17
Pawuli na Sila ku ngaanda ya Tesalonika
1 Bo batabi ngaanda ya Afipoli na ya Apoloni na batoori ku ngaanda ya Tesalonika, kwali nzo a makutunu ma Bayuudayo. 2 Weti bwali ipfu kia nde, Pawuli ayeni ku nzo a makutunu ma Bayuudayo. Mu masaba matata madukusunu, nde abiindili kwaa baata babali mu nzo yii, ma basonuu ma ngira. 3 Nde wababiindili na wabamweesi weti buli ma basonuu ti Mesiya afwaana umono pasi, na sa asiimbuu mu babakwa. Nde akileele bo: «Yiisu, wu me ndi mu uyaabisa beni, ni nde Mesiya.» 4 Ba bamosi mu bo basiingi ma bayuyi, bakoti mu kaba la Pawuli na Sila. Kaba lalaa la basi Eleene ba bakikiinzi Nziaambi, na bakaasa balaa ba likiinzi, bavuutini ka na ba Pawuli. 5 Ka Bayuudayo baluuli mu musoyi. Bo bakukii bipunga-pungu bi bo bamoni mu makuulu. Batsindi bio mu usa buwulu mutso ngaanda. Bo bayikoto mu nzo a Yasoni, basiayi Pawuli na Sila paa babiti bo nha kulu a baata. 6 Ka bu bakooni usololo bo, bo bakoyi Yasoni na bakimi ba ngaa imiini mu Yiisu nha kulu a batumi ba ngaanda, na bakiloo: «Baata ba bamaasa butsa-butsa mu tsi yoosi, na mu taanga di bo bamaato nhaa na nha! 7 Yasoni ayaki bo ku nzo a nde. Baata ba boosi a bali mu ukiinzi pe mikele mia mutini Kayisari, ka bo bali mu uleele ti uli na mutini mukimi, wa kuumbu Yiisu.» 8 Mandaa maa, mamweesi baata na batumi ba ngaanda yii mutimi pasi. 9 Mu ndaa yi, Yasoni na baana ba nguu ba mu libuundu babeli ikori kwaa batumi ba ngaanda, tswaamini a bunyaala bo.
Pawuli na Sila ku ngaanda a Beere
10 Butsuu bu batoori, baana ba nguu babatisi Pawuli na Sila ku Beere. Bu batoori kuu, bo bayeni ku nzo a makutunu ma Bayuudayo. 11 Bayuudayo ba mu ngaanda a Beere bali bavulu ba ku Tesalonika mutimi bubwe. Bo bayaki mandaa ma Nziaambi mu kinyi yalaa. Pasi iluumbu, bo bakiyii ma basonuu ma Ngira, mu ukengese mbiiti makiyiisi Pawuli mali ma ngwanya. 12 Balayi mu bo basi imiini mu Pfumu. Bakaasa ba likiinzi na babaala balaa ba basi Eleene, basi mu Pfumu. 13 Ka taanga di Bayuudayo ba ku Tesalonika bayuyi ti Pawuli akiyaabisa ka mandaa ma Nziaambi ku Beere, bo bayeni kuu, na batsindi koongi mu ulooso butsa-butsa. 14 Ni mu buu, mu mawasa baana ba nguu babatisi Pawuli mu kuulu yili mu uyene ku mubu. Ka Sila na Timoteo basiaali ku ngaanda ya Beere. 15 Babakiyayili Pawuli, bamutoosi natee ku ngaanda ya Ateene. Tumake bo bavutii ku Beere, na bo bayitoosolo tumini a Pawuli kwaa Sila na Timoteo: bo bayabaa nde mu mawasa ku nde ali.
Pawuli atoori ku ngaanda ya Ateene
16 Mu taanga di Pawuli akikebe Sila na Timoteo ku ngaanda ya Ateene, bu amoni ti ngaanda yii yali yaluulu mu banziaambi ba biteyi, matsimi ma nde makoti mu ngebe dialaa. 17 Pawuli akiyolo mutso nzo a makutunu, itwaari na Bayuudayo na pasi baata babasa imiini mu Nziaambi. Na mu pasi iluumbu, nde akiyolo ka na baata ba nde akibwaana na bo ku kati a mbari nha mbuu ya mbwaanini. 18 Kaba la baata ba ngaa mayele ba Epikire na ba Esitoyisi bakitsuu ka na nde. Ba bamosi bafuuli ti: «Ngaa kele wu ima atooni uleele?» Babakimi bu bakiyuu nde mu uyaabisa Ndaa Yimbwe ya mu Yiisu na tsimbilili a babakwa, bavutuli ti: «Nde weti wuli mu uyaabisa banziaambi ba bieenyi.» 19 Ni mu buu, bo baholi Pawuli na bamubiti nha kula pfuundu a Aropaze*, na bamufuuli: «We utuu ubiindili bisi nziisili yi nyatii yi we li mu uyiisi baata? 20 We li mu uyaabisa bisi mandaa ma bumweenyi, na bisi diatoono uyaaba bubwe mambiindili ma mo.» 21 Bo baleeli buu, mundaa ti basi Ateene boosi na bieenyi biakidiaala na bo, bakilabisa taanga dia bo ndila mu uyuu matsimi ma manyatii.
22 Pawuli atemini nha kati a pfuundu a Aropaze aleeli: «Baata ba ku ngaanda Ateene, me ndi mu umono ti mu mioosi, beni dili mu umweese inziaambi kialaa. 23 Mutaanga di me beeri adieenge mu ngaanda a beni, na bu me beeri atala biteyi bi beni dili mu ukuundu, me na mono ka diki limosi li beni dibaatsuu bungori, lili na bisonii bi: “kwaa Nziaambi wu bahele uyaaba.” Ee, me nziri mu uyayaabisa beni Nziaambi wu beni dili mu ukuundu kwahele a uyaaba nde. 24 Nziaambi wayiluu tsi na bioosi bili mu yo, ni Pfumu a yulu na tsi, na nde a ubaadiaala pe mu manzo ma Nziaambi ma batuungu mu mioo mia baata. 25 Nde a ali ka pe na nzala ti baata bamubaasila, na bamuha iloo pasi kio. Ka nde ni wuli mu uha muwuumu wa moonyi na bioosi bikimi bidili na nzala bio. 26 Umatuu mu muutu mosi, nde ayiluu bifuumbu bia baata bioosi, na asuusu bio nha yulu a toto loosi. Nde akese mataanga ma mvulu na ma maangala, na mandili ma matsi ma bo budiaala. 27 Nde ayiluu buu, paa baata bamusaa, so bayesini mu usaa nde, helape bamusolili. Mu ngwanya, Nziaambi a ali la pe na pasi muutu mu bisi. 28 Ka:
“Ni mundaa nde bisi dili moonyi,
dili mu unyingini, na dili na idiingi.”
Ni buu ka bwaleeli basonii ba beni ba bamosi:
“Bisi ka dili baana ba nde.”
29 Bu bisi dili baana ba Nziaambi, muutu anyaala utsimi ti Nziaambi afwaanina na iteyi kia woolo, so kia palata†, so a bu pe kia manya, bi musiali a biteyi ayiluu mu mioo na mayele ma nde. 30 Ka Nziaambi a li mu ubwatala pe mataanga ma baata bali kutso bundimbi. Ka mu taanga di, nde li mu uta boosi mbili mu mambuu moosi, mu ukiingili mayele, na usobo ndiaatili. 31 Ka nde akesi iluumbu ki nde ufuundusu baata ba tsi yoosi mu libweeye, mu muutu moosi wu nde asooli. Nde amweesi imbaangi kwaa boosi, bu nde asiimbili muutu wuu mu babakwa.»
32 Bu bayuyi Pawuli mu utsuu mu ndaa tsimbilili a babakwa, ba bamosi basi nde saa, ka bana baleeli: «Bisi diatoono ubwayuu we mu utsuu mu ndaa yii iluumbu ikimi.» 33 Ni mu buu, Pawuli asiisi bo. 34 Ka bunu, mwaana kaba la baata laduki nde na basiiri imiini. Nha kati a bo kwali na Deni, mosi mu bakuutu ba pfuundu a Aropaze. Kwali ka na mukaasa mosi wa kuumbu Damari, na baata bakimi.
* 17:19 Aropaze: mulaanda mu ngaanda ya Atene ku yakivuutunu pfuundu a biyeri bia ngaanda. † 17:29 Palata: italia kiatala ki bali mu utsulu, mu uyiluu mboongo dia bitali, biluungu, miluungu, na biloo bikimi.