal sang mga binastos.

\VS{9}Indi kita magbutig sa isa kag isa, tungod kay gin-uba na naton ang aton daan nga pamatasan nga malain.

\VS{10}Kag karon nagsuksok na kita sang bag-o nga pamatasan. Kag ini padayon nga ginabag-o sang Dios nga naghimo sini, para mangin kaanggid kita sa iya, kag para makilala ta gid siya.

\VS{11}Sa sini wala sing deperensya, Judio ukon indi Judio, tinuli ukon indi tinuli, bisan indi Griego ukon bisan pa ang pinakakubos sa ila, ulipon ukon indi ulipon, kay si Cristo amo ang tanan kag ara siya sa
{\ADD{aton}} tanan.


\par }{\PP \VS{12}Kamo mga pinili sang Dios. Ginhigugma niya kamo kag ginpain para sa iya kaugalingon. Gani magmaluluy-on kamo, magmabinuligon, magmapainubuson, magmalulo, kag magmapinasensyahon.

\VS{13}Magmabinatason kamo sa isa kag isa, kag magpinatawaray kon may pagdumot kamo sa isa kag isa, kay kamo ginpatawad man sang Ginoo.

\VS{14}Kag labaw sa tanan maghigugmaanay kamo, kay ang gugma amo ang kabug-usan sining tanan para mangin matahom ang inyo kabuhi nga wala gid sing kakulangan.

\VS{15}Paharia sa inyo tagipusuon ang kalinong nga ginahatag ni Cristo. Kay bilang mga miyembro sang isa lang ka lawas, gintawag kamo
{\ADD{sang Dios}} nga magkabuhi nga malinong. Kag magpasalamat man kamo permi sa iya.


\par }{\PP \VS{16}Itanom gid ninyo sa inyo hunahuna ang mga pulong ni Cristo. Maglinaygayay kamo kag magpahinumdumanay sa isa kag isa suno sa kaalam
{\ADD{nga halin sa Dios}}. Magkanta kamo sang mga salmo, himno, kag iban pa nga espiritual nga mga kanta, nga may tinagipusuon nga pagpasalamat sa Dios.

\VS{17}Kag bisan ano ang inyo ginahimo ukon ginahambal, himua ninyo suno sa nahamut-an ni Ginoong Jesus,\FTNT{†}{{\FR 3:17 }{\FQ{suno sa nahamut-an ni Ginoong Jesus:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{bilang mga tumuluo ni Ginoong Jesus.
}}{\FT{Sa literal,
}}{\FQA{sa ngalan ni Ginoong Jesus.}}} kag magpasalamat kamo sa Dios nga Amay paagi sa iya.


\par }{\SH Ang Inyo Relasyon sa Inyo mga Kaupod
\par }
{\PP \VS{18}Kamo nga mga asawa, magpasakop kamo sa inyo mga bana, kay amo ini ang dapat ninyo himuon bilang mga Kristohanon.


\par }{\PP \VS{19}Kamo nga mga bana, higugmaa ninyo ang inyo mga asawa kag indi ninyo sila pagpintasan.


\par }{\PP \VS{20}Kag kamo nga mga kabataan, tumana ninyo ang inyo mga ginikanan sa tanan nga butang, kay amo ini ang gusto sang Ginoo.


\par }{\PP \VS{21}Mga ginikanan,\FTNT{‡}{{\FR 3:21 }{\FQ{Mga ginikanan:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{Mga amay}}} indi ninyo pagsilutan sing sobra ang inyo mga kabataan, kay basi kon madula ang ila handom sa paghimo sang maayo.


\par }{\PP \VS{22}Kamo nga mga ulipon, tumana ninyo ang inyo mga amo diri sa duta sa tanan nga butang, kag indi nga nagapakita-kita lang para malipay sila, kundi dapat tinagipusuon ang inyo pagtuman nga may pagtahod sa Ginoo.

\VS{23}Bisan ano ang inyo ginahimo, himua ninyo sing tinagipusuon, subong nga nagaalagad kamo sa Ginoo kag indi sa tawo.

\VS{24}Nahibaluan man ninyo nga may palanublion nga igahatag sa inyo ang Ginoo bilang balos. Kay si Cristo nga
{\ADD{aton}} Ginoo amo ang inyo ginaalagaran.

\VS{25}Ang bisan sin-o nga nagahimo sang malain silutan suno sa iya nahimo nga kalainan, bisan sin-o man siya, tungod nga ang Dios wala sing may ginapasulabi.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Kamo nga mga amo, tratara ninyo sing husto ang inyo mga ulipon. Dumduma ninyo nga may amo man kamo sa langit.


\par }{\SH Katapusan nga mga Bilin
\par }
{\PP \VS{2}Magpangamuyo kamo permi nga may pagpasalamat, kag samtang nagapangamuyo kamo bantayi ninyo ang inyo hunahuna.

\VS{3}Pangamuyui man ninyo kami nga hatagan kami sang Dios sing kahigayunan nga makasugid sang tinago nga kamatuoran parte kay Cristo. Amo ini nga napriso ako, kay ginsugid ko ang parte kay Cristo.

\VS{4}Kag pangamuyui man ninyo nga mapahayag ko ini nga mensahi suno sa dapat ko himuon.


\par }{\PP \VS{5}Mag-andam kamo sa inyo pagginawi sa tunga sang mga indi tumuluo. Kag kalitan ninyo ang tiyempo
{\ADD{nga makasugid kamo parte sa inyo pagtuo}}.

\VS{6}Kon nagapakighambal kamo sa ila, gamita ninyo ang maayo nga hambalanon nga mawili sila magpamati sa inyo, kag dapat kahibalo kamo kon paano magsabat sa pamangkot ni bisan sin-o.


\par }{\SH Katapusan nga Pagpangamusta
\par }
{\PP \VS{7}Kon parte sa akon kahimtangan diri, ang aton pinalangga nga utod nga si Tykicus amo ang magasugid sa inyo. Ini nga tawo masaligan nga kabulig kag kaupod sa pag-alagad sa Ginoo.

\VS{8}Ginpadala ko siya dira para masugiran niya kamo parte sa amon kahimtangan diri kag para mapabakod niya kamo.

\VS{9}Kaupod man niya ang aton pinalangga nga utod nga si Onesimus. Ini nga tawo masaligan man, kag inyo kasimanwa mismo. Sila ang magasugid sa inyo sang tanan nga nagakalatabo diri sa amon.


\par }{\PP \VS{10}Ang akon kaupod diri sa prisohan nga si Aristarcus nagapangamusta sa inyo. Nagapangamusta man sa inyo si Marcos nga pakaisa ni Barnabas. (Ginhambalan na kamo nga daan kon ano ang inyo himuon kon mag-abot si Marcos, gani batuna ninyo siya kon mag-abot siya dira.)

\VS{11}Si Jesus nga ginatawag man nga si Justus nagapangamusta man sa inyo. Ining tatlo amo na lang ang mga Judio nga kaupod ko diri nga nagapangabudlay para mapalapnag ang paghari sang Dios. Nagahatag sila sang kalipay sa akon.


\par }{\PP \VS{12}Nagapangamusta man sa inyo ang inyo kasimanwa nga si Epafras. Isa man siya sang mga manugpangabudlay ni Cristo Jesus. Permi siya nagapangamuyo sing hugot sa Dios para sa inyo agod mangin mabakod kamo, wala sing kasawayan, kag kumbinsido gid sa tanan nga kabubut-on sang Dios.\FTNT{*}{{\FR 4:12 }{\FQ{kag kumbinsido gid sa tanan nga kabubut-on sang Dios:
}}{\FT{ukon,
}}{\FQA{kag kon ano ang kabubut-on sang Dios makita dira sa inyo.}}}

\VS{13}Ako mismo makapamatuod nga si Epafras nagapangabudlay gid para sa inyo kaayuhan kag sa kaayuhan sang aton mga kauturan sa Laodicea kag sa Hierapolis.

\VS{14}Ang aton pinalangga nga doktor nga si Lucas kag si Demas nagapangamusta man sa inyo.


\par }{\PP \VS{15}Ipaabot man ninyo ang amon pagpangamusta sa aton mga kauturan sa Laodicea, kag kay Nymfa, kag sa mga tumuluo nga nagatipon\FTNT{†}{{\FR 4:15 }{\FQ{mga tumuluo nga nagatipon:
}}{\FT{sa literal,
}}{\FQA{iglesya}}} sa iya balay
{\ADD{sa pagsimba sa Dios}}.

\VS{16}Kon matapos na ninyo basa ini nga sulat, ipabasa man ninyo sa iglesya sang Laodicea. Kag basaha man ninyo ang akon sulat nga ginpadala sa Laodicea.

\VS{17}Silinga ninyo si Arkipus nga tapuson niya ang ginapaobra sang Ginoo sa iya.


\par }{\PP \VS{18}Ako mismo si Pablo ang nagsulat sini nga pagpangamusta:\FTNT{‡}{{\FR 4:18 }{\FT{Ginsulat mismo ni Pablo ini para mahibaluan nila nga sa iya gid naghalin ini nga sulat.}}}{\ADD{Kamusta sa inyo tanan}}. Kag palihog dumduma man ninyo ako diri sa prisohan sa inyo mga pangamuyo.

\par }{\PP Kabay pa nga pakamaayuhon gid kamo
{\ADD{sang Dios}}.

\par }