4
Liyolo la Yiisu na musi Samaria wa mukaasa
1-3 Bafarisi bayuyi ti Yiisu ali na miyii mialaa, na akibootuu baata kwavulu Yowani. Mu uyiluu umono, Yiisu nde makulu a akibootuu pe, ka miyii mia nde miakibootuu. Yiisu bu ayuyi mabakileele, nde amati ku itinini kia Yuuda, na avutii ku itinini kia Ngalili. 4 Mu uto ku Ngalili, toono nde ataba itinini kia Samaria. 5 Nde atoori bebele na ngaanda a Samaria mosi, ya kuumbu Sikare. Ngaanda yii, ali bebele na itsuru kia tsi ki Yaakobi✡ ahi kwaa mwaana a nde Yoosefi. 6 Nhaa, mwali na idunu kia maamba kia Yaakobi. Bu nyutu yalemi Yiisu mu ndaa midieenge, nde adiaali nha peembi a idunu. Ali ka helape nguungu ya nzanga.
7 Musi Samaria mosi wa mukaasa ayiri ku uyatee maamba, na Yiisu wamuleeli: «Ha me maamba ma unywa.» 8 Mu taanga me dii, miyii mia nde miali miayeni ku ngaanda, mu uyasuumbu bia udia. 9 Musi Samaria me wuu aleeli kwaa Yiisu: «We Muyuudayo li! Buni we utuu uloombo maamba kwaa me, musi Samaria?» Mukaasa aleeli buu mundaa ti, Bayuudayo a bubaayuhusunu pe na basi Samaria. 10 Yiisu wamuvutili: «So we ali ayaaba bungori ba Nziaambi anhana uha kwaa we, na so ali ayaaba wuli mu uloombo we maamba ma unywa, we akeni uloombo nde maamba. Nde keni uha we maamba ma moonyi.» 11 Mukaasa wamuvutili: «Taata, we a li na ipaayi pe, na idunu ili na musundu. Kuni we utuu ubaa maamba ma moonyi maa? 12 We avulu kaa a bisi Yaakobi waha bisi idunu ki? Nde makulu anywi maamba ma kio, baana ba nde na biboori bia nde ka bianywiiri mo.» 13 Yiisu wamuvutili: «Pasi muutu wu unywa maamba ma, sa abwabaa nyooto a maamba. 14 Ka muutu wu unywa maamba ma me niha nde, a ubwaba na nyooto a maamba so hoolo pe. Maamba ma me niha nde, sa maba idia kia maamba kili ukanya pe, sa mabaapalanga mu nde natee mu moonyi wa bilimi na bilimi.» 15 Mukaasa wemuleeli: «Taata, ha me maamba maa, paa me nyaala ubwabaa nyooto a maamba. Na, paa me nyaala ubwayiranga nha mu uyatee maamba.» 16 Yiisu wamuleeli: «Yene, ta mulumi a we mbili, na yiravutuu nha.» 17 Mukaasa wamuvutili: «Me a ndi na mulumi pe.» Na Yiisu wamuleeli: «We tsuyi ngwanya, bu we leeli ti we a li na mulumi pe. 18 Mundaa ti, we ali na balumi bataana, na baala li we li na nde mu taanga di a ali mulumi a we pe. Mu yii, we ngwanya leeli.»
19 Ni mu buu mukaasa wamuleeli: «Taata, me ndi mu umono ti we mubili a Nziaambi we li. 20 Bakaa ba bisi basi Samaria bakuundi Nziaambi nha yulu a mulaanda wu. Ka beni Bayuudayo, beni dibaaleele ti mbuu yi bafwaana ukuundu Nziaambi ku Yeruselemi yili.» 21 Ka Yiisu wamuvutili: «Maama, sa imiini mu ndaa yi, taanga dili mu uyiri, di beni a dibwakuundu pe Taata Nziaambi, so nha yulu a mulaanda wu, so ku Yeruselemi. 22 Beni basi Samaria dibaakuundu Nziaambi kwahele a uyaaba nde. Bisi Bayuudayo dibaakuundu nde na diayaaba nde, mundaa ti liyobolo lamata kwaa Bayuudayo. 23 Ka taanga dili mu uyiri, na dio diamaakwato. Taanga di bakuundi ba ngwanya bakaakuundu Taayi, mu Muheebili na mu ngwanya. Mundaa ti ni bakuundi ba pili yii Taayi ali mu usaa. 24 Nziaambi Muheebili ali, na ba bukuundu nde, bafwaana ukuundu nde mu Muheebili wuli mu ubiti ku ngwanya.» 25 Mukaasa wamuleeli: «Me nayaaba ti Mesiya, wu bubaata Kristo, sa ayiri. Nha nde akaayiri, nde sa ayiisi bisi mandaa moosi.» 26 Yiisu wamuvutili: «Me ni Kristo, me wu li mu utsuu na we.»
27 Mu taanga dii, miyii mia Yiisu miayiravutuu. Bo bakimii mu umono nde mu utsuu na mukaasa. Ka bunu, so mosi pe wamufuuli: «Ima we li mu usaa?» so a buu pe: «Ki ndaa we li mu utsuu na nde?» 28 Ni mu buu, mukaasa asiisi lisaanga la nde, na avutii ku ngaanda, ku ayileele kwaa baata: 29 «Diyamono muutu wu maaleele me mandaa moosi ma me nayiluu. Helape nde ni Kristo!» 30 Ninha, baata bapali mu ngaanda, na bayeni kwali Yiisu. 31 Mu taanga dii, miyii miakihama mu uloombo kwaa Yiisu: «Muyiisi, dia mwaana a iloo!» 32 Ka nde wabavutili: «Me ndi na biloo bia udia, bi beni diahele uyaaba.» 33 Miyii miafulisini bo na bo: «Na muutu wumaabee nde bia udia?»
34 Yiisu wabaleeli: «Biloo bia me, ni uyiluu litoono la watsinduu me, na umana isala ki nde aha kwaa me. 35 Baata bubaaleelanga: “Batsuungi bana bamaasala, na sa diba taanga dia ukukuu.” Ka me nadileeli, diyiluu umono matsiee: mbutu dimaayele na diamaayilimi paa bakukuu dio. 36 Wu ukukuu maakwayaka mufutu a nde. Nde li mu ukukuu mbutu paa aswee dio mu moonyi wa bilimi na bilimi. Ni mu buu, mukuni na mukukii sa bayaanga mu itwaari. 37 Mundaa ti, ngwanya baata bubaaleelanga ti: “Muutu mosi ubaakunu, mukimi ubaakukuu.” 38 Me natsinduu beni mu ukukuu mutso tsiee yi beni diahele umono pasi. Babamosi bamoni pasi mu yo, na beni dibayi ndaanda mu isala kia bo.»
39 Basi Samaria babalayi mu ngaanda yii, basi imiini mu Yiisu, mundaa imbaangi kia mukaasa waleeli: «Nde leeli me mioosi mi me nayiluu.» 40 Ni mu buu, mu taanga di basi Samaria bayiri kwaa nde, bo bamuloombi mu udiaala na bo. Na Yiisu adiaali nhaa biluumbu bioolo. 41 Baata babasi imiini babwivululu bulayi, mundaa mi Yiisu nde makulu akileele. 42 Bo bakileele kwaa mukaasa: «Mu taanga di, bisi a dili mu usa pe imiini mu ndila ma we leeli kwaa bisi, ka mundaa ti bisi bame dimaayuu nde, na bisi dimaayaaba ti nde ni Muvuuyisi a baata ba tsi.»
Yiisu abeelisi musiali a mukuutu a masodaare
43 Nha mbisi a biluumbu bioolo, Yiisu ayeni ku Ngalili. 44 Yiisu nde makulu ali akwileele: «A bali mu uta imbaangi kwaa mubili mu tsi a nde makulu pe✡.» 45 Ka, mu taanga di nde atoori ku Ngalili, baata ba itinini kii bayaki nde bubwe. Bo bamoni mioosi mi nde ayilii ku Yeruselemi mu taanga dia mukuungi a Paaka. Mundaa ti bo ka ali bayeni ku mukuungi wuu.
46 Ninha, Yiisu avutii ku ngaanda a Kaana mu itinini kia Ngalili, ku nde akitisi maamba viinyi. Ku ngaanda a Kapernawumi, kwali na musiali a mutini, wali na mwaana wa baala wali na ubeele. 47 Bu nde ayuyi ti Yiisu maamata ku itinini kia Yuuda, na maato ku Ngalili, nde ayimono Yiisu na wamuloombi mu uyene ku Kapernawumi itwaari na nde. Nde ayilii buu, paa Yiisu ayabeelese mwaana a nde, wali nha peembi a likwa. 48 Yiisu wamuleeli: «So beni a dimoni biliimbi bia ukimuu na bimaanga pe, beni a dituu usa imiini so hoolo pe.» 49 Musiali a mutini wamuvutili: «Pfumu, yiri ku nzo a me tswaamina mwaana a me ukwa.» 50 Yiisu wamuleeli: «Vutuu ku nzo a we, mwaana a we sa aba moonyi.» Taayi a mwaana wuu, asi imiini mu mi Yiisu aleeli nde, na avutii ku nzo a nde. 51 Bu nde akiyiravutuu, mu taanga di basiali ba nde bayibwaana nde, na bamuleeli: «Mwaana a we maabeeluu!» 52 Nde wabafuuli mu ki taanga mwaana a nde abeelii, na bo bamuvutili: «Aba matsii, mu nguungu ya tsiomi nha mbisi a nzanga, nha baa lawa nde.»
53 Taayi a mwaana alibili moonyi ti, ni mu nguungu yii, Yiisu aleeli kwaa nde: «Mwaana a we sa aba moonyi.» Ni mu buu nde asi imiini mu Yiisu, nde na kaanda la nde loosi. 54 Kii ali ni iliimbi kia bioolo ki Yiisu ayilii. Nde ayilii kio ku Ngalili, nha mbisi a umata ku Yuuda.
✡ 4:5 itsuru kia tsi ki Yaakobi Mba 33.19 ✡ 4:44 Mat 13.57; Mlk 6.4; Luk 4.24